Faillissement test verhoudingen stroommarkt

De stroomvoorziening aan de zestigduizend klanten van het failliete energiebedrijf EnergyXS komt niet in gevaar. De meeste klanten zullen wel te maken krijgen met hogere tarieven....

Er komt geen zwartgele stroom meer uit de stopcontacten van zeshonderd NAC-supporters. Afgelopen nacht om 00.00 uur precies is de elektra in de kleuren van de Bredase voetbalclub vervangen door gewone 'grijze' stroom van de lokale leverancier. Dat is een direct gevolg van het maandag uitgesproken faillissement van energiebedrijf EnergyXS uit Almelo, leverancier van de NAC-stroom.

De Bredase voetbalsupporters zijn niet de enige gedupeerden van de ondergang van EnergyXS, dat 2,3 procent van de Nederlandse stroommarkt bediende. In totaal zwichtten zo'n zestigduizend particulieren, metaalbedrijven, gemeenten (waaronder Groningen en Haarlem), campings en tuinderijen voor de goedkope stroom die EnergyXS aanbood: goed voor een geraamde omzet van 160 miljoen euro in 2003.

Het Almelose bedrijf was tè goedkoop, zeggen critici nu. EnergyXS zou bewust grote risico's hebben gelopen door meer stroom te verkopen dan in te kopen. Een strategie die op de turbulente stroommarkt de afgelopen weken genadeloos werd afgestraft.

Onzin, zegt directeur en grootaandeelhouder Jaap van der Velde van EnergyXS. 'We zijn de dupe van een gewoon zakelijk conflict.' Kern van dat conflict vormt volgens hem het afketsen van de overname van EnergyXS door NRE, het Eindhovense nutsbedrijf dat nu nog eigenaar van 40 procent van de aandelen is.

NRE was op zoek naar nieuwe klanten en dacht die via EnergyXS te vinden. Het energiebedrijf zelf wilde meer financiële zekerheid om goed te kunnen inkopen. Er zijn namelijk aanzienlijke schaalvoordelen te behalen op de stroommarkt: hoe hoger de volumes, des te lager de risico's en des te scherper de prijzen die energiehandelaren kunnen bedingen.

Toen de voorgenomen overname door NRE niet door ging, begonnen de problemen voor EnergyXS. Elektriciteitsproducent Eon - waar EnergyXS het leeuwendeel van de stroom goedkoop had ingekocht - ging steeds nadrukkelijker vragen om een bankgarantie van 15 miljoen euro. 'Die konden we uiteindelijk dit weekeinde leveren, maar toen bleken de termijncontracten voor de komende jaren door Eon ontbonden', zegt Van der Velde. 'We zijn in zeer korte tijd tegen de muur gezet.'

EnergyXS is de eerste energieleverancier die sinds de liberalisering van de Nederlandse energiemarkt het loodje legt. Het faillissement is daarmee een test voor de nog prille marktverhoudingen. Stroomtoezichthouder DTe heeft dan ook informatie opgevraagd voor een nader onderzoek.

Particulieren en bedrijven hoeven niet te vrezen dat zij zonder stroom komen te zitten. De regionale energieleveranciers garanderen - tegen het reguliere, hogere tarief - de stroomleverantie aan de kleinere zakelijke klanten en de particuliere klanten van EnergyXS. Grote afnemers hebben tien werkdagen de tijd om elders een nieuw contract te tekenen.

En daar zit de pijn. De prijs van energie is de afgelopen weken door de hitte en de droogte sterk gestegen. 'We zijn op zoek naar een nieuwe leverancier en moeten rekening houden met een duurder contract', zegt een woordvoerder van de gemeente Groningen. Het Groningse stadhuis en onder meer de straatverlichting draaiden op stroom van EnergyXS.

Niet alle voormalige klanten hoeven opnieuw de markt op. Zo zegt de Metaalunie een garantie van elektriciteitsbedrijf Eon op zak te hebben, waarin de producent toezegt de verplichtingen aan de bij de Metaalunie aangesloten metaalbedrijven over te nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden