Exxon Mobil krijgt een kerstbonus, Shell betaalt kerstboete

De winnaar & verliezer van de week

Darren Woods, de baas van oliegigant Exxon Mobil. Foto epa

Winnaar

Het was een vette kersbonus voor de multinationals met een basis in de VS - en dat zijn ze bijna allemaal. Op 22 december kon Donald Trump eindelijk de wet tekenen waardoor de vennootschapsbelasting volgend jaar wordt verlaagd van 35 procent tot 21 procent. Wall Street kon meteen gaan rekenen hoeveel miljarden dat de grote beursjongens zou gaan opleveren, die ze deels wel weer zullen oppotten, deels voor overnames en fusies zullen gebruiken en deels aan de aandeelhouders zullen geven - hoewel Trump hoopt dat ze er fabrieken voor zullen neerzetten die banen creëren. Maar veel Amerikaanse bedrijven kunnen er al hun winstcijfers over 2017 mee oppoetsen. Dat zijn vooral bedrijven die grote reserveringen hadden gemaakt voor toekomstige belastingverplichtingen, zoals Exxon Mobil. Die reserveringen kunnen op de balans worden teruggebracht, waardoor voorzieningen vrijvallen die al bij de winst over 2017 kunnen worden geteld.

Darren Woods, de baas van oliegigant Exxon Mobil, kan zich in de handen wrijven. Het bedrijf heeft 34 miljard dollar op de balans staan aan latente belastingverplichtingen. Wall Street-analisten hebben deze week overuren gemaakt over de gevolgen die dat zal hebben voor het winstcijfer voor 2017. Er waren accountants die deze week berekenden dat Exxon Mobil daar 14 miljard dollar extra aan inkomsten aan overhoudt.

Verliezer

Shell behoort tot het kleine groepje concerns dat van de verlaging van de Amerikaanse vennootschapsbelasting op 1 januari dit jaar nog geen profijt heeft. Integendeel, het kost Shell 2- tot 2,5 miljard dollar (1,5- tot 2 miljard euro). Het zou een kerstboete kunnen heten voor Shell-baas Ben van Beurden. Reden is dat Shell tot de kleine groep van multinationals behoort die geen reservering heeft getroffen voor toekomstige belastingverplichtingen (deferred tax liabilities) maar juist aan de andere kant van de balans toekomstige belastingvorderingen (deferred tax assets) heeft staan. Door de verlaging van de vennootschapsbelasting van 35 procent naar 21 procent worden die vorderingen minder waard. Het zijn vooral fiscaal compensabele verliezen die Shell in de VS heeft gemaakt als gevolg van intern creatief boekhouden, waar niet alleen Amerikaanse multinationals maar ook Nederlandse multinationals erg goed in zijn.

Vanwege de hogere winstbelasting in de VS werden bij de olie- en gaswinning daar verliezen geboekt op de leveranties van ruwe olie en gas aan de raffinaderijen en chemische bedrijven van Shell. Veel tranen zal Ben van Beurden er niet om laten. Het is een boekhoudkundige exercitie. Het kost Shell geen geld, zij het dat de winst lager uitvalt. Maar dat wordt volgend jaar dubbel en dwars gecompenseerd met Trumps douceurtje.

Ben van Beurden, de baas van Shell. Foto epa