Even wennen: Duits optimisme

Duitsland was lange tijd gedompeld in grote somberheid over de economie. Maar enkele recente opstekers bieden hoop op een nieuwe economische lente....

Als ook in Duitsland het nieuws niet zou worden beheerst door de Aziatische vloedcatastrofe, zou in het land een ongewone opgewektheid hebben geheerst. Het binnenlandse nieuws bestaat bijna louter uit positieve feiten. Zo is de introductie van het geavanceerde tolsysteem voor vrachtwagens op de Duitse autosnelwegen reibungslos verlopen.

Even soepel verliep de oplevering van het nieuwe, afgeslankte stelsel van sociale zekerheid. Tot slot lijken de kerstinkopen de komst van een economische lente te bevestigen. Het tijdschrift Express loopt enthousiast op de feiten vooruit. 'De neerwaartse beweging is eindelijk tot staan gebracht', aldus de commentator. 'Als tweede economie van de wereld ontwikkelen we ons van ''zieke man van Europa'' tot trekpaard van de Europese economie.'

De invoering van het tolsysteem wordt als de grootste opsteker voor de nationale moraal beschouwd. Het technologisch hoogstandje - waarbij gebruik wordt gemaakt van satellieten, tolpoorten en boordcomputers - had zestien maanden geleden al zullen worden uitgevoerd, maar moest op de valreep worden uitgesteld omdat de materie toch weerbarstiger bleek dan voorzien.

Uitstel was goed verdedigbaar, maar werd als een blamage ervaren. Minister Eichel (Financiën) liep niet alleen, op jaarbasis, 2,5 miljard euro aan tolgelden mis, de Duitse technologie liep ook nog eens een onbecijferbare reputatieschade op. De bondsregering maakte haar misnoegen kenbaar met een miljardenclaim bij de firma Tolldirect, die met de invoering van het systeem was belast.

Maar op 1 januari kreeg het heffingssysteem een herkansing. De verwachtingen waren niet hoog gespannen, getuige het groot materieel waarmee de televisiestations waren uitgerukt om de chaos op de Duitse snelwegen te kunnen vastleggen. Tot merkbare verbazing van de dienstdoende verslaggevers bleef het spektakel echter uit. Er waren geen files of opstootjes te melden, en de satellietverbinding bleef in de lucht.

Alleen bij de betaalautomaten langs de snelweg, waarvan vrachtwagenchauffeurs gebruik moeten maken die niet de beschikking hebben over een boordcomputer, werd incidenteel enig ongenoegen geventileerd over het feit dat de instructie slechts in vier talen was opgesteld. Daarbij is het de eerste week eigenlijk gebleven. Het aantal overtredingen tegen de tolplicht is beperkt en inmiddels is al zo'n vijf miljoen euro in de Duitse schatkist gevloeid.

Even geruisloos verliep de invoering van het nieuwe stelsel van sociale zekerheid. Ook hierop was, na de massabetogingen tegen 'Hartz IV' (de wet die de sanering regelt), niet gerekend. De met de uitvoering belaste instanties zouden onvoldoende zijn toegerust voor hun taak, en onaanvaardbaar veel werklozen en bijstandsgerechtigden zouden - zo werd gevreesd - niet tijdig over hun uitkering kunnen beschikken.

Tot dusverre lijkt het allemaal reuze mee te vallen. In Berlijn hebben slechts driehonderd mensen - naar schatting eentiende van het landelijke aantal - zich contant moeten laten uitbetalen. De kalmte zou overigens bedrieglijk kunnen zijn: er zijn veel meer uitkeringsaanvragen toegekend dan waarop was gerekend. Dit zou met een fout in de computerprogrammering kunnen samenhangen.

Met betrekking tot de verwachte economische groei wordt een dergelijk voorbehoud niet gemaakt. Voor 2005 voorzien de meeste geraadpleegde deskundigen een groei van om en nabij de 1,5 procent. Daarmee blijft Duitsland weliswaar nog achter bij de meeste andere Europese economieën, maar is in elk geval een eind gekomen aan de jarenlange stagnatie.

Geïnspireerd door de mooie kerstomzetten, houdt de detailhandel er rekening mee dat de Duitser nu eindelijk aan het consumeren slaat. Een kwart van de detaillisten denkt zelfs meer personeel te moeten aantrekken. Aan dit optimisme moet men in Duitsland nog even wennen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden