Europol weigerde België te helpen na Britse spionage bij telecombedrijf Belgacom

Europol heeft eind 2013 geweigerd om België te helpen met het onderzoek naar de Britse spionage bij telecombedrijf Belgacom.

Het hoofdkantoor van Belgacom in Brussel. Beeld epa

Ondanks een verzoek van België daartoe, wenste het samenwerkingsverband van Europese politiediensten 'geen onderzoek te doen dat gericht is tegen een andere EU-lidstaat'.

Dat vertellen Belgische bronnen met kennis van het onderzoek tegen de Volkskrant en de Amerikaanse website The Intercept. De Belgen waren geërgerd door de afwijzing en kunnen het niet laten te wijzen op de nationaliteit van het hoofd van Europol. Dat is Rob Wainwright, een Brit.

Europol staat lidstaten bij in geval van serieuze criminaliteit en terrorisme. Het is gehuisvest in Den Haag, en heeft ook een speciale afdeling die gespecialiseerd is in cybercrime.

Het Belgische justitiële onderzoek naar de inbraak en jarenlange spionage bij Belgacom, dat nu Proximus heet, is zo goed als afgerond. Ondanks een overdaad aan bewijs dat de Britse spionagedienst GCHQ ervoor verantwoordelijk is, zal niemand vervolgd worden. Hoewel het onderzoeksteam erin slaagde om de sporen van de spionage te volgen tot in Engeland, lukte het niet om individuele daders te identificeren. Een van de onderzoekers zegt daarover: 'Het zijn spionnen, die creëren rookgordijnen.'

Wat hierbij meespeelt, is de afgenomen politieke interesse voor de spionage, en angst om de relatie met de - machtige -Britse en Amerikaanse inlichtingendiensten te verstoren.

Edward Snowden

In 2015 overwoog het onderzoeksteam naar Moskou te gaan om NSA-klokkenluider Edward Snowden te spreken. In documenten die hij meenam, staat de aanval op Belgacom tot in detail beschreven. Maar de Belgische aanklager wilde dit niet. Een bron bij het onderzoek zegt nu dat 'het gevoel was dat we de relatie (met de Britten en Amerikanen, red.) niet op het spel mochten zetten. Die landen helpen ons in de strijd tegen terrorisme'.

Geen van de betrokken Belgische instanties wil commentaar geven op de bevindingen zolang het gerechtelijk onderzoek nog niet officieel is afgerond. De Belgische geheime dienst Veiligheid van de Staat (VSSE) zegt in algemene zin dat het door de 'grote complexiteit van digitale aanvallen bijzonder ingewikkeld is om een aanval met zekerheid toe te wijzen aan een bepaald land'.

In een reactie zegt Europol dat er beperkingen zijn aan wat het kan doen. 'Ons mandaat is gelimiteerd tot het onderzoeken van daden die twee of meer EU-lidstaten raken.' Hoewel de Britse spionage ook andere landen trof, gaat Europol niet in op vervolgvragen daarover. Wel zegt een woordvoerder dat het beleid sinds 2016 gewijzigd is en dat Europol geen onderzoek doet naar 'staatsgerelateerde' aanvallen.

De Britse inlichtingendienst GCHQ gaat niet in op vragen over de spionage bij Belgacom. Volgens de dienst vinden alle operaties 'binnen een politiek en juridisch' kader plaats, wat ervoor zorgt dat ze 'geautoriseerd, noodzakelijk en proportioneel' zijn.


Waarom kwam de Britse geheime dienst zo makkelijk weg met het hacken van Belgacom?

De smoking gun voor de hack van telecomgigant Belgacom werd gevonden bij de Britse geheime dienst. Er zou hard worden ingegrepen. Maar er gebeurt niets. Waarom komen de Britten weg met spionage? (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.