Europa vraagt zich af waar Nederland nu blijft

Hoe lang kan het kabinet de roep nog weerstaan om grootschalig geld in de economie te pompen? Nu zelfs het financieel conservatieve Duitsland voor 50 miljard euro de economie gaat stimuleren, neemt de druk op Nederland om meer te doen snel toe....

Als er één land gebaat is bij een gezonde Duitse economie, is het Nederland wel. In 2007 ging een kwart van de export naar Duitsland, in totaal bijna 82 miljard euro. Bedrijven als Polynorm en Hoogovens zijn sterk afhankelijk van de Duitse autosector, die zware klappen oploopt door de crisis. Dus richten de ogen van de regering-Merkel zich ook op Nederland, nu de Duitsers door de zure appel heen hebben gebeten.

Brusselse diplomaten zeggen dat de Duitsers er bij Nederland op hebben aangedrongen om het stimuleringspakket wat meer op te tuigen. Ook de Europese Commissie hamert al een tijdje op steunmaatregelen bij de lidstaten, Nederland incluis. Commissie-voorzitter Barroso heeft onlangs nog eens met alle regeringsleiders gebeld om ze te vragen of de stimuleringsplannen een ‘adequaat’ antwoord bieden op de gemaakte afspraken: gemiddeld 1,5 procent van het gezamenlijke binnenlands product. Waarbij de sterkste schouders een groter deel van de lasten mogen dragen – lees onder meer Nederland.

‘Er wordt meer naar ons gekeken’, zegt ook een hoge ambtenaar op het Ministerie van Financiën. Het zal dan ook niet helemaal toeval geweest zijn dat minister van Financiën Bos de eerste de beste gelegenheid na het kerstreces te baat nam om duidelijk te maken dat ook Nederland extra maatregelen tegen de crisis neemt.

Maar net als bij het vorige stimuleringspakket, dat eind november werd gepresenteerd, is het kabinet voorlopig niet van plan om de geldkraan grootschalig open te zetten. Het kabinet beslist vrijdag waarschijnlijk om garant te gaan staan voor de bedrijven die problemen hebben om leningen van maximaal 50 miljoen euro te krijgen, voor ziekenhuizen met nieuwbouwplannen, voor exporteurs en voor de woningmarkt.

Het kabinet redeneert dat het al tientallen miljarden beschikbaar heeft gesteld voor de financiële sector – die voor Nederland misschien wel net zo belangrijk is als de autosector voor Duitsland –, en dat het begrotingsbeleid uit zichzelf al stimulerend op de economie werkt. Ook bij economische tegenslag houdt de overheid immers vast aan de ‘uitgavenkaders’ die bij de formatie zijn afgesproken. Maar in Brussel – en in Berlijn – maakt dat allemaal niet veel indruk. ‘Wij vinden dat we al veel in de steun rond banken hebben gedaan’, zegt de bron op Financiën. Maar hij voegt eraan toe: ‘Er is daar nog niet veel zicht voor wat wij doen’.

Volgende week gaat Bos voor de maandelijkse vergadering met zijn Europese tegenvoeters naar Brussel. Hij is niet van plan om maatregelen te nemen waarvan hij zelf de noodzaak niet inziet, verzekeren mensen om hem heen. Maar het is de vraag hoe lang Nederland de Europese partners zoet kan houden als het geen maatregelen neemt die de schatkist ‘echt’ geld kosten. Staatssecretaris Frans Timmermans van Europese Zaken nam in het televisieprogramma Paul en Witteman alvast een voorschot op die volgende fase van de discussie: ‘Ik denk dat vergroening daarvan onderdeel moet zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden