Europa pakt multinationals harder aan

De Europese regeringsleiders beloven vanavond belastingontduiking en -ontwijking door multinationals harder aan te pakken. De Europese Commissie eist op haar beurt opheldering van alle lidstaten over de afspraken die ze hebben met bedrijven om hun belastingsaanslag te minimaliseren.

Er loopt een onderzoek naar de wijze waarop Starbucks via Nederland belasting ontduikt. Beeld reuters

Onder druk van publieke verontwaardiging, lege schatkisten en onthullingen over lucratieve belastingdeals voor bedrijven (Luxleaks) zien de regeringsleiders zich genoodzaakt de fiscaal gunstige regelingen voor bedrijven in te perken. Eerdere initiatieven liepen steevast vertraging op omdat alle landen een veto hebben over belastingkwesties. Nu sturen premier Rutte en zijn collega's aan op concrete afspraken in juni.

Vooruitlopend daarop dwong het Europees Parlement woensdag af dat de eigenaren achter brievenbusfirma's en andere bedrijfsconstructies zich bekend maken via een register. Dit moet het witwassen van geld en belastingfraude tegengaan.

Ook Europees Commissaris Vestager (Concurrentie) vraagt meer openheid van de lidstaten. Zij moeten hun belastingsdeals met bedrijven tussen 2010-2013 aan de Commissie doorgeven. Vestager wil onderzoeken die de eerlijke concurrentie verstoren omdat niet alle bedrijven hetzelfde belastingvoordeel genieten. Eerder had de Commissie een dergelijk informatieverzoek al naar zeven lidstaten gestuurd, waaronder Nederland en Luxemburg. Mede op basis van die gegevens breidt de Commissie het verzoek nu uit tot alle lidstaten.

'Niet-relevante kosten'

De Commissie verdenkt Nederland, Luxemburg en Ierland er al langer van multinationals illegaal belastingvoordeel te verstrekken. Zo loopt er een onderzoek naar de belastingregeling voor Starbucks in Nederland, Apple in Ierland en Fiat en Amazone in Luxemburg.

Uit de eerste bevindingen van het Starbucksonderzoek blijkt dat deze grote koffiebrander in Amsterdam de inkoop van koffiebonen mag beschouwen als 'niet-relevante kosten', die dus niet worden meegewogen om de omzet te bepalen. Starbucks mocht ook zijn royaltiesbetalingen naar believen vaststellen om de fiscale winst te manipuleren. Het lijkt er volgens de Commissie op dat Starbucks wegkomt met een laag, vast bedrag aan belasting per jaar. De koffiebranderij boekte in drie jaar een omzet van 613 miljoen euro. Hij betaalde 1,2 miljoen belasting.

Voor de nieuwe Europese Commissie, onder leiding van voorzitter Juncker, is de aanpak van belastingontwijking een speerpunt. Eerder kondigde Commissaris Moscovici (Economische en Financiële Zaken) aan komend voorjaar met een wetsvoorstel te komen dat de lidstaten verplicht informatie uit te wisselen over hun belastingafspraken met grote bedrijven. Verder wil de Commissie afspraken over de winstbelasting die ondernemingen moeten betalen. Het tarief blijft een zaak voor de lidstaten, maar wat als winst wordt beschouwd zou Europees moeten worden vastgesteld. Een voorstel hiertoe ligt al jaren op tafel omdat de lidstaten verdeeld zijn en met hun vetorecht elke voortgang blokkeren. Juncker pleitte daarom onlangs voor meer belastingharmonisatie in Europa.

Hoe gevoelig belastingkwesties in Europa liggen, bleek afgelopen dagen opnieuw in aanloop naar de EU-top van de regeringsleiders vanavond. De Spaanse premier Rajoy bepleit in een brief aan EU-president Tusk vergaande afspraken om belastingontwijking door bedrijven tegen te gaan. Volgens betrokkenen krijgt Rajoy de handen hiervoor echter niet op elkaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.