De Griekse minister van Financiën Varoufakis.
De Griekse minister van Financiën Varoufakis. © ANP

Eurogroep twijfelt openlijk over lidmaatschap Grieken

De eurolanden betwijfelen of een Grieks faillissement nog voorkomen kan worden. Voor het eerst werd vandaag in de Eurogroep de optie van een 'Plan B' voor Griekenland genoemd: kapitaalrestricties, de mogelijke opmaat naar een vertrek uit de eurozone.

De Griekse minister van Financiën Varoufakis reageerde woedend en dreigde met serieuze economische gevolgen voor de andere eurolanden.
Hij werd vrijdagochtend gemangeld door zijn EU-collega's, die steeds wanhopiger en gefrustreerder raken over de onwil van Athene om te hervormen en bezuinigen. 'We zijn ver en snel de verkeerde kant op gegaan. Ik zie niet hoe we nog een akkoord kunnen bereiken', zei de Duitse minister Schäuble. Hij werd daarin bijgevallen door Oostenrijk, Slowakije, Luxemburg, Malta en Slovenië, zo blijkt uit een vertrouwelijk verslag van de vergadering van de financiënministers.

Het was de Sloveense minister Mramor die het taboe doorbrak om in de Eurogroep de toekomst van Griekenland in de eurozone aan de orde te stellen. 'Ik denk dat we nu over een Plan B moeten praten, ik zie geen andere uitweg meer', zei Mramor. Hij kreeg steun van de Slowaakse minister Kazimir. Mramor gaf geen details over het Plan B maar volgens betrokken EU-ambtenaren gaat het om kapitaalrestricties voor Griekenland (om een bankrun tegen te gaan), de voorbode naar een Grexit als een akkoord met de internationale geldschieters uitblijft.

Varoufakis reageerde scherp op wat hij als 'vijandigheid' van zijn collega's betitelde. Hij noemde het 'respectloos' van de Sloveense minister om een 'ongekend anti-Europees' voorstel als een Plan B te suggereren. 'Mijn Sloveense collega zou moeten beseffen dat het niet in het belang van zijn land is deze discussie te starten.'

Zelfvernietiging

Ik ben bang dat er mogelijk binnen enkele weken een grote kans op een ongeluk is. Dat zou echt heel jammer zijn.

Griekse minister van financiën Varoufakis

Griekenland leende afgelopen jaren bijna 240 miljard euro van de eurolanden en het IMF om een faillissement te voorkomen. In ruil daarvoor beloofde het zwaar te bezuinigen en hervormen. Die saneringsoperatie kwam tot stilstand sinds Syriza in januari de verkiezingen won. Sindsdien kampt het land met acute financiële problemen. De eurolanden zijn alleen bereid Athene opnieuw te helpen, als het de hervormingen herstart. De onderhandelingen daarover afgelopen maanden hebben volgens Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem 'bitter weinig' opgeleverd. Alleen Varoufakis vindt dat er 'enorme voortgang is geboekt', een opmerking die de overige ministers 'onbegrijpelijk' noemden. Eind juni stopt het huidige hulpprogramma, zonder welke Griekenland failliet gaat.

Varoufakis vertelde zijn collega's dat het moment nadert dat zijn land niet meer aan zijn financiële verplichtingen kan doen. 'Ik ben bang dat er mogelijk binnen enkele weken een grote kans op een ongeluk is. Dat zou echt heel jammer zijn.' De IMF-vertegenwoordiger schetste een inktzwart beeld over de Griekse economie: geen primair overschot van 3 procent zoals gepland maar een tekort van 1,5 procent. De IMF-man waarschuwde dat in zo'n scenario de EU de Griekse schulden deels zou moeten kwijtschelden, een ingreep die onbespreekbaar is in Duitsland en Nederland.

Dijsselbloem verklaarde na afloop van de vergadering dat de onderhandelingen heel snel een andere opzet moeten krijgen, alleen dan is een akkoord voor eind juni haalbaar. 'De klok tikt, we verspillen tijd.' Volgens de Luxemburgse minister staat de geloofwaardigheid van de hele eurozone op het spel. Zijn collega uit Malta: 'We staan erg dicht bij zelfvernietiging.'