Euro in gevaar

De euro heeft lang het tij mee gehad. De economie bloeide en de groep deelnemers werd groter dan verwacht...

Toch kon nimmer het gevoel worden weggenomen dat de echte test nog moest komen. In de vorm van een recessie bijvoorbeeld. Zouden bij afnemende investeringen en stijgende werkloosheid de criteria die in het Stabiliteitspact zijn gesteld aan de hoogte van het begrotingstekort, dan niet al te zeer gaan knellen?

Dit moment lijkt nu te zijn aangebroken. De Europese economieën beleven moeilijke tijden. Er moeten harde ingrepen worden gedaan en moeilijke keuzes gemaakt. En in zo'n geval wreekt zich al snel het feit dat er wel een economische en monetaire unie is maar geen politieke. Een gezamenlijke munt vereist een gezamenlijke economische politiek, maar in de eurogroep ontbreekt een gemeenschappelijke politieke autoriteit. In plaats daarvan zijn er twaalf nationale regeringen, met elk hun eigen prioriteiten, keuzes en (electorale) belangen.

Zo stelde de Franse president Chirac dit voorjaar de kiezers een belastingverlaging in het vooruitzicht. Dat bracht hem in conflict met een in aanvulling op het Stabiliteitspact gemaakte afspraak dat de eurolanden in 2004 hun begrotingen in evenwicht moeten hebben. Ook Duitsland, Italië en Portugal probeerden zich onder deze afspraak uit te wurmen. De Europese Commissie deed het compromisvoorstel de betrokken landen tot 2006 de tijd te geven de begroting sluitend te maken.

Maar de meerderheid van de andere lidstaten wilde daar niet aan onder het motto: 'als wij pijn moeten lijden om onze begroting op orde te krijgen, moeten de anderen dat ook'. Uiteindelijk zijn elf van de twaalf euro-landen overeengekomen dat de landen met een groot tekort op de begroting dat tekort met minstens een half procentpunt per jaar moeten reduceren.

Het is geen goed akkoord. Want Frankrijk, dat op een tekort zit van 2,6 procent, mag onder deze overeenkomst vijf jaar doen over het wegwerken daarvan. Het heeft dus tot 2007 de tijd. Langer dan waarvan in het compromisvoorstel van de Commissie sprake was. De eurocriteria worden dus opgerekt. Bovendien volharden de Fransen in hun verzet.

Nu het erop aankomt, ontstaat meteen al het gevaar dat het misgaat. Tot dusver is de euro redelijk stabiel gebleven. Maar de invoering van de munt heeft het prijspeil onmiskenbaar opgestuwd. Inflatie dreigt. De hardheid en stabiliteit van de euro verdragen geen experimenten of politieke verdeeldheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden