EU verplicht controle van import mineralen uit oorlogsgebied

Grote Europese bedrijven worden verplicht te controleren of zij met de import van mineralen niet indirect oorlogen financieren. Krijgsheren bekostigen hun praktijken vaak met geld dat zij verdienen aan het verhandelen van grondstoffen die in de door hen beheerste gebieden worden gewonnen. Daar moet een eind aan komen. Dat zei minister Lilianne Ploumen, nadat zij binnen de Europese Unie een akkoord had bereikt over het tegengaan van deze handel.

M23 rebellen in Congo. Foto ap

Het gaat om vier mineralen: tin, wolfraam, tantalium en goud. Deze grondstoffen worden veel gebruikt in mobiele telefoons, laptops, automotoren en sieraden. Grote importeurs moeten voortaan nagaan of zij met de invoer van de mineralen niet de kassen spekken van rebellengroeperingen, misdadigers en schenders van mensenrechten, onder meer in landen als Congo en Colombia.

Ploumen, minister van Internationale Handel, zat namens Nederland het Europese beraad voor. 'Oh Happy Day', zei ze na afloop met een verwijzing naar een oude gospelhit. Ze benadrukte hoe belangrijk het is voor de bevolking van oorlogsgebieden dat geldstromen naar de strijdende partijen worden aangepakt. Ook is het goed voor consumenten die niet willen dat zij indirect bijdragen aan conflicten, aldus de minister.

Niet iedereen is zo tevreden als zij. De Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) en de hulporganisaties ActionAid en Cordaid spreken van een 'waterig compromis'. Het akkoord heeft betrekking op slechts vier mineralen en geldt alleen voor een kleine groep bedrijven. Het laat de importeurs van halffabricaten en eindproducten buiten schot. Die worden niet verplicht de herkomst van grondstoffen te controleren, aldus de organisaties.

Tekst gaat verder onder foto

Minister Lilianne Ploumen. Foto anp

Marietje Schaake, Europarlementariër van D66, is het niet met deze kritiek eens. Zij is blij dat de EU-lidstaten, het Europees Parlement en de Europese Commissie tot overeenstemming zijn gekomen. Met de verplichte controle door de grote importeurs 'wordt ook de rest van de productieketen afgevangen, omdat kleinere bedrijven hun producten weer bij de grote importeurs krijgen'.

Het akkoord is 'realistisch en effectief', vindt Schaake. 'We kunnen niet elke tandarts in Europa verplichten om zelfstandig onderzoek te doen naar waar het goud voor zijn vullingen vandaan komt. Daar hebben kleine bedrijven de tijd, de expertise en het geld niet voor.'

GroenLinks is tevreden met de 'historische stap'. Voor het eerst eist de Europese Unie van bedrijven dat ze controleren of met de opbrengst van de grondstoffen die ze importeren geen gewelddadige rebellen of kinderarbeid wordt betaald.

Maar Europarlementariër Judith Sargentini wil meer. Ze wil dat het lijstje wordt uitgebreid met steenkool en kobalt en dat dezelfde aanpak gaat worden gevolgd bij de import van kleding, cacao en palmolie. Ook in die gevallen zijn Europese bedrijven betrokken bij mensenrechtenschendingen, dus Sargentini.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.