Nieuwsfaillissementfonds

EU-noodfonds wordt vangnet voor wrakke banken

Het Europees noodfonds krijgt meer macht en bevoegdheden om het faillissement van banken ordelijk te laten verlopen. De eurolanden stemden daar maandag mee in, na jarenlange verhitte politieke discussie.

Het bankendistrict van Frankfurt.Beeld AP

Het in Luxemburg gevestigde noodfonds (ESM) wordt het financiële vangnet wanneer de banksector zelf (tijdelijk) niet meer in staat is een bank af te wikkelen en spaartegoeden veilig te stellen. De kans dat één wrakke bank talloze collega’s meesleept – zoals tijdens de eurocrisis dreigde – wordt hiermee ingedamd.

ESM-directeur Regling benadrukte maandagavond dat deze waarborg het vertrouwen in de euro versterkt, zowel bij de spaarders als bij de financiële markten. Middenin de grootste economische crisis in de geschiedenis van de EU, is dat van groot belang, aldus Regling.

Eurogroepvoorzitter Donohoe sprak zichtbaar opgelucht over ‘een groot succes’. De Duitse minister van Financiën Scholz benadrukte dat sommige besluiten (vooral in de EU) technisch zo complex zijn dat de politieke betekenis ervan overschaduwd wordt. ‘Dit is zo’n besluit’, aldus Scholz. Ook minister Hoekstra toonde zich ingenomen.

Het ESM-verdrag (de oprichtingsstatuten van het noodfonds) moeten worden gewijzigd voor de extra bevoegdheden. Dat vereist goedkeuring door alle nationale parlementen van de eurolanden. Deze ratificatieprocedure neemt minstens een jaar in beslag. Het ESM kan dan vanaf 2022 de vangnettaak uitvoeren.

Wrakke banken

Over het versterken van het noodfonds werd al gesproken toen de PvdA’er Dijsselbloem nog voorzitter van de Eurogroep was. Dijsselbloem achtte het van groot belang dat wrakke banken niet meer met overheidsgeld werden gered, gesaneerd of afgewikkeld. Er kwam een apart faillissementfonds, gevuld door de banken zelf, om dit voortaan te financieren.

Omdat dit bankenfonds geleidelijk wordt opgebouwd, is er een vangnet nodig bij acute en grote crises. Dat wordt nu het noodfonds, dat leunt op kapitaal en garanties van de eurolanden. De noordelijke lidstaten eisten in ruil daarvoor dat de banken hun balansen opschoonden en het aantal rommelkredieten afbouwden.

Dat laatste is gebeurd, volgens Hoekstra is het percentage rommelkredieten ‘naar beneden geraasd’. Was in 2015 van gemiddeld 6,5 procent van de uitstaande lening niet zeker of ze ooit werden terugbetaald, inmiddels is dat 3 procent.

Sommige landen steken er - in negatieve zin - nog steeds ver boven uit: in Griekenland vormde vorige zomer bijna 40 procent van de leningen een risico, in Cyprus was dat ruim 21 procent. Ook Italië (8 procent) en Portugal (9 procent) zaten boven het gemiddelde. Deze landen moeten extra maatregelen nemen, zeker nu door de coronarecessie meer aflossingen een probleem worden. Van de Nederlandse banken werd vorig jaar 1,9 procent als risicovol bestempeld.

Italië lag lang dwars bij het wijzigen van het ESM-verdrag, vooral omdat het noodfonds ook een grotere rol gaat spelen bij noodleningen voor eurolanden in problemen. De eisen daarvoor worden aangescherpt, zo moeten de debiteuren hun staatsschuld houdbaar maken. Met een staatsschuld van 160 procent van het bruto nationaal product (ruim 2,5 keer het toegestane maximum) is dat voor Italië geen eenvoudige zaak. Oppositiepartij Lega Nord voerde furieus campagne tegen de verdragswijziging maar uiteindelijk stemde Italië maandag toch in.

Lees verder

Ooit oppermachtig, maar nu krimpen de banken. Wat verklaart deze neergang?
ABN Amro schrapt 15 procent van de banen. Ook ING en Rabobank lijken op alle vlakken te krimpen: of het nou om werkgelegenheid, beurswaarde of kantoren gaat. Hoe kan dat?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden