Nieuws Miljoenennota

Er mag iets gevierd worden op Prinsjesdag, maar vooral niet te uitbundig

Met een economische groei van 2,6 procent, slechts 320 duizend werklozen en een staatsschuld die voor het eerst in jaren onder de 50 procent zakt van het bbp, maakt het kabinet zich op voor een zorgeloze Prinsjesdag. Maar in navolging van zijn voorganger Dijsselbloem hoedt minister Hoekstra van Financiën zich voor euforie: het is onzeker hoe lang de voorspoed zal duren.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën (CDA) eerder deze week op het Binnenhof. Foto ANP / Bart Maat

‘In de mondiale economie, waarvan Nederland zo afhankelijk is, bedreigen de Brexit en de kans op handelsconflicten de economische groei’, schrijft Hoekstra in het voorwoord van de Miljoenennota, die komende dinsdag wordt gepresenteerd maar vanavond uitlekte via onder meer RTL Nieuws. Daarmee is de boodschap van het kabinet voor de komende week duidelijk: Er mag iets gevierd worden maar het moet er vooral niet te uitbundig uitzien. Dankzij een begrotingsoverschot van 1 procent is de staatsschuld in 2019 lager dan in de afgelopen tien jaar, maar nog altijd hoger dan voor de crisis, waarschuwt Hoekstra, die daarom aankondigt dat hij ‘zorgvuldig blijft omgaan met belastinggeld’ en alleen ‘gericht wil investeren’. Die boodschap lijkt direct gericht aan de oppositie in de Tweede Kamer die het kabinet de komende week met lange wensenlijsten zal bestoken.

Het kabinet trekt dan ook niet opeens de portemonnee om tegemoet te komen aan de groeiende protesten in de publieke sector tegen de werkdruk en de arbeidsomstandigheden. Wel zijn er de geplande investeringen van honderden miljoenen extra in het onderwijs, defensie, veiligheid en de zorg, zoals vorig jaar al was afgesproken in het regeerakkoord. 

Tegenvallers 

De grootste ingreep in dat akkoord is nu nodig om de versnelde afbouw van de gaswinning in Groningen te financieren. Voor 2019 rekent het kabinet op 300 miljoen euro minder aan gasinkomsten dan begroot. Dat loopt op tot 1,5 miljard euro in 2023. Hoekstra financiert die tegenvaller tamelijk rimpelloos: met dank aan het economisch hoogtij zijn er bijvoorbeeld meevallers op de sociale zekerheid (minder uitkeringen) en op de rentelasten op de staatsschuld, die nog wat lager is dan in de prognoses.

Een politieke tegenvaller is het uitblijven van een pensioenakkoord tussen kabinet, werkgevers en werknemers. Dat had er voor Prinsjesdag moeten zijn, omdat bij gebrek aan afspraken de pensioenen van miljoenen Nederlanders in zwaar weer dreigen te komen. Vooralsnog is er een patstelling tussen de werknemers en het kabinet, onder meer over de verdere verhoging van de AOW-leeftijd. Als het kabinet in het najaar met het zicht op de uiterste deadline toch overstag gaat, wordt dat alsnog een grote financiële tegenvaller voor de schatkist. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.