Energiereus Engie sluit Groningse gascentrales

De Franse energiereus Engie legt twee van zijn gascentrales in het Eemshavengebied stil vanwege de lage stroomprijs. De meer vervuilende kolencentrales winnen juist marktaandeel.

Twee van de vijf eenheden van de Eemscentrale bij Delfzijl gaan per 1 januari dicht. Beeld ANP

Een van de grootste energieproducenten in Nederland, het Franse bedrijf Engie, sluit twee van zijn gasgestookte elektriciteitscentrales in het Groningse Eemshavengebied bij Delfzijl. Twee van de vijf eenheden van de Eemscentrale gaan per 1 januari dicht, eind volgend jaar gaat ook een derde eenheid dicht en wordt een deel van de gascentrale in Lelystad stilgelegd.

'Bij de huidige elektriciteitsprijs kunnen we de kosten niet meer terugverdienen', zegt een woordvoerder van Engie, voorheen GDF Suez. Producenten van elektriciteit krijgen nu ongeveer 3 eurocent per geleverde kilowattuur (kWh), vijf jaar geleden was dat nog 10 eurocent.

Omdat het productieproces in gascentrales kostbaarder is dan dat van kolengestookte centrales raken die centrales steeds meer marktaandeel kwijt aan de meer vervuilende kolencentrales. Bovendien is er sprake van overproductie van elektriciteit, mede door toenemende concurrentie van wind- en zonne-energie.

'Die duurzame vormen van elektriciteitsopwekking worden door de overheid gestimuleerd en gesubsidieerd en dat verstoort de markt', zegt energiedeskundige Sjak Lomme van adviesbureau SLEA. 'Er is nu een toenemend vermogen op de markt waarvoor normale economische wetten niet gelden.'

Engie, exploitant van negen gascentrales in Nederland, kampt al jaren met problemen. Veel van die centrales draaien op beperkt vermogen of worden soms tijdelijk stilgezet. Ook andere producenten krijgen de gascentrales amper rendabel. De Nuon-centrales in Amsterdam en Eemshaven draaien op nog geen kwart van hun capaciteit. In de herfst van vorig jaar ging de Rijnmondcentrale van InterGen failliet.

Kolencentrales, veel vervuilender dan de door aardgas gestookte centrales, winnen de laatste jaren steeds meer marktaandeel. Aardgas is een veel duurdere grondstof dan steenkool. Lomme: 'Kolencentrales kosten een vermogen, maar ze zijn veel gemakkelijker draaiende te houden en ook in onderhoud zijn ze veel rendabeler.'

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is het aandeel van de gascentrales in de totale elektriciteitsproductie tussen 2010 en 2016 met 20 procent teruggelopen. Het aandeel van de kolencentrales verdubbelde bijna in die periode en kruipt naar dat van de gascentrales toe (35 procent tegenover 42 procent).

Daarmee is ook de uitstoot van CO2 weer aan het toenemen, zo becijferde het CBS. Daardoor komen klimaatdoeleinden onder druk te staan. Lomme: 'Kolengestookt leidt tot een CO2-productie van ongeveer 900 gram per kilowattuur, gasgestookt tot 350 gram. Anderzijds is het wel erg makkelijk dat politici nu allemaal roepen dat de kolencentrales dicht moeten. Diezelfde politici hebben nog geen tien jaar geleden de bouw van nieuwe kolencentrales gestimuleerd.'

In veel omringende landen worden of zijn kolencentrales gesloten, maar verantwoordelijk minister Henk Kamp (Economische Zaken) wil alleen oude centrales sluiten. Met vijf centrales uit de jaren tachtig is dat inmiddels gebeurd. Er zijn er nu nog vijf actief, waarvan drie relatief nieuwe op de Maasvlakte en een in het Eemshavengebied.

Volgens energiedeskundige Sjak Lomme is moeilijk in te schatten of andere exploitanten van gascentrales op korte termijn tot sluiting moeten overgaan. 'Je hebt het over een heel volatiele, flexibele markt. Een kolencentrale die moet sluiten of plots een periode van langere windstilte, en het ziet er weer beter uit voor de gascentrale.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden