Energielabels steeds belangrijker bij de koop van een huis

De makelaar ziet het licht

Energielabels zijn nooit populair geweest. Lastig en duur. Maar het tij keert. Woningkopers letten meer op de energieprestatie, mede doordat makelaars erop wijzen. En wie zijn huis energiezuiniger maakt, krijgt belastingvoordelen, subsidies en leningen.

Beeld ANP

Het heeft even geduurd, maar kopers van een huis vragen meer naar het energielabel van de woning, constateert de NVM. 'Al zal het energielabel nooit belangrijker worden dan de locatie van het huis', voegt woordvoerder Roeland Kimman van de brancheorganisatie van makelaars er in één adem aan toe.

Het energielabel bestaat uit een letter en een kleur. Het spectrum loopt van A (donkergroen) en zeer energiezuinig, inclusief zonnepanelen op het dak via lichtgroen, geel en oranje tot en met G (donkerrood). Dat is een tochtige woning zonder isolatie of dubbelglas.

Het label, dat sinds 2008 de woonconsument in één oogopslag een indicatie beoogt te geven over de energiestatus van het huis, is nooit populair geweest en kent een roerige geschiedenis. Aanvankelijk was het ingewikkeld om de status vast te stellen. Energieadviseurs moesten 150 aspecten beoordelen, vroegen er 200 euro voor en leverden niet altijd gedegen werk af. Het label was een papieren tijger.

In 2015 gooide het ministerie van Binnenlandse Zaken het roer om. In de brievenbus van 5 miljoen particuliere woningen gleed een voorlopig energielabel op de mat, slechts vastgesteld op drie criteria: bouwjaar, woningtype en grootte. Nieuwbouw vanaf 2006 krijgt standaard het A-label.

Wie een woning wil verkopen, is sinds 2015 verplicht dat voorlopige label door middel van foto's en beantwoorden van vragen voor een paar tientjes om te zetten in een definitief energielabel. Een voorbeeld. Wie aantoont dat dak, vloer en spouwmuur van zijn hoekwoning uit 1955 zijn geïsoleerd, stijgt van het voorlopige G-label naar energielabel D.

Verkopers die zich aan de labelplicht onttrekken, riskeren een boete van 405 euro. Die boetes worden ook echt uitgedeeld. 'In 2015 zijn er ongeveer 700 opgelegd. De meeste van de circa 25 duizend verkopers die in dat jaar geen definitief label hadden, hebben het later alsnog gedaan', meldt de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

De energielabeling nieuwe stijl werpt dus vruchten af. In 2015 steeg het aantal woningverkopen met een energielabel van 15 procent tot meer dan 70 procent, in 2016 was dit meer dan 85 procent, aldus het ministerie van Binnenlandse Zaken. Per 1 augustus dit jaar zijn 3.434.005 woningen gelabeld, ongeveer 45 procent van het totaal, inclusief huurwoningen, meldt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl).

De toegenomen acceptatie van het energielabel komt niet alleen door wetgeving en boetes. 'Kopers vinden de energieprestatie van een huis belangrijker. De energietransitie naar duurzaam is meer doorgedrongen in de publieke opinie', zegt Marlon Mintjes van Milieu Centraal. Het koopmoment is een mooie gelegenheid om energiemaatregelen te nemen, en daarmee het wooncomfort te verbeteren en de energierekening te drukken, aldus de voorlichtingsorganisatie.

Dat vergt weliswaar extra investeringen, maar de overheid helpt een handje (106 procent van de woningwaarde als hypotheek in plaats van 101 procent). Wie energiebesparende maatregelen treft, kan tot maximaal 9.000 euro extra lenen voor de hypotheek. Een voornemen om het huis helemaal energieneutraal te maken, wordt zelfs beloond met een extra hypotheekruimte van 25.000 euro. Rijk en gemeenten hebben bovendien veel subsidies en voordelige leningen beschikbaar.

Groene huizen verkopen beter

Uit onderzoek van Tias Business School van de Universiteit van Tilburg blijkt dat woningen met het energie A-label 80 dagen sneller worden verkocht en gemiddeld 7.000 euro meer opbrengen dan D-labelwoningen. Omgekeerd staan de laagste G-labelwoningen 40 dagen langer te koop en drukken slechte energieprestaties de prijs met 27.000 euro.

De onderzoekers bekeken de transacties van de 83 duizend woningen die in 2015 zijn verkocht en corrigeerden de effecten van andere prijsbepalende factoren als locatie, leeftijd en grootte van het huis.

In Emmen vindt een proef plaats waarin wordt gekeken in hoeverre potentiële huizenkopers gevoelig zijn voor energielabel en energieverbruik van het huis van hun gading. 'Met een actieve rol van makelaars kijken we of mensen bereid zijn meer te betalen voor een energiezuiniger huis. Ook onderzoeken we of ze met de verbouwing meteen energiebesparende maatregelen willen treffen', zegt projectleider Charles Hussels van de provincie Drenthe.

'Doordat ze extra mogen lenen, stijgt uiteraard de af te dragen hypotheekrente, maar wij rekenen voor dat ze per saldo minder woonlasten kwijt zijn doordat de energienota meer daalt', aldus Hussels. De resultaten worden later dit jaar vergeleken met het gedrag van Emmense kopers in de eerste helft van dit jaar die niet werden gecoacht door de makelaar.

De energiescan van het huis wordt betaald door de gemeente Emmen en de provincie. Ook Milieu Centraal participeert. Het ministerie van Binnenlandse Zaken is eveneens onderzoek gestart naar de motivatie van huizenkopers om meteen over te gaan tot energiebesparing als isolatie en zonnepanelen.

Een van de deelnemende makelaars in Drenthe is Erik Holties van Lamberink makelaars en adviseurs. 'In het goedkope segment speelt energie amper een rol. Daar zijn mensen al blij dat ze het huis kunnen betalen. Mensen die zich een duurder huis kunnen permitteren en ook jongeren lijken gevoeliger', is zijn eerste indruk.

Makelaars moeten zich meer profileren op duurzaamheid, vindt Holties. 'Voor nieuwbouw zijn we er intussen achter dat energieneutrale of zeer zuinige huizen beter verkopen en langzaam de standaard worden. Nu moeten makelaars ook bij de oudere woningen de omslag maken.'

Bij de NVM zegt Roeland Kimman dat steeds meer makelaars worden geschoold in de energieaspecten. 'Het begint ermee dat we de koper naast het bouwkundige rapport wijzen op de energienota van het huis. Is die buitenproportioneel hoog, dan coachen we de koper op energiebesparende maatregelen die de energienota drukken en het comfort verhogen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.