Analyse Energierekening

Energiebedrijven verlagen de prijzen. Verzacht dat de pijn van de verhoging begin dit jaar?

Na de nationale rel over de fors hogere energierekening komen leveranciers nu met tariefdalingen. Helpt dit?

Het hoofdkantoor van energieleverancier Eneco. Beeld ANP

‘Bangmakerij’, dat was het volgens staatssecretaris Mona Keijzer. Ze reageerde eind vorig jaar op de door vergelijkingssite Gaslicht.com voorspelde verhoging van de energierekening met zo’n 360 euro per jaar. ‘Sterker nog, uit de raming blijkt juist dat de kosten zullen dalen’, zei de stand-in voor minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) in de Tweede Kamer.

Twee maanden later moest Wiebes excuses maken voor de uitspraken van zijn staatssecretaris. Het Centraal Bureau voor de Statistiek had de vrij nauwkeurige voorspelling van de vergelijkingssite gestaafd met eigen cijfers. Een gemiddeld huishouden zou er in 2019 bij de energierekening met 334 euro op achteruit gaan.

Nu, een vroege lente verder, blijkt dat Keijzer er een klein beetje minder naast zat. Vorige week maakte Eneco als eerste van de drie grote Nederlandse energiebedrijven (Essent en Nuon zijn de andere) bekend dat zij hun tarieven voor gas en stroom gaan verlagen. ‘Goed nieuws voor Eneco-klanten met een variabel tarief: de energietarieven dalen aanzienlijk’, luidt de eerste zin van de aankondiging van het energiebedrijf. Nuon volgde al snel met ook een verlaging.

De vraag is nu: verzacht dit de pijn van de verhoging begin dit jaar? In ieder geval niet alle pijn. Grofweg de helft van de verhoging op de gemiddelde energierekening - die 334 euro - kwam begin dit jaar door hogere overheidsheffingen. Daar verandert niets aan per 1 juli. De aanpassing geldt alleen voor de tarieven van de energieleveranciers, die op 1 januari fors stegen.

Correctie

Met hun aangekondigde verlaging doen ze niets anders dan de verhoging van een half jaar geleden een klein beetje corrigeren. Niet in de minste plaats Eneco, dat vorige week met de jubelende aankondiging van ‘aanzienlijk’ lagere tarieven kwam. Zij waren het ook die begin dit jaar de gas- en elektriciteitstarieven het hardst omhoog gooiden. Ze deden er toen meer bij dan de 133 euro die er nu af gaat voor de gemiddelde klant. 

Nuon verhoogde in iets mindere mate, en verlaagt dan ook iets minder hard - voor de gemiddelde klant scheelt het 51 euro. Essent had al de laagste prijs van de drie en verhoogde in januari het minst. ‘Sinds januari zaten wij nog steeds fiks lager dan de anderen’, zegt een woordvoerder. ‘Daarom houden wij de tarieven nu gelijk.’ Let wel: dit betekent dat de verhoging van begin dit jaar in stand blijft. Het resultaat van de prijscorrectie is dat de hele top-3 vanaf 1 juli grofweg dezelfde prijzen heeft voor stroom en gas.

Ben Woldring van vergelijkingssite Gaslicht.com zag de correctie van twee van de drie grote energiebedrijven al aankomen. De vaste tarieven, waarbij klanten voor een langere periode een continue prijs afspreken, worden voor nieuwe klanten maandelijks vastgesteld. ‘Die zagen wij al een tijdje dalen’, zegt hij. ‘Dit is meestal een teken dat ook de één keer in het half jaar toegestane aanpassing voor de variabele tarieven in juli een verlaging zou zijn.’

De daling bij Eneco is volgens het bedrijf het gevolg van een lagere gasprijs op de wereldmarkt. Die daalde door het overschot dat ontstond tijdens de relatief warme winter. De gasvoorraden in Europa bleven hierdoor op peil terwijl er tegelijkertijd veel vloeibaar gas uit Azië en de VS deze kant op kwam. De lagere gasprijs heeft ook invloed op de inkoopprijs van elektriciteit, die onder meer uit gasgestookte centrales komt.

Schommelingen

Woldring heeft nog wel een waarschuwing voor de consument die een lager variabel tarief krijgt: pas het maandelijkse voorschot niet naar onderen bij. ‘De eerste zes maanden gebruiken Nederlandse huishoudens meer gas dan tweede periode van het jaar’, zegt hij. ‘Het lagere gastarief in tweede helft van jaar klinkt dus wel leuk, maar is minder interessant dan in het eerste deel van het jaar.’

Om even verlost te zijn van de schommelingen op de wereldenergiemarkt, onder meer bepaald door de CO2-prijs en spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran, adviseert Woldring van Gaslicht.com op dit moment helemaal niet voor een variabele prijs te gaan. Hij ziet dat de energieprijs voor een jaar vastzetten momenteel de klant het meest oplevert. ‘In onze lijst met goedkoopste energiepakketten zijn de eerste tien contracten van een jaar vast’, zegt hij. ‘Dat scheelt al snel honderden euro’s.’

Dergelijke voordeeltjes op de stevig concurrerende energiemarkt zullen de komende jaren wel blijven. Maar het zijn wel kortingen op een almaar stijgende energierekening, als we het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) mogen geloven. Na de rel rond de uitspraken van staatssecretaris Keijzer rekende het PBL uit hoe de rekening er volgend jaar uitziet. Het PBL voorziet hogere groothandelsprijzen voor elektriciteit en gas, hogere vastrechttarieven, wijzigingen in de energiebelasting en opslag duurzame energie en een hoger verwacht verbruik van elektriciteit en gas. Weliswaar met de nodige slagen om de arm, dus wie weet betreft het slechts bangmakerij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden