'Elke stap van Van Aartsen komt te laat'

Elke maatregel die minister Van Aartsen neemt tijdens de varkenspestcrisis komt te laat. Hij krijgt goede adviezen die hij echter met zulke grote vertraging opvolgt 'dat hun uitwerking miniem is....

Van onze verslaggever

Frank Poorthuis

DEN HAAG

Deze is voorzitter van de speciaal door de minister van Landbouw ingestelde Commissie van Toezicht, die moet toezien op de zorgvuldige behandeling van de varkens tijdens de varkenspestcrisis. Hij is ook al vier jaar voorzitter van de Raad voor Dierenaangelegenheden. Beide commissies gaven de minister de afgelopen maanden gevraagd en ongevraagd advies over de varkenspest.

Zeer tot frustratie van hun voorzitter leidden die adviezen echter zelden tot adequaat optreden van de minister. Vanden Berg: 'Het beleid komt met veel te grote vertraging tot stand. Op 11 april bijvoorbeeld adviseerden wij al om jonge biggen dood te spuiten. Pas op 20 mei werd de eerste big daadwerkelijk doodgespoten. Dat had veel eerder gemoeten om resultaat te hebben. Nu moeten we daar nog maanden mee doorgaan.'

In april adviseerde Vanden Berg de minister ook al over te gaan tot inenting van alle varkens in Brabant. Van Aartsen betoogde gisteren in de Kamer wat hij ook de commissie van Vanden Berg antwoordde: het is bijna onmogelijk omdat de EU dan aan Nederland een exportverbod van vlees oplegt. 'Nou en?', reageert Vanden Berg. 'Straks belanden we in een situatie dat de pest alle varkens in Brabant heeft uitgeroeid. Dat heeft hetzelfde effect.'

Ervaringen met inenting tegen de pest in de jaren zeventig en tachtig hebben volgens Vanden Berg geleerd dat vijf tot zes weken na enting geen uitbraken meer plaatsvinden. 'Had de minister ons advies gevolgd, dan waren we nu dus waarschijnlijk al uit de problemen. En uiteindelijk', stelt hij, 'zal het er toch wel van komen. Jazeker, ik ben ervan overtuigd dat we op den duur gaan enten.' Cynisch: 'Maar er zullen wel weer een heleboel klein stapjes aan voorafgaan.'

Van Aartsens laatste maatregel om een fokverbod in en rond Venhorst af te kondigen, krijgt ook ongezouten kritiek van zijn adviseur. 'De maatregel geldt een veel te klein gebied. Je zult zien dat uiteindelijk het gebied groter en groter wordt. Maar dat zal wel weer even duren en weer heel wat onnodige tussenstapjes eisen.'

Overigens heeft de commissievoorzitter ook enkele goede woorden over voor de minister. Volgens Vanden Berg verloopt het doden van de honderdduizenden zeer jonge biggen en de opkoop en slacht van de inmiddels meer dan een miljoen slachtvarkens goed.

Dat dierenbeschermers in verschillende media roepen dat bij de slacht excessen aan de orde van de dag zijn, is pertinent onjuist, volgens de voorzitter van de Commisie van Toezicht. 'Er wordt flink overdreven en gemanipuleerd met feiten. Zo zei de Dierenbescherming deze week in Kenmerk dat bij de elektrocutie van varkens in de elektrocutiewagen 2 procent niet wordt gedood. Zelfs als dat juist is: men vertelt niet dat na de wagen nog een man staat die nog levende dieren een naschok geeft. Mogelijk dat die ook nog 2 procent mist, maar dan hebben we het dus over een schijntje van een promille.' Hetzelfde geldt voor de kritiek op het doodspuiten van de biggen. Het kan voorkomen dat ergens nog levende biggetjes in een ton zijn beland, maar het moet een uitzonderlijkheid zijn, volgens de commissievoorzitter. 'Het doodspuiten gebeurt zeer zorgvuldig. Voor zover wij daar controle op hebben uitgevoerd, hebben we niet anders kunnen constateren.'

Vanden Berg gaat ervan uit dat excessen de commissie wel zouden bereiken. 'De boeren weten ons echt wel te vinden.' Jammer is wel, moet hij weer kwijt, dat op het moment dat de commisie zelf een 'hemeltergende misstand' signaleerde, het vele dagen duurde voor het ministerie optrad. 'In het gebied rond Rijsbergen gold wel een vervoersverbod, maar geen opkoopregeling. Dat leidde tot hemeltergende toestanden in de stallen, die overvol raakten. Op vrijdag voor Pinksteren adviseerden wij de minister op te treden. Toen we woensdags het gebied bezochten, was nog niemand daar op de hoogte van eventuele maatregelen. Pas toen we daarover klaagden, gebeurde er wat. Wederom geldt: de dingen komen met grote vertraging tot stand.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden