INTERVIEWELINE HESSE

Eline Hesse maakt de (Shell-)aandelen die ze van haar vader kreeg groen: ‘Duurzaamheid is onwijs moeilijk te meten’

Eline Hesse kreeg van haar vader, die zijn leven lang bij Shell werkte, voor anderhalve ton aan aandelen. Ze besloot die te herinvesteren in duurzame projecten en inspireert nu andere jongeren uit vermogende families.  

Eline Hesse in haar moestuin in Nieuwegein. ‘Ik vind: als je vermogen hebt, dan heb je ook een verantwoordelijkheid er iets goeds mee te doen.’Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Haar vader werkte dertig jaar als logistiek manager voor Shell in olielanden over de hele wereld, waar zij naar de beste privéscholen ging. Chemisch ingenieur John Hesse gaf zijn dochter ook een pakket aandelen van Shell en andere bedrijven ter waarde van 150 duizend euro. Eenmaal volwassen gooide Eline Hesse het roer radicaal om. Ze verhuisde naar een woongroep in Nieuwegein en ging aan de slag als klimaatactivist. Haar gekozen vorm van activisme: het oliegeld van haar ouders – dat aandelenpakket – een nieuwe, duurzame bestemming geven.

Hesse (29) staat symbool voor de worsteling van een jonge generatie, die een succesverhaal van hun ouders erft waar ze zichzelf niet in kunnen vinden. Ze maakte een documentaire, Petrol Dollars for a Different Engine, die in december 2019 in première ging in debatcentrum De Balie. Ze raakte een snaar bij beleggings­clubjes van kinderen uit vermogende families. ‘Die krijgen dan alvast een ton mee van hun ouders, zodat ze kunnen ­oefenen voor het overnemen van het familiekapitaal.’

U bent heel publiekelijk van koers veranderd. Wat voor reacties kreeg u?

‘Mijn familie kent me langer dan vandaag, die zag dit wel aankomen. Maar binnen Shell voelde het als uit de kast komen. Begin daar niet te veel over linkse politiek, daar worden de feestjes niet gezelliger van. Het wereldbeeld is dat van de vrije markt. Is er vraag naar olie? Dan moeten we leveren, zolang het legaal is.’

Kon u wel het gesprek over klimaatverandering aangaan?

‘Jawel. Bij veel Shell-mensen neemt het morele besef over klimaatverandering toe. Het valt niet te ontkennen, dat doen ze ook niet. Maar je moet beseffen: ze zitten vast in een bedrijf dat perfect is ingericht op olie- en gaswinning en niet op iets anders. Shell probeert nu wel bij te sturen, maar het is de vraag of dat op tijd gaat zijn.’

U hebt hier vier jaar lang bijna een fulltimebaan van gemaakt. Hoe kwam dat?

‘Ik was 25 en werkte als straatverkoper van duurzame energiecontracten. Best lastig. Daardoor begon ik me de waarde van geld te realiseren en herinnerde me dat ik van mijn vader een pakket aandelen had gekregen.

‘Eerst begreep ik niet goed wat er in die beleggingen zat. Financiële producten zijn vrij complex, er is veel jargon. Voor zover ik wel begreep wat die aandelen waren, kon ik mezelf er niet in vinden: veel Shell, McDonald’s, geen duurzame bedrijven. Toen besloot ik uit te vinden hoe de financiële wereld in elkaar zit en daarbinnen een positieve invloed te hebben.

‘Dus ik ben op zoek gegaan. Vermogensevents van het beleggingsblad Fondsnieuws, ABN Amro, Triodos. Ook in mijn familie heb ik raad gevraagd, vooral aan mijn vader. Uiteindelijk merkte ik: niemand heeft de waarheid in pacht, je moet het zelf doen.’

Duurzaam investeren is toch niet zo moeilijk? Even googlen en de fondsen vliegen je om de oren.

‘Klopt, maar duurzaamheid is onwijs moeilijk te meten. Ik weet na vier jaar nog steeds niet precies wat het effect is van mijn aandelen. Duurzame fondsen gebruiken scorekaarten van organisaties als Sustainalytics, gebaseerd op beleidsdocumenten van die bedrijven zelf. Maar een megabedrijf als Unilever heeft veel meer capaciteit om over zijn duurzame beleid te schrijven dan een klein bedrijfje.

‘Dus Unilever schrijft over prachtig beleid en krijgt een topscore. Terwijl het enorm vervuilend is, al die plastic verpakkingen. Maar ja, ze werken ook aan oplossingen, zeker onder hun vorige ceo Paul Polman. Gaat dat hard genoeg? Of is het pleisters plakken op een fundamenteel rotsysteem?’

Kan het wel, via de beurs investeren in duurzame projecten?

‘Nauwelijks, denk ik. Bij directe investeringen is het makkelijker. Als ik direct investeer in lokale zonnepanelen, of warmtepompen, dan kan ik zo opbellen: wat doen jullie eigenlijk?

‘Het probleem met de beurs is dat je zo ver weg staat van je investeringen. Het gaat puur via geld. Zo ook met onze pensioenfondsen: die investeren alsof hun pensioengerechtigden alleen maar rendement en zekerheid op de korte termijn willen en niet duurzaamheid op de lange termijn. Volgens mij zouden veel mensen wier geld wordt belegd door pensioenfondsen zelf heel andere keuzen maken.’

U bent solo op zoek gegaan. Zijn er jongeren die met dezelfde vragen zitten?

‘Er zijn er meer die hun erfenis of familiefortuin proberen om te sturen naar duurzamer ondernemingen. Vaak gaat dat in stilte. Er is toch een taboe op vermogen in Nederland. Dat vond mijn vader het moeilijkst aan mijn plan voor een documentaire: dat ik daarmee bekend zou maken dat ik veel geld heb. Maar ik vind: als je vermogen hebt, dan heb je ook een verantwoordelijkheid er iets goeds mee te doen. Daarom hebben we die documentaire gemaakt: om het gesprek op gang te helpen. Bij vertoningen hoor ik steeds opnieuw dat dat hard nodig is. Veel kinderen van rijke ouders worstelen hiermee.’

Waar worstelen ze precies mee?

‘Zo’n aandelenpakket dat je van je ouders meekrijgt is heel waardevol. Maar het werkt niet automatisch ten goede. Die kinderen hebben de pittige taak om dat grote geld om te buigen naar een positief effect. Alleen: er zit vaak best een verwachting achter dat geld. Papa en mama hebben er hard voor gewerkten hebben de vruchten van hun succes aan jou doorgegeven. Dat moet je niet verkloten, dat zou ondankbaar zijn. Dus je voelt druk om het ook goed te doen, ook volgens hun normen.’

Praat u hier nog veel over met uw vader?

‘Absoluut, we hebben nog steeds goed contact. In Portugal, waar mijn ouders sinds hun pensioen wonen, werkt hij nu met oud-collega’s aan het opzetten van een waterstoffabriek. Ze willen de vrachtwagens van lokale supermarkten op duurzame energie laten rijden. Hij gaat steeds meer mee met mijn ommezwaai naar duurzaamheid.’

De documentaire Petrol dollars for a different engine werd in december 2019 gelanceerd in debatcentrum De Balie en is online te zien op petroldollarsfilm.com.

Big Oil is nu Small Oil

Exxon domineerde bijna een eeuw lang Wall Street en de Amerikaanse politiek. Maar de invloed en waarde van het olieconcern smelten sneller dan de poolkappen. Exxon valt nu zelfs uit de gezaghebbende Dow Jones. Is het olietijdperk binnenkort voorbij?

Hoe meet je of een bedrijf duurzaam is?

Hoe komen de duurzaamheidsratings van grote bedrijven tot stand? Dit artikel van Harvard Law Review zet de belangrijkste inzichten op een rij

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden