Elektriciteit nodig in de bush? Zonnelader biedt uitkomst

Wel een smartphone, geen elektriciteit. Een zonnelader lijkt de uitkomst voor als je op een camping zit zonder stopcontact. Helaas is het vermogen van zo'n draagbaar zonnepaneel vaak gering.

Beeld Illustratie Han Hoogerbrugge

Een camping in het zuiden van Frankrijk en niet een locatie die de meeste reizigers zouden aanduiden als de rimboe. Tot de smartphone begint te piepen om stroom en de vakantieganger tot zijn schrik ontdekt dat de kampeerplek van zijn dromen geen stopcontacten kent.

Ook voor die situaties hebben de Willy Wortels van deze wereld een oplossing gevonden: het draagbare zonnepaneel. Nooit meer verlegen zitten om stroom voor je smartphone, tablet, digitale camera, mp3-speler of andere elektronische gadget. Handig als het dichtstbijzijnde stopcontact mijlenver van je verwijderd is. En ook nog eens hartstikke milieuvriendelijk: steek een stekker in de zon en tegelijk met je smartphone voed je je karma.

De zonnelader, zoals het stroomfabriekje ook wordt wel aangeduid, is de kleine uitvoering van de zonnepanelen die op Nederlandse daken liggen. In de meeste gevallen bestaat de gadget uit een paneel met fotovoltaïsche cellen, die het licht van de zon omzetten in elektriciteit. Die wordt met behulp van elektronica en een kabeltje (of rechtstreeks) in een stroombehoevend apparaat gepompt of opgeslagen in een ingebouwde accu. De kleinste zonneladers hebben het formaat van een mobiele telefoon, de grotere bestaan uit een of meerdere paneeltjes die ingeklapt samen een A4-papiervel beslaan.

Sommige zijn uitgerust met handige haakjes, waarmee je het zonnepaneel aan een rugzak vastmaakt zodat je er overdag een draagbare accu (powerbank) kan worden opgeladen om 's avonds in je tentje de smartphone van stroom te voorzien. Dan moet je natuurlijk wel een route lopen waarbij je de zon achter je hebt. Anders valt er weinig op te laden.

Van de zon, dus groen

Milieu Centraal twijfelt of zonneopladers zuinig zijn, ofschoon het niet is becijferd. De twijfel betreft de terugverdiendtijd, het moment waarop de zonnelader genoeg stroom heeft opgeleverd om de energie die de productie kost te dekken. Daar gaat tijd in zitten, denkt Milieu Centraal. De lader wordt niet elke dag gebruikt en dan ook eens voor een apparaat dat maar om de een, twee dagen wordt opgeladen.

Want zonnecellen zijn recalcitrante rakkers: leg een paneel plat neer en de effectieve opbrengst kan zomaar met 20 tot 35 procent afnemen. Een goede zonnelader heeft een uitklapbare stand, zodat je hem in de juiste hoek naar de zon kunt zetten. Vaak zijn ze ook voorzien van een indicator die helpt de positie ten opzichte van de zon te bepalen.

'Het is een perfecte oplossing', zegt Wim Sinke, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, over het draagbare zonnepaneel. 'Zeker als je het gebruikt om de ingebouwde accu op te laden of hem aan te sluiten op een losse powerbank.' Om er als een waar verkoper aan toe te voegen: 'Ik heb er ook zo een.'

Er is wel veel kaf tussen het koren, waarschuwt Sinke. Tot die conclusie komt ook Outdoor Gear Lab, een site voor de geoefende buitenmens. In een vergelijkende warentest krijgen slechts twee van acht bekeken zonneladers vijf sterren en eentje vier.

Bij vijf portable panelen luidt de conclusie dat ze vrijwel ongeschikt zijn om en route een smartphone of andere gadget op te laden. Maar zelfs de drie beste producten scoren maar rond de 75 van de 100 punten die maximaal worden uitgedeeld.

Dat veel producten niet doen wat ze beloven ontdekte Vara's consumentenprogramma Kassa twee jaar geleden in een test van acht opladers op zonne-energie. Drie kregen het predikaat 'zeer goed' tot 'voldoende', de overige vijf moesten het doen met 'onvoldoende' tot 'zeer slecht'.

Het probleem met zonneladers is dat de specificaties op het apparaat of de verpakking weinig zeggen over de kwaliteit van het paneel. Een aspect dat de aandacht vraagt, is de capaciteit van de (meestal) ingebouwde accu of powerbank. Die moet de capaciteit van de op te laden batterij in smartphone, tablet of laptop minimaal evenaren, omdat door energieverlies de batterij anders niet volledig opgeladen wordt. Sommige experts adviseren een capaciteit te kiezen die 35 procent hoger ligt.

De beste portable zonneladers

Xtorm AM116 Magma Solar Charger
(40 euro, 2000 mAh)

Anker PowerPort 15W
(42 euro, 5000 mAh)

WakaWaka Power+
(69 euro, 2200 mAh)

Xtorm AM114 Lava Solar Charger
(76 euro, 6000 mAh)

Instapark Mercury 10M18U
(72 euro, 5200 mAh)

GOAL ZERO Venture 30
(150 euro, 7800 mAh)

Bron: Vara's Kassa (2015) en Outdoor Gear Lab (2017).

mAh staat voor de capaciteit van de ingebouwde batterij; met een volle batterij is meerdere keren opladen mogelijk

De prijs kan afschrikken. De goedkoopste 'best bevonden' oplader kost 40 euro: voor dat geld heb je al bijna drie goede powerbanks die hun stroom zeker vier tot zes maanden vasthouden.

Een andere vraag: hoe groot is de rimboe waar we deze zomer naar afreizen? Met prijzen die kunnen oplopen tot meer dan 400 euro voor een uitklapbaar paneel van bijna anderhalve meter breed lijkt de zonnelader een overbodige aanschaf voor veel vakantiebestemmingen. Waarvan de meeste zich nooit meer dan tien minuten fietsen van de beschaafde wereld bevinden.

Powerbank: het alternatief

Wat heb je nodig?

2000 - 3000 mAh: voor smartphone, action camera, smartwatch

5000 - 6000 mAh: klein formaat tablet, smartphone (2 ladingen)

10.000 - 12.500 mAh: grote tablet, smartphone (4 ladingen)

15.000 - 20.000 mAh: laptop, smartphone (6 ladingen)

Prijzen van 15 tot 60 euro.

Een zonnepaneel klinkt wel als een uitkomst voor als je je diep in de jungle bevindt of op een hoge bergtop - maar hoeveel heb je in die extreme buitengebieden aan je smartphone? Je hebt dan misschien wel een volle accu, maar geen verbinding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden