Eindelijk durft Heineken het aan: alcoholvrij bier

Na het Bucklerdebacle eind jaren tachtig was het voor Heineken lange tijd taboe: een alcoholvrij bier onder de eigen merknaam. Vrijdag werd Heineken 0.0 gepresenteerd. 'De markt is er rijp voor.'

Heinken 0.0 wordt gepresenteerd in AmsterdamBeeld Raymond Rutting/ de Volkskrant

Het is elf uur 's ochtends en Pascal Gilet zit al aan het bier. De Fransman heeft daar twee goede excuses voor. Een: hij is algemeen directeur van Heineken Nederland. Twee: zijn pils is alcoholvrij. In een café-restaurant in Amsterdam introduceerde Gilet vrijdag Heineken 0.0, de alcoholvrije variant van het kroonjuweel van de Nederlandse brouwerij.

Bier zónder is geen noviteit voor Heineken. Het bedrijf is goed voor bijna de helft van al het maltbier dat in Nederland wordt verkocht, met onder andere Amstel 0.0 en Jillz 0.0 (cider). Vorig jaar groeide de Nederlandse afzet van alcoholvrij bier met bijna 18 procent. De laatste zes jaar is die verdrievoudigd tot 394 duizend hectoliter. Op de totale bierplas is dat overigens nog bescheiden: Nederlanders dronken vorig jaar in totaal 11 miljoen hectoliter bier.

Het alcoholvrije pilsje heeft weinig echte fans. Het is meestal een alternatief uit noodzaak, blijkt uit het nationale bieronderzoek, uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse Brouwers.

Toch 'is de markt er nu rijp voor', zegt Gilet over de jongste loot aan de Heinekenboom. Zijn concurrent denkt er ook zo over. Grolsch introduceerde donderdag, een dag eerder dan Heineken, Grolsch 0.0. Alcoholvrije Grolsch komt in de plaats van het alcoholarme Stender.

Beeld de Volkskrant

'Het maken van Heineken 0.0 heeft best lang geduurd', zegt Gilet. 'Onze brouwers hebben lang moeten zoeken naar de juiste formule.' De meesterbrouwer van Heineken, Willem van Waesberghe, spreekt van een proces 'met twee stromen bier, waar we de alcohol uithaalden die we mengden tot we de optimale smaak bereikten'. Heineken heeft brouwers uit Nederland, Oostenrijk en Spanje afzonderlijk van elkaar het pils zonder alcohol laten ontwikkelen. Het nieuwe Heineken 0.0 is geïnspireerd op al die concurrerende probeersels.

Dat Heineken zo lang heeft gewacht met een alcoholvrije variant van zijn wereldvermaarde groene flesje heeft ook een historische reden. Het maltbier bereikte Nederland pas in 1974, met het merk Birell van brouwerij Hürlimann uit Zürich. Birell werd geen succes. De Duitse concurrent Clausthaler kreeg een kleine tien jaar later meer voet aan de grond. Toen werd ook Heineken wakker. Dat baarde Buckler en daarmee een klein trauma. Het merk werd door cabaretier Youp van 't Hek in zijn oudejaarsconference van 1989 belachelijk gemaakt en de verkoop zakte spectaculair in.

Achteraf blijkt de Bucklerafgang niet te wijten aan Youps tirade ('...zo'n Bucklerdrinker. Zo'n type dat je ervan verdenkt dat-ie z'n eigen caravan trekt.'). De consument vond het maltbier van rivaal Bavaria gewoon lekkerder.

De - tegenvallende - smaak is de hoofdoorzaak geweest van de langzame acceptatie van alcoholarm en -vrij bier, geeft ook Heineken toe. In het jaarlijkse nationale bieronderzoek van 2014 zegt 60 procent van de 'weigeraars' dat ze geen maltbier blieven omdat het niet lekker is. Ruim een kwart zegt geen pils zonder alcohol te lusten. De vraag 'waarom niet?' wordt in de latere edities van de enquête niet meer gesteld. 'Geen idee waarom die vraag is afgevoerd', zegt de brancheclub.

Dat alcohol een cruciale component vormt in de beleving van bier hoeft niet te verbazen, zegt hoogleraar levensmiddelenproceskunde Karin Schroën van de Wageningen Universiteit. 'Zonder alcohol houdt bier zijn geur- en smaakstoffen minder goed vast.' Er zijn volgens haar twee manieren om alcohol uit bier te krijgen. 'Of je gebruikt een gist dat geen alcohol produceert. Of je haalt de alcohol na het gistingsproces uit het bier. In beide gevallen verandert de smaak.'

'Alcoholvrij bier is geen bier', zegt een stellige Fiona de Lange, al twintig jaar zytholoog ('zythos' is het oud-Griekse woord voor bier) uit Sint-Michielsgestel. 'Ik beschouw het als frisdrank. De techniek is absoluut verbeterd de laatste jaren, je proeft nu meer bitter zoals in echt bier, maar die zoete, broodachtige smaak is gebleven.' Dat sommige Nederlanders zweren bij Duitse merken is goed verklaarbaar, zegt De Lange: 'Van de Duitse wet mag er 0,5 procent alcohol in alcoholvrij bier zitten. In Nederland is het maximum 0,1 procent.'

In Spanje mag ook bier met 1 procent alcohol nog worden verkocht als alcoholvrij. Dat verklaart misschien waarom Buckler (0,5 procent) in dat land nog wel goed verkoopt. Ze hebben er ook geen Youp van 't Hek.

Hoe smaakt het?

Bierambassadeur Bibi Boom van de website Bierista.nl signaleert 'meer moutigheid dan in het reguliere pils, maar dat staat me geenszins tegen. Qua uiterlijk doet het niet onder voor een echt pils. Alleen het schuim komt niet erg enthousiast op en zakt ook vrijwel onmiddellijk in.' Een panel van drie gewone consumenten spreekt eensgezind van 'een waterig bier'. Robert: 'De geur is goed, maar verdwijnt vrijwel meteen.' Marie-Louise: 'Gelukkig niet te zoet. De smaak is wat vlak. De afdronk valt niet tegen.' Wiljan: 'Het smaakt niet als gewoon pils. Je mist de alcohol achter in de mond.' Opmerkelijk: geen van de panelleden drinkt zijn glas leeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden