Efficiënt met hulp

Tientallen ontwikkelingsorganisaties zijn hun bestaan niet zeker. Zij wringen zich in allerlei bochten toch voor overheidssteun in aanmerking te komen, nu minister Koenders voor Ontwikkelingssamenwerking eist dat zij ‘allianties’ gaan vormen....

Op dit moment krijgen 73 organisaties 525 miljoen euro per jaar. Voor de periode 2011-2115 heeft Koenders 425 tot 500 miljoen per jaar te besteden. Daarvoor komen nog maximaal 30 allianties van hulporganisaties in aanmerking. Het is begrijpelijk dat deze afgedwongen samenwerking op verzet stuit. Zij leidt af van de doelstelling van de organisaties: het realiseren van ontwikkelingsprojecten. Toch is het noodzakelijk ‘de hulpindustrie op de schop te nemen’, zoals Koenders het formuleert.

Het budget van Koenders is gekoppeld aan het bruto nationaal product. Dat is flink gedaald door de crisis. Bovendien staat het budget (0,8 procent van het bnp) ter discussie. PVV en VVD willen het budget minimaal halveren, het CDA wil een achtste van het budget van Koenders door andere departementen laten besteden aan met name duurzaamheidsprojecten. De minister heeft dus minder middelen en staat onder grotere druk om zijn uitgaven te verantwoorden. Ontwikkelingshulp is niet langer een geloofsartikel van progressieve en christelijke weldoeners dat boven elke discussie over doelmatigheid verheven is. Het valt in Koenders te prijzen dat hij gevoelig is voor de kritiek op het gebrek aan effectiviteit van veel ontwikkelingsprojecten.

Koenders zelf geeft als voorbeeld van versnippering de 80 Nederlandse projecten in Tanzania. Voor elk van die projecten moeten de plaatselijke autoriteiten zich tegenover de Nederlandse donoren verantwoorden. Daarnaast wil Koenders ruimte maken voor nieuwkomers, zoals jongerenorganisaties en bedrijven. Voor hem is het niet vanzelfsprekend dat al het geld naar de grote, verzuilde instellingen gaat.

Toch is het gevaar aanwezig dat de eis van de 30 allianties leidt tot het wegdrukken van de kleintjes en de nieuwkomers ten gunste van de grote vier: Oxfam Novib, Cordaid, ICCO en Hivos. Een reorganisatie is alleen gerechtvaardigd als de schaarse middelen beter worden ingezet. Koenders verscherpt terecht de eisen aan de organisaties. Hij roept een adviescollege in het leven om de subsidieaanvragen te beoordelen. Dat college moet in elk geval bestaan uit deskundigen die sterk in hun schoenen staan en geen belangen in de sector hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden