Eerste nieuwe bank in tien jaar vindt zichzelf geen bank

Betalen via een selfie, zo min mogelijk IBAN-codes en dat allemaal realtime: er komt een nieuwe bank in Nederland, maar die bank is eigenlijk geen bank. Althans, dat zegt oprichter en eigenaar Ali Niknam (33).

Beeld Jeroen Oerlemans

Toch heeft Bunq, zoals het nieuwe initiatief heet, als eerste in tien jaar - sinds het intussen failliete DSB - een zogenaamde bankvergunning gekregen van De Nederlandsche Bank en zijn de eerste duizend bètagebruikers deze maand begonnen met het testen van de nieuwe betaaldienst. Zodra die resultaten verwerkt zijn, moet Bunq voor alle consumenten beschikbaar worden.

Maar, zo benadrukt Niknam, Bunq is ondanks die vergunning geen bank in de klassieke zin des woords. Ja, er zijn bankpassen en klanten kunnen inderdaad een rekening openen, maar er is geen geld om te lenen, er is geen spaarrente en er zijn ook geen pinautomaten. Het begon uit onvrede. 'Het was april 2012 en de financiële crisis was op zijn hoogtepunt', zegt Niknam, 'dus ik dacht: waarom niet? Ik begin zelf iets.'

Toch is het niet de bedoeling dat Bunq een volledig alternatief wordt voor bestaande banken. 'Want hoewel de aanzet frustratie was', zegt Niknam, 'werken wij nu vooral vanuit de overtuiging dat het beter kan.' Een paar voorbeelden van dat 'beter': alles bij Bunq moet realtime gebeuren; maakt een klant dus geld over, dan staat dat bedrag binnen een paar tellen op een andere rekening. Verder bestaat de mogelijkheid te betalen via vingerafdrukherkenning of via een selfie, kunnen klanten een betalingsverzoek sturen naar andere gebruikers en worden Iban-codes zo veel mogelijk vermeden. 'Geld gaat immers van persoon naar persoon', zegt Niknam, 'niet van bankrekening naar bankrekening'.

Stijlregel

Niknam, die zijn sporen en geld verdiende bij het door hem opgerichte TransIP, een van de grootste webhostingproviders van de Benelux, stak 16,7 miljoen euro van zijn eigen geld in het project waarbij alles draait om de volgende stijlregel: alles moet zo makkelijk mogelijk zijn, zo leuk mogelijk bovendien, en zo mooi mogelijk. 'Wij maken geen producten die je moet gebruiken, maar producten die je wil gebruiken. Daarom zijn wij ook geen bank, wij zijn een IT-bedrijf met een bankvergunning.'

Maar om al die diensten te kunnen aanbieden, bleek wel een bankvergunning nodig. Vandaar ook de betrokkenheid van een aantal zwaargewichten uit de financiële wereld, waaronder een tweetal bankiers met een Royal Bank of Scotland-verleden. Ervaring was immers een voorwaarde van DNB. Voor de rest werken er vooral jongeren met een IT-achtergrond. Veertig in totaal met een gemiddelde leeftijd van 28 jaar.

Dat Bunq vorig jaar daadwerkelijk een vergunning kreeg, is overigens wel opmerkelijk, vooral omdat de laatste alweer dateert van ruim tien jaar geleden, toen de DSB Bank groen licht kreeg. Die daarvoor stamt zelfs uit 1980 en was bestemd voor Triodos. De Knab-bank bestaat weliswaar sinds 2012, maar dat is officieel onderdeel van Aegon en heeft dus geen eigen bankvergunning.

Rekeningen openen

Als de dienst straks operationeel is, kunnen klanten tot tien rekeningen gratis openen. Bunq hoopt geld te verdienen aan zakelijke klanten. De uitgifte van bankpassen kost 9 euro per stuk, pinbetaling in bijvoorbeeld winkels kosten 4 cent per keer en voor het opnemen van papiergeld wordt 80 eurocent gerekend.

Of er daadwerkelijk behoefte is aan wat Bunq zegt te gaan doen, moet uiteraard nog blijken. In een Volkskrant-artikel van eerder dit jaar zeiden verschillende partijen wel dat banken op grote schaal achterlopen op technologisch vlak. 'Als ik aan internetondernemers vraag welk type bedrijf ze zouden willen starten, dan antwoorden ze allemaal: een bank', zei internetondernemer Alexander Klöpping in dat stuk.

'Het is een van die industrieën waar je boos van wordt - niet zozeer om hun slechte reputatie, maar om de slechte producten die ze maken. Waarom staat geld nog steeds niet meteen op iemands rekening als je het in het weekend overmaakt, waarom kan ik nog steeds niet makkelijk de rekening splitten als ik met vrienden uit eten ga? Ze willen alles zelf blijven doen, maar de realiteit is dat ze shittige producten maken. Het ligt zo voor het oprapen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.