De Coradia iLint, 's werelds enige passagierstrein op waterstof, rijdt al op proef in Noord-Duitsland.
De Coradia iLint, 's werelds enige passagierstrein op waterstof, rijdt al op proef in Noord-Duitsland. ©

Eerste Nederlandse trein op waterstof in aantocht; Friesland en Groningen houden proefrit in 2018

De provincies Friesland en Groningen en spoorbeheerder ProRail willen volgend jaar een proef houden met een trein die op waterstof rijdt. De noordelijke provincies hopen dat de waterstoftrein een goedkoop en duurzaam alternatief is voor de dieseltreinen die nu tussen Leeuwarden en Groningen rijden. Als de proef doorgaat, rijdt er in 2018 voor het eerst een waterstoftrein in Nederland.

De meeste Nederlandse treinen rijden op stroom, maar in Friesland en Groningen is dat anders. Op het spoor tussen Groningen en Leeuwarden en op de boemellijntjes naar Roodeschool, Stavoren, Delfzijl en Nieuweschans ontbreekt de elektrische bovenleiding. De aanleg van zo'n koperen leiding kost honderden miljoenen euro's. Die investering verdient zichzelf bovendien maar langzaam terug, want in het noorden is minder treinverkeer.

In Groningen en Friesland rijden daarom nog steeds diesels, die vervuilender zijn en meer lawaai maken dan elektrische treinen. Om zonder dure bovenleiding toch afscheid te kunnen nemen van de diesels, kan de waterstoftrein uitkomst bieden. Bij de verbranding van waterstofgas komt alleen waterdamp vrij. Waterstoftreinen stoten dus geen schadelijke stoffen uit en zijn ook veel stiller dan diesels.

Veiligheidseisen

De waterstoftrein is een realistisch alternatief voor stukken spoor zonder bovenleiding

Wouter Wiersema van ingenieursbureau Arcadis

De Franse treinenbouwer Alstom experimenteert al met een waterstoftrein in Noord-Duitsland. Deze Coradia iLint, zoals 's werelds enige passagierstrein met een waterstofmotor heet, moet ook op het Nederlandse spoor gaan rijden. Het is nog onduidelijk wanneer de proef in Noord-Nederland precies begint. 'Eerst moet de Alstom-trein de veiligheidseisen voor het Nederlandse spoor doorstaan', zegt een woordvoerder van ProRail, die denkt dat de proef twee weken gaat duren.

'De waterstoftrein is een realistisch alternatief voor stukken spoor zonder bovenleiding', zegt Wouter Wiersema van ingenieursbureau Arcadis. Op verzoek van Friesland en Groningen onderzocht Arcadis de haalbaarheid van een waterstoftoekomst op het noordelijke spoor. Het oordeel was positief. 'Treinen laten rijden op waterstof is ongebruikelijk', stelt Wiersema. 'Maar als een bovenleiding ontbreekt, kan dit een oplossing zijn.'

Als Friesland en Groningen hun diesels definitief willen inruilen voor waterstoftreinen, zullen er eerst waterstoftankplaatsen moeten worden gebouwd. De opslag van waterstof - zowel rond de stations als op de treinen - is nog wel een punt van aandacht, aldus Wiersema. 'Waterstof is een zeer licht ontvlambare brandstof. Net als bij waterstofauto's en -bussen zullen we daarom strenge veiligheidseisen aan de treinen moeten stellen.'

Friesland en Groningen zijn voor het doorgaan van de proef wel afhankelijk van de medewerking van Arriva. Die vervoerder heeft de concessie voor het noordelijke spoor in handen en moet tijdelijk ruimte vrij maken voor de 'groene' trein. Arriva voelt daar wel voor. 'Met de betrokken partijen bekijken wij momenteel de mogelijkheden', meldt Arriva, dat 'erg blij' zegt te zijn met de provinciale ambities.