'Eerlijke bedrijven concurreren beter'

Films als A Decent Factory kunnen er volgens Chip Pitts niet genoeg zijn. Ze helpen consumenten bij het maken van de juiste keuzes....

Van onze verslaggever Olav Velthuis

'Ik was bang dat de documentaire Nokia ernstige schade zou berokkenen. Maar uiteindelijk vind ik dat het bedrijf er goed vanaf komt. Een cameraploeg uitnodigen op het moment dat je je toeleveranciers doorlicht; hoe kan een bedrijf nog transparanter zijn?'

Pitts is in Nederland voor het Amnesty International Filmfestival, dat afgelopen week in Amsterdam plaatsvond. Nadat hij in 2000 Nokia verliet, werd hij actief binnen de Amerikaanse tak van de mensenrechtenorganisatie. Daar is hij inmiddels opgeklommen tot - onbezoldigd - voorzitter van de raad van commissarisen.

'De overstap van het bedrijfsleven naar Amnesty was een behoorlijke cultuurschok. Ik gebruikte termen als 'toegevoegde waarde' en 'kerncompetenties'. Daar konden mijn collega's bij Amnesty helemaal niets mee. Mijn vocabulaire heb ik dus aan moeten passen.' Zijn kleding - een strak pak met daaronder een koltrui - lijkt de overstap van Nokia naar Amnesty nog altijd te illustreren.

Pitts spreekt niettemin in heel wat warmere termen over het bedrijfsleven dan de doorsnee mensenrechtenactivist. 'Ik hoop dat Amnesty zich nooit tegen handel zal keren. Want armoede is het grootste mensenrechtenprobleem dat bestaat. Om daar wat aan te doen, kun je niet om handel en investeringen heen.'

Zijn bedrijven dan geïnteresseerd in armoede en mensenrechten? Volgens Pitts zullen ze wel moeten. 'Vroeger konden bedrijven doen wat ze wilden. Neem de Hollandse VOC, die naar eigen goeddunken oorlogen begon, of vrede sloot. Die tijden zijn lang voorbij. Nu heb je films als A Decent Factory, die je een kijkje geven in de wereld achter het product dat je dagelijks gebruikt.' Consumenten alleen kunnen bedrijven echter niet op het rechte pad brengen. Ook investeerders moeten mee. En daar hebben zij alle reden toe. Want: 'Toen de olietanker ExxonValdez eind jaren tachtig op de klippen liep, leverde dat Exxon enorme reputatieschade op. Daar hebben ook aandeelhouders last van.'

De vraag is alleen hoe consumenten en beleggers aan de informatie komen die nodig is om betere afwegingen te maken. Documentaires als A Decent Factory moet je immers met een lantaarntje zoeken. Tijd om ze te bekijken heeft ook al niemand. Volgens Pitts ligt er een taak voor wetgevers; die moeten burgers bijstaan, bijvoorbeeld met een keurmerk voor ethisch ondernemen. Ook lobbyt hij voor de normen van de Verenigde Naties, die het bedrijfsleven aan universele mensenrechten moeten houden.

Worden die normen momenteel niet tegengehouden door de Internationale Kamer van Koophandel (ICC)? Pitts: 'Dat klopt. De gevestigde orde houdt nu eenmaal niet van verandering. Maar tegelijkertijd is de afgelopen jaren een stille revolutie op gang gekomen, waardoor bedrijven zelf kiezen voor transparantie.

Hoge ethische standaarden zijn tegenwoordig een concurrentievoordeel. Steeds meer bedrijven hebben dat - net als Nokia - heel goed door. Dat is belangrijk, want de Nokia's van deze wereld hebben ontzettend veel invloed.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden