Een zeer verantwoorde fietsreis, wel te ver weg om zelf naartoe te fietsen

Op Eco-Reis..

Het blijft paradoxaal: verantwoord reizen. Het liefst wil je zo ver mogelijk weg op vakantie. En met het vliegtuig is toch ook wel handig, snel en goedkoop. Maar ja, het milieu, daar is het allemaal niet zo best voor, en met alle aandacht voor de klimaatverandering wil je als vakantieganger klimaatneutraal vliegen door na afloop wat bomen te laten planten. Het aantal reisorganisaties dat reizen aanbiedt die het milieu zo min mogelijk belasten groeit, maar wat zijn dat eigenlijk voor reizen? Waar gaan ze heen en wat doe je op zo’n reis? En nog belangrijker: hoe milieuvriendelijk is zo’n reis nou echt?

Bij de eco-reis die Annie Sloth door Mexico maakte, werd het niet zo nauw genomen met het milieu. In plaats van te voet te gaan, werd er met auto’s op onbegaanbare wegen gereden. Om te koken werden bomen omgehakt. Ook werd er niet op het afval gelet. Her en der in het landschap lagen plastic flessen en voor het eten werd aluminiumfolie gebruikt dat vervolgens gewoon werd gedumpt. ‘Dieren werden verjaagd door nietsontziende natuurverkrachters en bovenal werd er een godsvermogen uitgegeven voor een zeilboot die op diesel bleek te werken. En dat alles onder de vlag van een eco-reisbureau.’

Lida had juist een geweldige ervaring drie jaar geleden tijdens een eco-reis door Ecuador. Ze maakte voettochten door de jungle en sliep in een half open houten gebouw onder muskietengaas. De gidsen kookten zelf met vruchten en maïs die rechtstreeks van het land kwamen.

Bijna al het afval was natuurlijk en de waterflesjes werden verzameld en meegesjouwd tot het volgende dorp. ‘Soms moesten we over rivieren in een soort ‘’prauw’’, dan werd er altijd gepeddeld. Alleen bij zeer sterke stroming werd soms kort gebruik gemaakt van de motor.’ Ze bezocht er indianendorpjes waar niets mocht worden achtergelaten, behalve schriften en potloden voor de schooltjes.

Op wat kaaimannen en papegaaien na was de reis qua dieren niet zo spectaculair. ‘Als je door de jungle loopt kruipen de meeste beesten namelijk weg, en er werd niets voor ons gecreëerd’, schrijft ze. ‘Maar de gidsen wisten zo veel te vertellen en aan te wijzen, dat we veel interessants hebben geleerd.’ Wel vindt ze dat ze een hele lange, foute vliegreis heeft gemaakt.

Leny Oosterbaan boekte een fietstocht met verblijf in joerts (traditionele tenten) door Kirgizië bij Ecotour. De reisorganisatie die tien jaar geleden door twee Kirgizische vrouwen uit idealisme is opgezet, biedt een verantwoorde reis, meent Oosterbaan. Wel te ver weg om zelf naartoe te fietsen, dus vervuilend. Om dat enigszins goed te maken, is begonnen met de aanleg van een bos waar gasten zelf bomen kunnen planten.

Het is kleinschalig (geen massatoerisme), dat bevordert het contact met de plaatselijke bevolking. Er wordt gebruik gemaakt van plaatselijke producten en het afval wordt opgehaald. Vrouwen kunnen hun vilten producten rechtstreeks verkopen aan de gasten tegen plaatselijke prijzen. De lokale bevolking wordt als gids ingehuurd en opgeleid en krijgt daarvoor een normaal salaris. Joerts worden niet gekocht maar gehuurd van de plaatselijke bevolking. De illegale stroperij is zo goed als verdwenen uit de regio waar Ecotour actief is.

Ze prijst het tegenwerken van de sociaal-culturele veranderingen die kunnen optreden als gevolg van het toerisme: ‘Voor de gasten geen quasi folkore-avonden. Wel een klein concert door enkele beroepsmusici van het Kirgizisch Philharmonisch Orkest in Bishkek of samen met de gastheer in het joertenkamp Tuura Suu bikkelen met schapenbotjes.’

Hoe verder je reist, hoe meer je het milieu belast. Bijna alle milieuvervuiling wordt geleverd door de heen- en terugreis. Daarom zoekt Karolien van Wijk het dicht bij huis. ‘De leukste ecoreizen organiseer je zelf. Bijna iedereen in Nederland heeft wel een leuke camping op loop- of fietsafstand. Daarnaast hebben we een prima openbaar-vervoersysteem. Staatsbosbeheer heeft bijvoorbeeld een aantal geweldige campings, waar ik me als kind altijd goed heb vermaakt en waar verstandig met ons milieu wordt omgegaan. Natuurlijk regent het af en toe, maar daar heb je laarzen en regenjassen voor.’ Nog ecologischer: Arie fietst op vakantie van de ene biologische boerderij naar de andere, helpt en eet er mee ('zeker geen kiwi's'!). Hij rijdt zo veel mogelijk met de wind mee: 'Zo is het altijd een verrassing waar ik uitkom.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden