Een rit per Volkswagen naar het volle leven

Ruim zeshonderd miljoen euro armer worden en tegelijkertijd 133 miljoen bieden op een kwakkelend beursfonds: Mijndert en Wijnand Pon hebben wel vaker zo'n woensdag meegemaakt....

Luttele uren later verscheen de nieuwe Quote-500 rijkenlijst. Grootste daler: de familie Pon, die van de vijfde naar de tiende plaats duikelt. Het geschatte familievermogen slonk vorig jaar met 638 miljoen euro tot nog maar net boven het miljard.

Bellen om commentaar met De Salentijn, het kasteelachtige adelaarsnest van de holding in het Gelderse Nijkerk, is zinloos. Net als de Brenninkmeijers van C en A, aanvoerders van de Quote-500, praten de Ponnetjes nooit en te nimmer met de pers. Op broer Ben na dan - maar die heeft zich in 1989 laten uitkopen.

Toch staat vast dat de Amersfoortse familie Pon heel wat kleurrijker is dan de ascetische kledingmiljardairs. Het fortuin begon bij Ben senior. Die sleepte in 1946 het eerste buitenlandse importeurschap van Hitlers voormalige Kraft durch Freude-volksauto weg uit de puinhopen van nazi-Duitsland. De oerbetrouwbare Volkswagen Kever werd een wereldwijd mega-succes, evenals het verwante bestelbusje, door Ben zelf bedacht achter op een envelop.

Het snelle succes steeg de broers naar het hoofd. Het christelijke Amersfoort werd regelmatig opgeschrikt door wilde feesten in hotel De Witte, die Ben placht af te sluiten door in het aquarium te wateren. VW-dealers konden kiezen: zich laten overnemen, of opzegging van het contract.

Kost in Amsterdam liet zich niet koeioneren, begon zelf Kevertjes te importeren en verspreidde achterruitstickers door het hele land: 'Ik blijf bij Kost.' De broers Pon verloren uiteindelijk een lange juridische strijd die hen miljoenen kostte.

Rond 1970 keerde het tij. VW hield te lang vast aan de verouderde Kever; de oliecrisis volgde, en het Nederlandse marktaandeel kelderde van 16 naar 6 procent. Juist toen bewezen de broers wat zij waard waren. Pon's Automobielenhandel zong het uit tot de komst van de Golf in 1974, VW's wereldhit nummer twee, en groeide mee met de Wolfsburgse autogigant door ook de importrechten van Audi, Porsche, Seat en Skoda te verwerven. Vandaag de dag is Pon in Leusden een van de weinige overgebleven auto-importeurs in Europa die niet door zijn fabrikant is gewipt of overgenomen.

Bekwame secondanten namen het vuile werk uit handen van de familieleden. Een van hen was Wim de Grefte, die voor Pon Holding op de overnametoer ging - met wisselend succes. De 280 Hubo- en Formido-doe-het-zelfwinkels moesten schielijk weer worden afgestoten. Maar Pon verwierf onder meer een succesvolle mobiele-beldivisie door de overname van Transmark in 1990, de voorganger van Geveke.

De broers en hun zus en mede-aandeelhouder Ans doen hun eigen ding. Mijndert, een verwoed zeezeiler, heeft een Argentijnse ranch waar hij vee houdt en wijn verbouwt. Wijnand, de boekhouder van de broers, is een succesvol landbouwondernemer die onder meer stierensperma verkoopt. Ben junior tenslotte, in de jaren zestig nog playboy en coureur, werd eveneens wijnboer, in Californië waar hij zijn alom geprezen Bernardus bottelt.

'Ben zegt nooit dat maar 2 procent van de Amerikanen wijn drinkt', vermeldt de website van Bernardus. 'Hij zegt: ''98 procent van de Amerikanen drinkt nog geen wijn''.'

Die zeshonderd miljoen is zó terugverdiend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden