Een Koning Midas met veel hoge vrienden

Carlos Slim..

Cees Zoon

MEXICO-STAD Hij lijkt de bescheidenheid in eigen persoon. Een sobere man, die het vooral niet breed laat hangen en die zich voor geen goud terug zou willen zien in de schandaalbladen. Zijn grootste uitspatting is zijn uitgebreide collectie beeldhouwwerken van de Franse kunstenaar Auguste Rodin, die hij heeft ondergebracht in zijn eigen Museo Soumaya, vernoemd naar zijn in 1999 overleden vrouw.

Pas de laatste jaren staat hij wat meer in de schijnwerpers nu hij nadrukkelijk koning Midas speelt en honderden miljoenen uitdeelt. En iets uit te delen heeft hij wel: Carlos Slim (67) is de rijkste man van de planeet.

Meer dan dertien jaar voerde Bill Gates de ranglijst van de rijkste mensen ter wereld van het Amerikaanse blad Forbes aan. Maar nu is de grondlegger van Microsoft ingehaald door de Mexicaanse duizendpoot Carlos Slim, door zijn eigen medewerkers kortweg de ingenieur genoemd. Althans, dat heeft het internet-zakenblad Sentido Común (Gezond Verstand) becijferd. Slim rukte op naar de eerste plaats dankzij de grote beurswinsten die met name zijn telecommunicatiebedrijven de afgelopen maanden boekten.

Nummer een of twee of drie, het zal wel, was de reactie van Slim op het nieuws: ‘Wanneer je meedoet aan de honderd meter hardlopen probeer je de gouden medaille te halen. Maar dit is geen competitie. Het ondernemersschap is een roeping. Het is stimulerend om te zien dat je plannen, je doelstellingen verwezenlijkt worden.’

Forbes moest al in april zijn ranglijst aanpassen en Slim promoveren naar de tweede plaats, vóór de Amerikaan Warren Buffet, dankzij de forse stijging van de winsten van zijn bedrijven Telmex en Carso. Volgens het zakenblad was Bill Gates in april goed voor 56.000 miljoen dollar (56 miljard), terwijl Slim op 53.000 miljoen (53 miljard) stond. Maar de stijging met 27 procent van de aandelen van zijn telefoongigant heeft zijn fortuin vergroot tot 67.800 miljoen dollar (67,8 miljard), aldus de financiële internetpublicatie.

Het geschatte vermogen van Gates weet de wereld pas in september wanneer Forbes zijn lijst van vierhonderd rijkste Amerikanen publiceert. Voor uitsluitsel over Slim moeten we wachten tot begin volgend jaar de nieuwe lijst met de duizend rijksten op aarde verschijnt. Het Amerikaanse blad geeft vooralsnog geen commentaar op de berekeningen dat Slim inmiddels nummer een is.

Het vermogen van Carlos Slim vertegenwoordigt bijna 8 procent van het bruto nationaal product van Mexico, waar ruim de helft van de 100 miljoen inwoners moet zien rond te komen van minder dan 3,5 euro per dag. Meer dan 220 duizend mensen hebben een baan in een van de bedrijven van Slim, terwijl hij een half miljoen anderen indirect werkgelegenheid verschaft.

Net als Bill Gates manifesteert Slim zich de laatste jaren als een scheutige filantroop. Onlangs zegde hij de stichting van de Amerikaanse ex-president Clinton 100 miljoen dollar toe voor de economische ontwikkeling en milieuprojecten in Latijns-Amerika.

Een korte tocht door het historische centrum van Mexico-Stad is verhelderend voor wie wil weten waarmee Slim zijn centen verdient. Hier zie in een straal van een paar blokken het koloniale Huis van de Tegeltjes (het beroemdste filiaal van de restaurant-warenhuisketen Sanborns), enkele verdiepingen van de Torre Latinoamericana (tot voor kort het hoogste gebouw van Latijns Amerika), de Inbursa-bank, en tientallen historische panden die eigendom zijn van de Slim Stichting.

Geld verdienen kreeg Carlos Slim met de paplepel ingegoten, en vooral ook geld maken in slechte tijden. Zijn vader, een Libanese immigrant, kocht te hooi en te gras onroerend goed in het centrum van Mexico-Stad vlak na de revolutie van 1910, indachtig het gezegde: wanneer het bloed vloeit moet je kopen. Carlos geniet faam in het ombouwen van bedrijven met problemen tot ware moneymakers. De uitdrukking hij heeft een goed neus voor zaken is in zijn geval en eufemisme: Carlos Slim heeft een superneus.

Op zijn 26ste had Carlos al een privevermogen van 400 duizend dollar, dank zij eerste investeringen met familiegeld in een flessenfabriek. In de jaren zestig begon zijn imperium contouren te krijgen rond een bouwbedrijf en een onroerend goed bedrijf, kernen van het conglomeraat Carso (gevormd door de eerste letters van zijn naam en die van zijn vrouw Soumaya). In de jaren tachtig ging Mexico economisch onderuit. Terwijl andere investeerders uitweken naar de VS en Europa, bleef Slim geld in eigen land steken, en altijd voor een redelijke prijs. Eerst kocht hij in 1984 Seguros de Mexico voor 13 miloen dollar en een jaar later de restaurant annex winkelketen Sanborns voor 30 miljoen.

Maar de grote klapper, die zijn fortuin superproporties gaf, was de aankoop van Telmex in 1990. Carlos Slim is altijd gezegend geweest met belangrijke politieke vrienden, zowel van links als van rechts. Het staatstelefoonbedrijf werd door president Carlos Salinas, een persoonlijke vriend, geprivatiseerd en aan Slim gegund voor de vriendenprijs van 1,7 miljard dollar, in wat te boek staat als ‘een van de grootste fraudes uit de geschiedenis van Mexico’. Telmex heeft vandaag de dag 90 procent van de Mexicaanse markt in handen en het mobiele filiaal Telcel 80 procent.

Het bedrijf is bovendien hart hart van de telefoniegigant América Móvil, de vijfdse in de wereld en in alle landen van Latijns Amerika stevig aanwezig.

Slim is vaak beschuldigd van monopoliepraktijken, zelfs door organisaties als de Wereldbank. Slim is niet onder de indruk: ‘De internationale organisaties willen dat de bedrijven uit de ontwikkelde landen de markten controleren. Logisch, want ze worden door hen gestuurd. Wie benoemt de president van de Wereldbank? Wanneer hebben we ooit een Mexicaantje gezien als president van de Wereldbank?’

Zakendoen en charitas gaan voor Slim hand in hand. De stichting met zijn naam ontfermt zich over het rehabiliteren van de oude binnenstad van Mexico-Stad. Je ziet dat centrum zienderogen opknappen, maar zijn critici zeggen dat hij de binnenstad zo ongeveer geprivatiseerd heeft en spreken van SlimCity.

Maar hoewel hij een gulle gever is meent Carlos Slim dat ‘armoede niet bestreden wordt met charitas. Dat doe je met een betere gezondheidszorg, onderwijs en werkgelegenheid. Daar probeer ik aan bij te dragen. Net zoals we moeten streven naar het terugdringen van de kindersterfte moeten we het hoge percentage bedrijven dat ten onder gaat, terugdringen. Dat bereik je alleen met het financieren van het midden- en kleinbedrijf.’

Cees Zoon

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden