Interviews

Eén keer per week douchen, de kachel uit of zelfs het gas eraan geven: hoe huishoudens de winter denken door te komen

Met het op Prinsjesdag aangekondigde prijsplafond moet energie komend jaar betaalbaarder worden voor consumenten. Wat betekent het plan voor de energierekeningen van huishoudens? En hoe denken zij energie te besparen? Het kabinetsvoorstel is niet voor iedereen even voordelig.

Anna de Haas
‘Onze hoekwoning uit de jaren zeventig hebben we de afgelopen jaren extra geïsoleerd.’ Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
‘Onze hoekwoning uit de jaren zeventig hebben we de afgelopen jaren extra geïsoleerd.’Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Zelfstandig marketingconsultant Dirkje Vantournhout (43) woont met haar man Igor (36, inkoper) en twee kinderen (5 en 7) in Nijkerk

Inkomen: boven modaal

Jaarverbruik 2021: 1.705 m3 gas, 3.762 kWh

Tarieven: dynamische tarieven (gemiddeld 1,80 euro per m3, 0,38 euro per kWh)

Maandbedrag nu: 450 euro (oktober)

Dankzij het prijsplafond: ongeveer 430 euro bij de huidige tarieven; dat kan volgend jaar oplopen voor verbruik boven de maxima.

Bijzonderheden: op alle fronten probeert het gezin de rekening aanmerkelijk omlaag te krijgen

‘Onze hoekwoning uit de jaren zeventig hebben we de afgelopen jaren extra geïsoleerd. Toch lopen de kosten flink op. Nadat ons vaste energiecontract afliep, kregen we in januari ineens een rekening van 800 euro. De maandbedragen lopen wel uiteen, we hebben dynamische tarieven die per uur kunnen verschillen. Nu proberen we wasjes te draaien als de stroomtarieven laag zijn.

‘Die financiële druk helpt om verder te verduurzamen. Het bad in onze splinternieuwe badkamer heb ik sindsdien pas twee keer gebruikt. De cv verwarmt het water nog maar tot 60 graden. De thermostaat staat nooit hoger dan 20 graden. Ik probeerde mezelf al aan te leren om koud te douchen, dat helpt ook. De kinderen willen daar niet aan, maar we herinneren hen er wel aan om korter te douchen.

‘Met een spreadsheet houden we scherp in de gaten of we goed bezig zijn. Binnenkort komen de zonnepanelen binnen en we hebben een extra airco gekocht om ons huis te verwarmen. Stroom is immers goedkoper dan gas. Hopelijk is het genoeg. Het voelt alsof we niet veel meer kunnen doen zonder te vernikkelen.’

‘Best ironisch dat half Nederland nu doet alsof ze niet in de kou kunnen zitten deze winter. Wij doen dat al jaren.’ Beeld Harry Cock / de Volkskrant
‘Best ironisch dat half Nederland nu doet alsof ze niet in de kou kunnen zitten deze winter. Wij doen dat al jaren.’Beeld Harry Cock / de Volkskrant

René (61) en Mea (59) Tigchelaar wonen in een huurwoning in het Friese Blije. Ze leven van een Wajong-uitkering

Inkomen: ongeveer 1.700 euro per maand

Jaarverbruik 2021: 114 m3 gas, 1.843 kWh elektriciteit

Tarieven: 0,85 euro per m3, 0,22 euro per kWh

Maandbedrag nu: 35 euro per maand

Dankzij het prijsplafond: tot augustus een vast contract met lage prijzen. Door wegvallen van belastingvoordelen tot die tijd naar schatting zo’n 25 euro per maand meer voor energie. Daarna gaan ze waarschijnlijk een nieuw, hoger tarief betalen. Bij hun huidige verbruik kan dat dankzij het prijsplafond maximaal 126 euro per maand worden.

Bijzonderheden: Zij hebben ook volgend jaar recht op de energietoeslag voor minima (1.300 euro). Daarnaast stijgt de Wajong-uitkering vanaf 1 januari met 10 procent (140 euro per maand).

‘Best ironisch dat half Nederland nu doet alsof ze niet in de kou kunnen zitten deze winter. Wij doen dat al jaren en tot deze crisis maakte niemand zich daarover druk. De verwarming gaat hier slechts 1 of 2 keer per week aan, op maximaal 14 graden. Gelukkig kan mijn vrouw goed breien: ze heeft een paar dikke schapenwollen truien en dekens voor ons gemaakt. Als het echt koud wordt, ga ik in bed liggen. Daar is het toch het warmst, heb ik geleerd.

‘Dankzij ons sobere stookbeleid verbruikten we vorig jaar maar 114 kubieke meter gas. Dat mag dit jaar niet veel hoger zijn, want we hebben maar 1.700 euro te besteden. Onze vaste lasten liggen rond de 1.000 euro en we moeten nog eten. Bovendien heb ik hoge zorg-en dieetkosten, omdat ik chronisch hart-, long- en nierpatiënt ben. De energietoeslag die we kregen hadden we nodig voor de boodschappen, die ook alsmaar duurder worden.

‘Aangezien we huren én omdat er geen budget is, kunnen we onze woning niet verduurzamen. De verhuurder heeft gelukkig vorig jaar zonnepanelen op het dak geplaatst. Als onze vaste contract afloopt, moeten we misschien het gas maar afsluiten. Goed voor mijn gezondheid is dat niet, maar ik zit liever in de kou dan in de schulden.’

‘De bureaus uit de werkkamer verhuizen we naar de woonkamer, zo hoeven we nog maar één kamer te verwarmen.’ Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
‘De bureaus uit de werkkamer verhuizen we naar de woonkamer, zo hoeven we nog maar één kamer te verwarmen.’Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Reisjournalist Anika Redhed (49) en haar man Harrie (64, zorgmanager) wonen op een oud vakantiepark in Biddinghuizen

Inkomen: modaal

Jaarverbruik: 24 m3 gas, 4.580 kWh elektriciteit (vorige bewoners)

Tarieven: 1,99 euro per m3, 0,53 euro per kWh

Maandbedrag nu: 350 euro

Dankzij het prijsplafond: ongeveer 236 euro per maand, als hun verbruik vergelijkbaar is met dat van de vorige bewoners.

Bijzonderheden: ze gebruiken weinig gas dankzij een elektrische boiler. En het is nog spannend of Redhed echt profiteert van het prijsplafond, omdat haar energierekening via de Vereniging van Eigenaren wordt betaald.

‘Aan het prijsplafond op de energie hebben wij vooralsnog niks. Dit appartementencomplex was vroeger een park met vakantiewoningen, waardoor alle 165 appartementen en de haven onder één energiecontract vallen. Dat maakt ons grootverbruiker. Aan het eind van het jaar stuurt de eigenaar van het park de afrekening naar de VVE, die de kosten verdeelt over de flat op basis van gebruik. We hebben nu geen inzage in ons eigen verbruik. Het voorschot is al wel van 150 naar 350 euro gegaan. Het is eng dat we niet precies weten of dat genoeg is.

‘In de tussentijd proberen we zo zuinig mogelijk te leven. De bureaus uit de werkkamer verhuizen we naar de woonkamer, zo hoeven we nog maar één kamer te verwarmen. Ook douche ik nog maar één keer per week. Mijn man krijg ik niet zover, hij is gek op douchen. Maar als hij ’s ochtends onder de douche stapt, doe ik meteen de afwas. Dan kan onze elektrische boiler de rest van de dag uit.

‘Verder zijn het vooral kleine dingen die je moet laten. We eten vaker een salade: gezond en dan hoeft het gasfornuis niet aan. Om diezelfde reden bak ik geen taarten meer voor de lol. Die hobby pak ik wel weer op als de gasprijzen omlaag gaan.’

‘Betere isolatie is niet makkelijk in een rijksmonument. Zo mag je er niet zomaar normaal dubbel glas inzetten.’ Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
‘Betere isolatie is niet makkelijk in een rijksmonument. Zo mag je er niet zomaar normaal dubbel glas inzetten.’Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Levenscoach Evert-Kees van de Plassche (75) ‘runt’ met zijn vrouw Jennine van de Plassche-Staring (72, schrijver) een landgoed

Inkomen: privé.

Jaarverbruik 2021: 19.500 m3 gas, 22.200 kwh elektriciteit

Tarieven nu: 2,50 euro per m3 gas, 0,48 euro per kWh

Maandbedrag nu: 5.140 euro

Dankzij het prijsplafond: bij deze prijzen een voordeel van ongeveer 100 euro per maand over de eerste 1.200 kubieke meter gas. Het nadeel van de extra belasting voor het verbruik boven het plafond loopt voor Van de Plassche op tot ongeveer 300 euro per maand bij de tarieven die hij nu betaalt.

Bijzonderheden: de helft van de energierekening wordt betaald door een familiestichting

‘Het was altijd al behoorlijk duur om dit kasteel te verwarmen. Voor gas betaalden we zo’n 1.000 euro per maand. Helaas liep ons vaste contract af en is dat 5.000 euro geworden, een hoop geld. De helft van rekening wordt betaald door de familiestichting, zodat dit landgoed kan blijven bestaan. Maar zorgen zijn er zeker, 60 duizend euro per jaar houden we ook met de stichting niet eeuwig vol.

‘Om energie te besparen staat de verwarming sinds deze week op 18 graden in plaats van 20. Lager gaan we niet, een extra trui heb ik al aan. Mijn vrouw en ik zitten weinig in de grote tuinkamer, dus daar kon de kachel eigenlijk best uit. Boven verwarmen we sowieso alleen de werkkamer en badkamer.

‘Sinds een paar maanden hebben we zonnepanelen en we kijken wat we nog meer kunnen aanpassen. Betere isolatie bijvoorbeeld, maar dat is niet makkelijk in een rijksmonument. Zo mag je er niet zomaar normaal dubbel glas inzetten. De nieuwe maatregelen gaan ons niet substantieel helpen. Of ik dat eerlijk vind? Nee. Moet je maar niet in een kasteel gaan wonen, zullen mensen denken. Maar wil je als samenleving dan al het culturele erfgoed laten vervallen?’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden