Een fietspad in Maastricht dat nooit zal slijten

Het jaar 2000 is al ergens van. Het jaar van de fiets. En de ENFB heeft het bedacht. Het is in 2000 25 jaar geleden dat de ENWB werd opgericht....

Je had de ANWB, van oorsprong een fietsvereniging die nuttige wegwijzers plaatste. Maar de ANWB verloochende zijn afkomst en zette samen met de Consumentenbond de burgers aan om zoveel mogelijk auto's te kopen, bij voorkeur in België omdat ze daar goedkoper waren dan hier. De Consumentenbond publiceerde automerken en de prijzen die je er hier voor moest betalen en in het buitenland, en rekende voor hoeveel goedkoper je uit was door zelf te importeren.

De fietser raakte in de verdrukking en werd doodgereden. De Consumentenbond testte voor zijn fatsoen wel eens een binnenband, maar liet de fietsers verder aan hun lot over. Er kwam verzet en dat heette de ENWB. En ja hoor, kwaad werd de ANWB. Omdat de naam van de fietsbond verwarring zou scheppen. Allicht, dat was de bedoeling ook.

Rechtszaak. De ANWB won. De ENFB werd geboren. Van actiegroep in 25 jaar tot een slim, maar spijtiglijk niet altijd succesvol lobbykantoor voor betere fietspaden, goede stallingen en tegen de NS die de fiets niet ziet zitten.

Net volk, dat van de ENFB.

En net volk viert een jubileum met een wereldconferentie. Precies over een jaar wordt in Amsterdam de Vélo Mondiale gehouden. Een conferentie over fietsbeleid. Bijna net zo hard nodig als conferenties over de ozonlaag en de regenwouden. Want de fietser in de wereld wordt het leven zuurder gemaakt. Als in relatief arme landen, waar veel wordt gefietst, de economie opbloeit, worden onmiddellijk maatregelen genomen om de weg vrij te maken voor auto's.

Achterlijk? Ja. Net zo achterlijk als wij de laatste vijftig jaar. Nederland is verkeerd ingericht. Met het slimste, schoonste vervoermiddel is het minst rekening gehouden. De VVD weet niet eens dat fietsen bestaan, D66 wil ze weg uit Utrecht, de PvdA fietst alleen in Toscane en GroenLinks heeft nog niks te zeggen. Aan fietsvoorzieningen wordt het minste geld uitgegeven.

Ach klets niet, de fietser heeft het hier beter dan in alle buitenlanden, zullen ze op het ministerie van Verkeer en Waterstaat zeggen, als we klagen. Want in alle buitenlanden (op Denemarken na) bestaat het begrip fietspad niet eens. Wij hebben fietspaden. Op de wereldfietsconferentie volgend jaar in Amsterdam zal vast wel een heel hoge Nederlandse ambtenaar, of Nederlands enige fietsprofessor, uit Delft, aan de Chinezen voorrekenen hoeveel kilometer fietspad wij per Nederlander hebben liggen en hoeveel dooie fietsers dat scheelt gemiddeld.

Maar ik zal de Chinezen tijdens mijn kwartiertje van hun stoel doen vallen.

Over dezelfde fietspaden. Stel je voor, de A 1 en dan ergens tussen Weesp en Muiden een gat in de weg van een halve vierkante meter. Een diep gat.

Auto's komen er met een wiel in dat afbreekt, auto over de kop, een hoop troep, in twee richtingen files, want aan de andere kant knallen de ongelukkenkijkers op elkaar. Zo'n gat in de weg is niet handig. Het is misschien beter dat het wordt dichtgemaakt. Maar ja, hoe en door wie? Het kan gerust vijf jaar duren voor er wat aan wordt gedaan. Vijf jaar lang auto's over de kop. Het is te onwaarschijnlijk voor woorden. Zoiets kan niet.

Omdat het geen fietspad is. Er zijn in heel Nederland duizenden levensgevaarlijke plekken in en op de weg voor fietsers. Er wordt gemeentebesturen, provincies en het Rijk op gewezen door mensen die een slag in hun voorwiel opliepen of erger. Maar er gebeurt zelden iets. In Eindhoven viel na jaren klagen over een abominabel fietspad eindelijk een fietser dood over een losse tegel. Toen werd aan de tegel iets gedaan. Er is dus in Nederland een groot aantal vrijwilligers nodig dat bereid is te sterven. Dan krijgen we pas de fietspaden waar het ministerie over opschept als de wereld er over komt confereren.

Van Kamerleden hebben fietsers niet veel te verwachten, die lezen de Vogelvrije Fietser niet eens, het maandblad van de ENFB met - al jaren - de meest bizarre rubriek over fietspaden. Zo onvoorstelbaar als een groot en diep gat in de A1 is, zo absurd is het dat elke aflevering van deze fietspadenrubriek goed is voor een spoeddebat met de minister van Verkeer.

Een voorbeeld. Tussen Oosterbeek en Arnhem ligt de Klingelbeekse weg. Een witte stippellijn op het asfalt geeft aan waar de fietsers moeten rijden.

Auto's worden gedwongen rustig aan te doen door obstakels. Ze moeten de weg slingerend afleggen en dat kan niet bij hoge snelheid. Kan niet? Kan wel. Ze slalommen met tachtig per uur langs de obstakels en komen daardoor telkens even op het fietspad waar de dood loert. Op de fietsers. Die levensgevaarlijke situatie bestaat al tien jaar.

Een verlaggeefster van de Vogelvrije Fietser belt een ambtenaar van de gemeente en vraagt: 'Krijgt u klachten over die weg?'

'Ja er komen wel klachten binnen.'

'En wat gaat u nu doen?'

'We hebben verder geen plannen. We hebben een raamplan, maar daar zit deze weg niet in.'

Het fietsen zit de ambtenaren niet in hun hersens en gemeentebesturen denken ook in autokilometers, vraag maar aan de burgemeester van Den Helder. Maar ho, er zijn uitzonderingen. Maastricht. Zelfde fietspadenrubriek in de Vogelvrije Fietser, maar nu eens met goed nieuws.

In de Maastrichtse wijk Amby ligt al enkele jaren 'een van de meest luxueuze fietspaden van de stad'. Goed verlicht, glad asfalt. Alleen komt het fietspad nergens vandaan en gaat het nergens naartoe. Het ligt er, maar loopt aan de ene kant dood in de goot langs een drukke weg en aan de andere kant stuit je ook op een verkeersader.

De projectmanager mobiliteit van Maastricht geeft toe aan verlaggeefster Karin Broer van de Vogelvrije Fietser dat het fietspad inderdaad van niets naar nergens gaat. Uitleg: 'Die wijk is een flink nieuwbouwproject geweest. Er zijn vijfhonderd woningen neergezet en er is een bedrijventerrein gekomen. In dat kader is ook het fietspad aangelegd. Aansluitend hadden wij uit het verkeersbudget die schakel moeten aanleggen (naar de rest van de wereld, wk). Maar dat paste niet in het financiële kader.'

Het ligt er enkele jaren en zal er voorlopig zo blijven liggen. Maar dat heeft zijn voordelen. Want wat zegt de projectmanager mobiliteit van Maastricht ten slotte in het fietsblad: 'Het fietspad slijt niet erg want het wordt niet gebruikt.' Ga dat maar eens aan China vertellen op de wereldfietsconferentie, volgend jaar in Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.