Een echte iPhone zit verpakt in meel

In Barneveld staat het enige bedrijf ter wereld dat uit aardappelzetmeel verpakkingen maakt. 100 procent biologisch afbreekbaar en niet na te maken.

‘Kijk, dit is onze nieuwste innovatie.’ Trots toont Mark Geerts (53) een dichtklapbare verpakking voor reageerbuisjes. ‘Zo’n scharnier konden we een jaar geleden nog niet maken. Toen zou het bakje in tweeën zijn gebroken.’

De directeur wil ermee aangeven hoe snel de ontwikkelingen gaan bij Paperfoam in Barneveld, fabrikant van 100 procent biologisch afbreekbare verpakkingsmaterialen van aardappelzetmeel.

Op de gang naar de fabriekshal houdt Geerts halt bij een grote glazen wandkast. We zien cd- en dvd-hoesjes van onder anderen Bon Jovi, Keane, Abba en de SugaBabes; artiesten uit de stallen van grote platenmaatschappijen als EMI en Sony/BMG, twee van de klanten die de duurzame verpakkingen van Paperfoam gebruiken. Andere afnemers zijn onder meer Motorola, processorfabrikant AMD en Apple, dat het materiaal van Paperfoam gebruikt voor het verpakken van zijn iPhone.

Het bedrijf uit Barneveld heeft er patent op, dus is er in de hele wereld geen ander bedrijf dat het doet: het fabriceren van verpakkingen uit aardappelzetmeel voor cd’s, dvd’s, elektronica en, sinds kort, medische apparatuur, als alternatief voor milieuvervuilende materialen.

‘Onze verpakkingen kunnen zo bij het oud papier’, zegt Geerts. ‘Of op de composthoop. Dan gaan de bacteriën hun werk doen en zijn ze binnen een paar weken weg.’

De CO2-emissie bij de fabricage van een aardappelzetmeelproduct ligt stukken lager dan die van plastic, zegt Geerts. ‘De CO2-voetafdruk van één Paperfoam-cd-verpakking is eentiende van die van een traditionele zogeheten jewel case. De universiteit Utrecht heeft dat voor ons onderzocht.’

Per jaar rollen wereldwijd tussen de 20 en 50 miljoen aardappelzetmeelverpakkingen van de band, in allerlei vormen en maten. Behalve de fabriek in Nederland zijn er licentiehouders in Maleisië, Denemarken en de VS. Onderzoek en ontwikkeling wordt gedaan in Barneveld, waar ook de ontwerpafdeling zit. In totaal werken er vijftien mannen en vrouwen aan.

Het idee voor Paperfoam werd geboren in 1995, vertelt Geerts. ‘Ik werkte toen bij Vertis, de it-dochter van aardappelzetmeelverwerker Avebe. De techniek om met een matrijs aardappelzetmeel in vaste vormen te gieten, was toen al bekend. Avebe experimenteerde indertijd wat met biologisch afbreekbare patatbakjes, maar dat kwam nooit echt van de grond.’

Avebe wilde er niet mee door, maar bij Vertis bleven ze erin geloven. Twee werknemers, Hans Arentsen en Jan Wietze Huisman, namen het initiatief om het verpakkingsproduct verder te ontwikkelen. Ze besloten de activiteiten onder te brengen in een apart bedrijf, los van Avebe. De tweehonderd werknemers van Vertis legden allen geld in, in ruil voor aandelen. Zo zag Paperfoam in 1998 het licht.

Waarom het juist de it’ers bij Avebe waren die er brood in zagen? Geerts glimlacht: ‘We waren een bijzonder team van technische mensen met veel belangstelling voor duurzaamheid. Al die plastic verpakkingen... Wij hadden het gevoel dat het anders kon. En moest.’ Maar duurzaamheid stond in die tijd nog niet prominent op de agenda. Geerts: ‘Wij hebben lang voor de muziek uit gelopen. Daar stonden we ook om bekend. We keken naar de wereld met zetmeel in de ogen.’

De verpakkingen van Paperfoam bestaan uit vier componenten. Geerts: ‘Zetmeel, water, natuurlijke vezels en...’ Hij wijst op een anonieme witte zak vol poeder: ‘Ons Coca-Cola-geheim.’

De vier ingrediënten gaan in een grote keukenmixer, vervolgt Geerts, waarna het mengsel in een matrijs wordt gegoten: ‘Het is eigenlijk te vergelijken met wafels bakken’, zegt hij, staand naast een van de machines. In een paar minuten wordt het mengsel verhit tot 200 graden. Dan klinkt er een hard sisgeluid, trekken de wafelijzers zich terug en valt de verpakking op de lopende band.

Het geheime recept is continu in ontwikkeling, zegt Geerts. ‘De eerste bakjes, daar liep het water nog bijna doorheen. Inmiddels zijn we erin geslaagd het materiaal steviger te maken waardoor het beter tegen vocht kan.’

Door die laatste innovatie kan Paperfoam zich nu ook op de medische markt richten. ‘We maken al spuugbakjes en doseerkapjes voor oogdruppels.’

Paperfoam biedt meer voordelen dan alleen milieuvriendelijkheid, zegt Geerts. Anders dan bijvoorbeeld papierpulp, zijn aardappelzetmeelverpakkingen in alle denkbare vormen en kleuren te maken. Ze zijn bovendien licht, wat voor bedrijven vervoerskosten bespaart.

Dan is er nog iets, wat Paperfoam voor elektronicaproducenten in het bijzonder aantrekkelijk maakt.

Geerts: ‘Wij zijn het enige bedrijf ter wereld dat deze verpakkingen kan maken. Ze zijn dus niet te kopiëren, wat bij plastic verpakkingen wel makkelijk kan.’ Ofwel: is de verpakking van je iPhone van plastic, dan weet je dat je met Chinese namaak van doen hebt.

En de prijs? ‘Ons productieproces is goedkoper dan dat van plastic, terwijl de grondstoffen iets duurder zijn’, zegt Geerts. ‘Tenzij de prijs van een vat olie structureel boven de 75 dollar komt te liggen, dan zijn ook de grondstoffen goedkoper.’

Geerts voorziet voor de komende jaren een omzetgroei van 20 tot 30 procent. Want de belangstelling voor duurzaamheid zal blijvend zijn, denkt hij.

‘Vroeger was de verpakking iets wat je als bedrijf op het laatste moment nog even deed. Die tijd is geweest.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden