ANALYSEEconomie

Economische crisis lijkt onontkoombaar nu hele sectoren stilvallen door het coronavirus

Een reiziger zit op de grond op luchthaven Schiphol. Beeld EPA

Tal van sectoren in binnen- en buitenland vrezen voor een tragedie en vragen om noodplannen. De centrale banken nemen ijlings maatregelen.

Een economische crisis lijkt ­onontkoombaar nu hele ­bedrijfssectoren stilvallen door het coronavirus. Vooral de sluiting van de eet- en drinkgelegenheden – met 400 duizend medewerkers de grootste werkverschaffer van dit land – zal in Nederland enorme gevolgen hebben. Wereldwijd kwamen centrale banken zondagavond in actie om een mondiale recessie en een nieuwe koersval te komen na alle onheilstijdingen te voorkomen. De koepel van Amerikaanse centrale banken Fed besloot tot een nieuw opkoopprogramma van 700 miljard dollar, terwijl tegelijkertijd de rente met nog eens 1 procentpunt naar nul werd verlaagd, na een half procentpunt vorige week.

Voorzitter Robèr Willemsen van Koninklijke Horeca Nederland (KHN) voorspelt een tragedie. ‘Er zullen tal van bedrijven omvallen’. De KHN gaat voorlopig uit van een directe schadepost van 5,1 miljard euro en een halvering van de totale omzet van de horeca in 2020, die was geschat op 23 miljard

KHN dringt aan op regelingen voor werktijdverkorting, zodat het personeel tijdelijk in de WW kan, en fiscale faciliteiten, zoals kwijtschelding of uitstel van btw-afdrachten, inkomstenbelasting en lokale belastingen.

Naast de reisbranche en luchtvaart is ook de Nederlandse sierteeltsector zwaar getroffen door het dichtgaan van de grenzen. Het is een van de pijlers van de Nederlandse export. Jaarlijks wordt voor 6,2 miljard euro aan bloemen en planten geëxporteerd: dagverse producten die niet bewaard kunnen blijven.

Steven van Schilfgaarde, algemeen directeur van Royal Flora-Holland, noemt de situatie in de sector nu al dramatisch. ‘In de afgelopen twee weken lagen de prijzen tot 50 procent lager dan normaal. Vrijdag is 20 procent van de aanvoer, zo’n vier miljoen bloemen, vernietigd omdat er geen kopers waren.’ 

Tulpen gratis af te halen

De verwachtingen voor de komende weken zijn nog slechter. Dit is normaal gesproken de piekperiode voor de sierteelt in de aanloop naar Moederdag in verschillende landen. De gebruikelijke omzet in deze periode is 150 tot 200 miljoen per week. Kweker Bas Pronk in het Noord-Hollandse Avenhorn nodigde zaterdag iedereen in de omgeving uit de bloemen gratis weg te halen. ‘Anders gaan ze op de stort. Nu doen we er nog iets nuttigs mee. Maar het zal ons al gauw een miljoen euro kosten.’ Pronk Tulpen exporteert in de lente jaarlijks zo’n 20 miljoen tulpen naar de VS en Duitsland. Het is de broodwinning voor 25 gezinnen. 

Staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) maakte gisteren ­bekend dat kleine tot middelgrote­bedrijven die financiële problemen raken een overbruggingskrediet kunnen aanvragen waarbij de overheid grotendeels garant staat. De regeling is volgens Keijzer ‘essentieel voor de liquiditeit van kleinere ondernemers die inkomsten of productie mislopen door het coronavirus’. 

Internationaal is er grote angst dat de crisis veel meer sectoren in de val meesleept. Dat zou ook tot een schuldencrisis kunnen leiden. Bedrijven hebben wereldwijd 75 biljoen dollar (67 duizend miljard euro) uitstaan bij de non-bancaire sector, doordat ze de laatste jaren massaal onderhands leningen hebben geplaatst bij pensioenfondsen en andere beleggers. Dat is bijna twee keer zoveel als in 2009. 

Oninbare leningen

Als bedrijven in de toeristen-, de agro- en de automobielbranche die schulden niet kunnen terugbetalen omdat ze gedwongen moeten sluiten of hun spullen niet meer kwijt kunnen, zouden deze leningen voor een groot deel oninbaar kunnen worden. Bank of America meldde afgelopen weekeinde dat beleggers en masse hun bedrijfsobligaties inruilen voor veiliger staatsobligaties. Ook kan een opkoopprogramma van bedrijfsobligaties worden opgestart.

De stemming op de wereldwijze beurzen zal komende week eveneens worden gedomineerd door corona-malheur. Vrijdag stabiliseerde de koersdaling in Amsterdam en maakten de aandelen in de VS een klein deel van het eerdere verlies goed.

Corona treft vooral de zwakke broeders van de arbeidsmarkt

De verregaande maatregelen tegen het coronavirus die het kabinet donderdag aankondigde, treffen vooral een groep die het toch al moeilijk had: de flexwerkers. Waar het werk stilvalt, dreigen zij als eerste hun baan te verliezen.

In dit dossier leest u alles wat u moet weten over het coronavirus. De laatste ontwikkelingen worden bijgehouden in ons liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden