'Economische crisis in Indonesië heeft ook een goede kant'

Indonesië heeft 't het afgelopen jaar zwaar te verduren gehad. Op Java werden christelijke kerken platgebrand; in West-Kalimantan hakten Dayaks zeker vijfhonderd migranten uit Madura in de pan; de verstikkende rook van de bosbranden die van de zomer 1,7 miljoen hectare tropenbos en struikgewas in de as hebben gelegd is...

Van onze verslaggeefster

ROTTERDAM

Maar geen rampspoed zo groot of de belangrijkste Indonesische moslimleider, Abdurrahman Wahid, ziet nog wel een lichtpuntje. 'Waarom zou de economische crisis niet nog erger mogen worden, als dat betekent dat de regering aan macht inboet, als dat tot maatschappelijke hervormingen leidt?' vraagt hij zich af tijdens een bezoek aan Nederland. 'Een crisis in de regering betekent dat de niet-regeringskant terrein wint. Maar we moeten ons wel hoeden voor chaos en anarchie.'

Wahid, ondanks tegenwerking van regeringszijde de populaire voorzitter van de moslimorganisatie Nahdlatul Ulama, meent dat de regering haar greep op de samenleving begint te verliezen. 'Over een jaar of twee, drie zijn de strijdkrachten niet meer tegen de toestand opgewassen. Over een jaar of zeven, acht zal het systeem bezwijken onder de uitbarstingen van geweld.

'Maar het alternatief is niet altijd bemoedigend: meer macht in militaire handen, politici die zich vastklampen aan het pluche. We moeten zorgen voor een krachtige groep politieke leiders die het land bijeen kan houden.

'Massaorganisaties als de Nahdlatul Ulama of de Raad van Kerken moeten zulke toekomstige leiders voortbrengen. Want we moeten er wel voor zorgen dat de regering niet totaal ineenstort - dat zou al te gevaarlijk worden.'

Over de huidige economische crisis maakt Abdurrahman Wahid zich overigens nog geen ernstige zorgen. 'Op het platteland komt de economie niet verder dan het eigen levensonderhoud, de boeren zijn nauwelijks afhankelijk van de grote bedrijven. De middenklasse, die vlast op regeringsorders, wordt zwaarder getroffen - maar dat is in Indonesië geen grote groep. De grote massa is altijd al arm, die komt niet in opstand, zolang de regering tenminste niet de fout begaat de subsidies op de eerste levensbehoeften af te schaffen.'

Wahid wendt al zijn vernuft en invloed aan om de Indonesische politiek in ordentelijk, democratisch vaarwater te sturen. Hij coacht Soekarno's dochter Megawati, die door president Soeharto is verbannen uit de formele politiek.

Maar hij onderhoudt ook goede contacten met Soeharto's eigen dochter Tutut. Geeft dat geen aanleiding tot rivaliteit? 'Het hebben van twee vrouwen in de politiek is net als het hebben van twee echtgenotes: je praat nooit met de een over de ander', lacht de moslimleider.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden