Economieblog - Mogelijk met fout geld betaald Nederlands superjacht aan de ketting gelegd

Van de gekte op de huizenmarkt tot de perikelen bij Uber. Hier vindt u groot en klein economienieuws, bij elkaar geblogd door specialisten van de Volkskrant.

De Equanimity loopt in 2013 van stapel en wint een jaar later de titel 'Beste nieuwe jacht' van de Monaco Yacht Show. Beeld AFP

5 maart 2018, 17:12

Het in Nederland gebouwde superjacht Equanimity (‘De onverstoorbare’) is in Indonesië aan de ketting gelegd. Het pleziervaartuig met een lengte van bijna honderd meter zou zijn betaald met gestolen miljoenen van het Maleisische staatsinvesteringsfonds 1MDB. Een club rond de Maleisische premier Najib Razak heeft volgens de Amerikaanse justitie 2,8 miljard euro uit het staatsfonds ontvreemd.

Jachtconstructeur Oceanco in Alblasserdam is de bouwer van het schip. De Equanimity loopt in 2013 van stapel en wint een jaar later de titel ‘Beste nieuwe jacht’ van de Monaco Yacht Show. Aan boord is plaats voor 26 gasten en 33 bemanningsleden. Die hebben onder andere de beschikking over een zwembad en bioscoop.

Met het verdwenen geld van het Nationaal Fonds voor Maleisische Ontwikkeling (1MDB) zou onder meer Leonardo di Caprio’s The Wolf of Wall Street (2013) zijn gefinancierd, een film over een criminele beurshandelaar. Ruim 80 miljoen euro van de succesvolle productie kwam van een bedrijf van een stiefzoon van premier Razak. Het jacht Equanimity dobberde in een baai in Bali toen woensdag Indonesische agenten aan boord klommen. De Amerikanen hebben een lijst opgesteld met 1,4 miljard euro aan in beslag te nemen goederen, die zouden zijn gekocht met geld van het staatsfonds. Op de lijst staan onder meer villa’s in Los Angeles en een hotel in New York.

Het Nederlandse jacht, waarvan de waarde wordt geschat op ruim 200 miljoen euro, is eigendom van financier Jho Low uit Hong Kong. Hij zou hebben opgetreden als een soort adviseur van het 1MDB-fonds en honderden miljoenen hebben witgewassen. Low was van harte welkom bij Oceanco in Alblasserdam. Om de voortgang van de bouw te bekijken bezocht hij de Nederlandse werf in september 2013 in gezelschap van zijn ouders, zo blijkt uit documenten van de Amerikaanse justitie.

Vlak voor het jacht gereed is, is er nog mailcontact met de Nederlanders. Of ze konden bevestigen of hij bij oplevering nog 101 miljoen euro moest betalen? Het is iets meer, antwoorden de Nederlanders: 101.089,075 euro. Ook schrijft het bedrijf dat ‘iedereen die aan dit project heeft gewerkt of bijgedragen buitengewoon trots is op Equanimity.’

De onthullingen over het leegroven van het staatsfonds hebben nog niet geleid tot het aftreden van de Maleisische premier Razak, ondanks beschuldigingen aan zijn adres. Hij ontkent elke betrokkenheid bij de megafraude. Onlangs kondigde hij aan hard te zullen optreden tegen ‘fake news’, in verband met de verkiezingen in augustus. Na de eerste berichten over de affaire in de Maleisische pers in 2015 moest een krant de deuren sluiten en werd een aantal nieuwswebsites geblokkeerd.

Overigens kent de affaire nog een Nederlands tintje. Anderhalf jaar geleden werd in Zwitserland al een tekening van Vincent van Gogh in beslag genomen. La Maison de Vincent in Arles (1888) werd in november 2013 gekocht voor 4,5 miljoen euro op een veiling van Christie’s in Londen. De rekening zou zijn betaald door eerdergenoemde Jho Low. Voor zijn geld kreeg hij niet alleen een tekening van Vincent van Gogh, maar ook een brief van de kunstenaar aan zijn broer Theo. (Marc van den Eerenbeemt)

Het in Nederland gebouwde superjacht Equanimity. Beeld AFP

20 februari 2018, 16:42

Wafeltjesfabrikant Vegter failliet

Banketbakker Vegter uit Hoogezand is dinsdag failliet verklaard. Vegter was vooral in de noordelijke provincies bekend als producent van verschillende soorten wafeltjes.

Het banketbakkersbedrijf, opgericht in 1874, was regionaal bekend als producent van dunne opgerolde wafeltjes die onder andere in Groningen een traditionele nieuwjaarslekkernij zijn. Omdat de omzet uit de wafelverkoop terugliep, verkocht Vegter de laatste jaren ook andere soorten koeken. Volgens curator Pieter Lettinga zijn kleine winstmarges en het wegvallen van een grote Duitse afnemer de redenen dat Vegter-baas Gert Vegter recent faillissement heeft aangevraagd. De schuld van Vegter is volgens de curator minder dan twee miljoen euro. De 24 vaste werknemers en vijftien uitzendkrachten komen in principe op straat te staan, nu de productie van wafeltjes en andere koeken in de enige fabriek is stilgelegd.

De curator is in gesprek met meerdere Nederlandse partijen die interesse hebben om Vegter over te nemen. ‘Die interesse was er al voor het faillissement en is er nog steeds. Meer kan ik daar op dit moment niet over kwijt.’

Vegters wafeltjes worden al eeuwen gegeten in de noordelijke provincies, vooral met Nieuwjaar. De zogenoemde ‘rolletjes’ en ‘knijpertjes’ worden traditioneel gegeten met slagroom. Een paar maanden geleden maakte de bekende Nederlandse YouTube-vlogger Enzo Knol nog een promotievideo in de fabriek van Vegter ‘om de rest van het land kennis te laten maken met de wafeltjes’.

'Bij de machines merk je pas dat je ook echt iets máákt'
De firma Vegter is groot in knijpertjes en nieuwjaarsrolletjes, wafeltjes die het einde en het begin van een jaar symboliseren. Maar ook de rest van het jaar rolt er allerlei lekkers van de band. Lees hier het profiel van Banketbakker Jac. Vegter B.V. uit 2016.

15 februari 2018, 17:29

Western Union experimenteert met Ripple

Western Union, een dienst om internationaal geld over te boeken, gaat experimenteren met Ripple. Dit is net als de Bitcoin een virtuele munt die gebruikt kan worden om snel en tegen lage kosten wereldwijde transacties uit te voeren. Ripple gebruikt hiervoor een eigen betalingsnetwerk.

Volgens Western Union-topman Hikmet Ersek kan Ripple het internationale transactieproces aanzienlijk sneller en goedkoper maken. Daarom gaan zij een test uitvoeren met het Ripple-netwerk en de bijbehorende munt. De grootste concurrent van Western Union is Moneygram, dat een maand geleden ook al een samenwerking met Ripple aankondigde. De Arabische UAE Exchange volgde een paar dagen geleden. De waarde van de Ripple-munt is door de recente bekendmakingen in korte tijd met meer dan tien procent omhooggegaan.

Het betalingsnetwerk van Ripple maakt gebruik van een blockchain, net zoals de Bitcoin dat doet. Een overboeking met Bitcoin duurt een paar uur en kost meer dan tien euro. Volgens kenners biedt Ripple meer potentie omdat het transacties sneller verwerkt en nauwelijks kosten rekent. Het bedrijf achter Ripple werkt al jaren samen met internationale banken. Consumenten kunnen Ripple’s virtuele munt kopen en verkopen, maar kunnen er nog niet mee terecht bij hun bank. (Rens Blom)

15 februari 2018, 16:53

Bitcoinfabriek Koinz Trading failliet

De zelfverklaarde 'eerste Nederlandse bitcoinfabriek voor particulieren', Koinz Trading in Lelystad, is failliet. Dat heeft de Amsterdamse rechtbank woensdag bepaald. Klanten van de firma hebben gevraagd om de faillissementsverklaring omdat zij al maanden niet de aan hen beloofde bitcoins krijgen.

Beloften tot verbetering werden keer op keer geschonden. Daarop deden de gedupeerden aangifte van oplichting tegen het bedrijf en oprichter Berry van Mourik. Die wijt de achterstanden aan problemen met onder andere een Chinees bitcoinbedrijf. Koinz verkocht via een zusterbedrijf computers aan particulieren en beloofde de machines bitcoins te laten produceren in een eigen gekoelde en beveiligde loods.

De rechtbank gaf dinsdag aan dat zij wat extra tijd wilde nemen voor de beoordeling van de faillissementsaanvraag omdat het ging om onder meer het niet leveren van digitale munten, een relatief nieuw fenomeen. De rechters kwamen woensdag wel tot een faillietverklaring, maar komen later met een onderbouwing van die beslissing. Eind december werd Van Mourik in een andere procedure veroordeeld tot overdracht van de computers. De machines zijn echter nog niet overhandigd. Ook is hij persoonlijk failliet verklaard.

Lees in dit interview hoe Berry van Mourik ontdekte dat hij zelf bitcoins kon maken.

Berry van Mourik met mijncomputers in het kantoor van zijn bedrijf Koinz Trading in Lelystad. Beeld Raymond Rutting/de Volkskrant

14 februari 2018, 16:21

Bitcoinfabriek Koinz voor de rechter

Kan een bedrijf failliet worden verklaard als het een vordering in bitcoins niet voldoet? Dat is een van de vragen waarover de Amsterdamse rechtbank zich buigt, naar aanleiding van de faillissementsaanvraag van Koinz Trading, de zelfverklaarde 'eerste Nederlandse bitcoinfabriek voor particulieren'. Volgens advocaat Jelmer de Vries, die bijna twintig gedupeerden bijstaat, doen rechters vaak dezelfde dag uitspraak als het gaat om een faillissementsaanvraag. 'De rechters wilden extra tijd om na te denken, omdat het niet om geld gaat, maar om bitcoins die niet zijn geleverd.'

Tientallen klanten van Koinz Trading en eigenaar Berry van Mourik deden eerder al aangifte van oplichting. Zij kochten vorig jaar bij hem computers waarmee bitcoins konden worden gedolven. Bij Koinz zouden de machines tegen een beheersvergoeding bitcoins gaan produceren en worden uitgekeerd. Nadat grote betalingsachterstanden waren ontstaan en gedane beloften keer op keer werden geschonden, stapten de gedupeerden naar de politie. Ook werden advocaten ingeschakeld voor civiele claims.

Digitale munten worden anders dan traditioneel geld (dat wordt geschapen door centrale banken) gemaakt door computers en hun gebruikers. Met hun rekenkracht lossen zij wiskundige raadsels op, waarvoor zij worden beloond met cryptomunten. Dat Koinz in gebreke bleef met die beloning was extra pijnlijk toen de koers van de bitcoin in december steeg tot bijna 17 duizend euro per stuk.

De faillissementsaanvraag werd dinsdag besproken achter gesloten deuren. Advocaat De Vries denkt dat de rechtbank Koinz Trading wel failliet zal verklaren. 'Al zou de vordering in bitcoins lastig zijn, dan nog kan het faillissement worden uitgesproken op basis van de onderliggende stukken, zoals het e-mailverkeer met Koinz en Van Mourik.' Eind december werd Van Mourik in een andere procedure veroordeeld tot overdracht van de computers. De machines zijn echter nog niet overhandigd.

Van Mourik noch een vertegenwoordiger was dinsdag aanwezig bij de zitting. Volgens advocaat De Vries reageert de ondernemer al lange tijd niet meer op vragen van hem en zijn cliënten.

Op vragen van deze krant reageert hij wel, via sms. Hij stelt dat hij niet wist dat de faillissementsaanvraag dinsdag door de rechtbank zou worden besproken. Ook is hij 'kapot' van de zaak, 'wat denk je?' Een boodschap aan de gedupeerden heeft hij niet: 'Dat zal ik rechtstreeks communiceren, niet via een krantenartikel.' (Marc van den Eerenbeemt)

17 januari 2018, 13:21

Voor verzamelaar: Hitlermobiel te koop

Je moet er maar mee over straat durven: de reusachtige Mercedes-Benz 770 Grosser Offener Tourenwagen van waaruit wijlen Adolf Hitler zijn gevolg placht toe te spreken, zijn kwaadaardige handje voor zich uitgestoken. De massamoordenaar liet het gevaarte, ruim 4500 kilo zwaar, ontwerpen voor staatsbezoeken en triomftochten. Vannacht gaat hij onder de hamer in het Amerikaanse Scottsdale, Arizona.

Hitler gebruikte de wagen in 1939 voor het eerst, tijdens een ritje naar de oude Rijkskanselarij. Hij reed de Italiaanse dictator Benito Mussolini erin rond en vierde de overwinning op Frankrijk staand in de bijrijdersstoel. Naarmate het Duitse geluk zich in de loop van de Tweede Wereldoorlog keerde, waren Hitler en zijn triomfkar steeds minder vaak te zien.

Na de Tweede Wereldoorlog kwam het ding in handen van het Amerikaanse leger, een tabakshandelaar in Tennessee, een casino-eigenaar in Las Vegas, en mogelijk een Beierse bierbrouwer. Uiteindelijk eindigde de wagen bij een anonieme verzamelaar, vermoedelijk een Russische miljardair, zo meldt het Amerikaanse CNBC. Er bestaan slechts vijf auto's van dit type, die van Hitler is het zwaarst bepantserd.

Vanaf één uur vannacht, Nederlandse tijd, kan er geboden worden. Schattingen van de waarde variëren ergens tussen de 5 en 15 miljoen dollar, maar niemand die weet wat de symboliek oplevert.

Veel mensen gruwen bij de populariteit van attributen die ooit eigendom waren van Hitler, moordenaar van zes miljoen joden en aanstichter van een oorlog die nog eens tientallen miljoenen mensen het leven kostte. Het veilinghuis zelf ziet de auto als een nagedachtenis aan de ‘geallieerde overwinning’ op Hitler. Liefhebbers van oldtimers wijzen erop dat de wagen uniek is in de autogeschiedenis.

Tien procent van de opbrengst gaat volgens het veilinghuis naar educatie over de Holocaust.

Beeld Wikimedia - By Bundesarchiv

15 januari 2018, 20:55

Hema opent 'Hayma'

Of de Arabieren ook rookworst en tompouce lusten, is nog even de vraag. Maar de Hema wil met zijn oer-Hollandse formule nu ook het Midden-Oosten gaan veroveren. Maandag maakte Hema bekend drie winkels in Dubai te gaan openen.

Hemazal zich vooral richten op de mensen met een modaal of bovenmodaal inkomen. Dubai kent veel zeer luxe westerse winkelketens, maar eigenlijk nog niet zoveel voor de gewone mensen. Hema gaat bij de exploitatie samenwerken met Apparel Group, een conglomeraat dat wereldwijd 1.750 winkels exploiteert voor merken als Tommy Hilfiger, Calvin Klein en Rituals. Apparel zal het personeel werven. Maar de zaken zullen Hema heten, zij het in Arabische lettertekens. Ook is Hema verantwoordelijk voor het merk, assortiment en uitstraling van de winkel.

Beeld anp
De skyline van Dubai Beeld afp

11 januari 2018, 20:35

Olieprijs boven 70 dollar

De olieprijs is weer boven de 70 dollar (58,14 euro) per vat. Voor een vat Brent-olie van 159liter werd donderdag op de Londense oliemarkt 70,05 dollar betaald. Dat is de hoogste prijs sinds december 2014.

Politieke onrust in Iran en Venezuela en de extreme koude in de VS zijn de oorzaken. Sinds Rusland en de Opec een akkoord hebben bereikt over een verlenging van de productiebeperking is de prijs van olie al sterk gestegen. Door de zwakke dollar is het effect aan de pomp nog beperkt.

De kans bestaat dat de duurdere olie een spaak steekt in het economisch herstel van landen die zelf geen olie of gas hebben. De hogere prijzen voor energie zullen daar leiden tot een stijgende inflatie. De prijsstijging van de olie gaat al gepaard met oplopende rendementen op de markt voor staatsobligaties. Het rendement op Amerikaanse obligaties met een looptijd van tien jaar naderde deze week zelfs de 2,6 procent. In september vorig jaar was dat nog 2,1 procent.

Obligatiegoeroe Bill Gross, de voormalige baas van Pimco, adviseerde beleggers deze week wegens de oplopende rente uit de huidige obligaties met een lage rente te stappen. Ook in de eurozone lopen de rendementen op obligaties op. Gross denkt aan een ommekeer op de financiële markten en verwacht dat vastrentende waarden komende tijd aantrekkelijker worden en de aandelenkoersen daardoor zullen gaan dalen.

10 januari 2018, 20:31

Ironie: de stroom valt uit op de CES

Is dat nou ironie?

Woensdagavond (Nederlandse tijd, 11.20 uur lokale tijd in Las Vegas) is de stroom uitgevallen in het centrale deel van de Las Vegas Convention Center, waar net als in voorafgaande jaren de Consumer Electronics Show in volle gang is.

De CES is 's werelds grootste elektronicabeurs.

Sommige stands hebben nog wel stroom, twittert de organisatie. Volgens bezoekers wordt het publiek opgeroepen de gebouwen te verlaten. Op de CES staan zo'n 3.900 bedrijven en organisaties en de beurs wordt jaarlijks bezocht door 170 duizend handelaren, journalisten en fabrikanten uit 150 landen. Sommige exposanten konden de lol wel inzien van een stroomuitval op een beurs met apparaten die niet zonder elektriciteit kunnen: 'We introduceren BlackOut: het grootste op CES sinds de introductie van 5G', tweet chipmaker Intel.

Bezoekers van de CES in Las Vegas gebruiken het licht van hun smartphones, tablets en laptops om nog iets te kunnen zien op de beurs waar de stroom is uitgevallen. Beeld afp

8 januari 2018, 11:10

Bij de National Limousine Association (NLA), een Amerikaanse lobbygroep van limousineverhuurders en andere auto’s met privéchauffeur, zitten duidelijk geen vrienden van Uber en Lyft. Eerder het tegenovergestelde, blijkt uit een reclamespotje dat de NLA op de televisie laat uitzenden. De boodschap van het filmpje: wie een rit boekt via een online taxibemiddelaar loopt kans te worden lastiggevallen of aangerand – of erger.

In het spotje van de NLA zien we Pamela Anderson op straat met een app een ritje boeken. Terwijl de tv- en filmactrice op haar vervoer wacht, valt haar blik op een reclamezuil met de krantenkop ‘Schandalen rond seksuele intimidatie in Hollywood bereikt nieuw dieptepunt’ en de tv-aankondiging ‘Laatste ophef rond mannelijke hoofdrolspeler’. Er waait een krantenpagina tegen Andersons benen aan, met een artikel onder de kop ‘Senator beschuldigd van betasten vrouwen’. Als haar taxi arriveert, ziet ze na het instappen nog een groot billboard: ‘App-chauffeurs verdacht van verkrachting’.

De chauffeur vergrendelt daarop de portieren en draait zich om met de woorden: ‘Zullen we dan maar?’, waarna de hashtag #MeToo op de smartphone van Anderson verschijnt.

Volgens de NLA lopen klanten van Uber en Lyft risico’s omdat deze internetbedrijven hun chauffeurs niet screenen en ook geen verantwoordelijkheid nemen voor hun gedragingen. De organisatie speelt in op de controverse rond vooral Uber. Dat bedrijf werd in november aangeklaagd door twee vrouwen uit Florida en Californië die door hun chauffeur werden verkracht. Vorige maand werd een Britse diplomaat vermoord door een Uber-chauffeur in Libanon.

In Londen verloor Uber zijn taxivergunning onder andere omdat het stadsbestuur vond dat het bedrijf tekortschoot in de aanpak van criminele vergrijpen van zijn chauffeurs en te weinig deed om de achtergrond van chauffeurs te controleren.

Het spotje lijkt zich te richten op jonge gebruikers van Uber en Lyft, signaleert The New York Times, maar ook op zakelijke klanten: Uber en Lyft begeven zich steeds meer op de markt van de leden van de NLA. (Peter van Ammelrooy)

22 december 2017, 10:11

Alles met blockchain verkoopt

Bedrijven die hun beurskoers een oppepper willen geven, hebben een nieuwe strategie ter beschikking: verander de bedrijfsnaam in iets bitcoingerelateerds als blockchain, de technologie achter de bitcoin. Daarna is het een kwestie van wachten op het kapitaal dat binnenstroomt.

De koers van de bitcoin daalde deze week flink, maar dat weerhoudt investeerders er niet van te zoeken naar buitenkansjes op de beurs. IJstheemaker Long Island Iced Tea Corp besloot donderdag tot een naamsverandering. Voortaan gaat het bedrijf door het leven als Long Blockchain. Het bedrijf heeft echter geen overeenkomsten gesloten met blockchainbedrijven en blijft ijsthee maken. Prompt steeg de waarde van de ijstheemaker 450 procent, om later weer iets in te zakken.

Ook andere bedrijven profiteren van de ‘crypto craze’. Meubelbedrijf Nova Lifestyle maakte woensdag bekend een dochterbedrijf in het leven te roepen dat zich gaat bezighouden met blockchain. De beurswaarde van het meubelbedrijf steeg daarna een kwart. Biotechbedrijf Bioptix heet voortaan Riot Blockchain en zag zijn waarde op de beurs verviervoudigen. Drankproducent SkyPeople Fruit Juice profiteerde deze week van eenzelfde trucje. Het kleine bedrijf veranderde zijn naam al in juni in Future Fintech. Dinsdag steeg de beurswaarde meer dan 200 procent. Ondanks de naam maakt Future Fintech non-alcoholische dranken.

(Jochem van Staalduine)

14 december 2017, 20:42

Norwegian Air gaat naar New York vliegen

Hoewel Schiphol al bijna het maximum van 500 duizend vliegbewegingen per jaar heeft bereikt, maakte prijsvechter Norwegian Air zonder blikken of blozen bekend vanaf mei vier keer per week op en neer tussen Schiphol en New York te gaan vliegen. Daarmee gaat de luchtvaartmaatschappij de concurrentie op de transatlantische route aan met onder meer Air France-KLM.

Norwegian is op de transatlantische route wat Ryanair en easyJet zijn op de Europese bestemmingen. Voor een enkeltje New York mikt de maatschappij op een ticketprijs van nog geen 200 euro. Naast routes vanaf Schiphol zal Norwegian ook vanuit Madrid en Milaan extra routes naar de VS gaan aanbieden. Met die routes erbij kan met Norwegian straks vanuit zestien Europese luchthavens non-stop op de VS worden gevlogen. Gisteren werd bekend dat Schiphol nauwelijks meer ruimte heeft voor extra vluchten.

Vliegtuigen van Norwegian Air Beeld afp

11 december 2017, 10:49

Silicon Valley huurt modellen in

Techbedrijven in het Californische Silicon Valley - thuisbasis van Google, Facebook, Apple en andere internetpioniers - betalen mooie vrouwen om op bedrijfsfeestjes in het kerstseizoen te verschijnen. De zogeheten ‘sfeermodellen’ krijgen vijftig tot tweehonderd dollar per avond om rond te wandelen op de festiviteiten georganiseerd voor het nagenoeg uitsluitend mannelijke personeel van de techbedrijven. Zo is de verhouding man-vrouw wat evenwichtiger, en hebben de computernerds wat om naar te kijken.

Het Amerikaanse persbureau Bloomberg meldt dat de vraag bij modellenbureaus in Californië daarom deze maand ongekend hoog is. Op een typisch decemberfeestje van bijvoorbeeld een grote producent van computergames in San Francisco worden 25 vrouwen en 5 mannen besteld, meldt modellenbureau Cre8 aan Bloomberg. De bedrijven kiezen modellen uit op basis van foto’s, en vragen hun een geheimhoudingsverklaring te tekenen. Ook krijgen ze namen van ‘vrienden’ die ze kunnen opgeven als hun wordt gevraagd hoe ze op het feestje terecht zijn gekomen, zodat de bezoekers niet doorhebben dat hun beeldschone gesprekspartner wordt betaald om met ze te praten.

Het bedrijfsleven in Silicon Valley ligt al langer onder vuur vanwege een vrouwonvriendelijke cultuur en overvloed aan mannelijke werknemers. (Remco Andersen)

Gezellige kerstborrel met collegae Beeld Colourbox

8 december 2017, 19:48

Bitcoin op de beurs

Bitcoincontracten zijn vanaf zondag te verhandelen op de Chicago Board Options Exchange (CBOE), de grootste optiebeurs ter wereld. Centraal daarbij staat Akuna Capital een marketmaker die op deze termijnmarkt de posities zal innemen in contracten waarmee bitcoins op termijn kunnen worden verkocht en gekocht. Akuna is opgericht door voormalige handelaren van het Nederlandse Optiver.

Het is voor het eerst dat bitcoins serieus worden verhandeld op een traditionele beurs. Nu kunnen ze alleen worden gekocht en verkocht via internetplatforms. Vaak leidt dat door gebrek aan transparantie en liquiditeit tot enorme prijsschommelingen. Afgelopen donderdag steeg de prijs op het platform Coinbase binnen anderhalf uur van 16duizend naar 19 duizend dollar, om daarna terug te vallen naar 16 duizend dollar. Ook zijn er grote prijsverschillen tussen de platforms. Op dit moment hebben duizend instellingen en personen 40 procent van alle bitcoins op de wereld in handen, en die kunnen via het creëren van vraag en aanbod gemakkelijk grote prijsschommelingen veroorzaken of zelfs koersen manipuleren.

Een aantal Amerikaanse banken en brokers heeft in een brief aan de CBOE ook zijn verontrusting uitgesproken over de notering van de virtuele munten op de beurs. De financiële instellingen, verenigd in de Futures Industry Association, zeggen dat er gevaar bestaat voor manipulatie en er onvoldoende duidelijkheid is over de vereiste margins, handelslimieten, stresstests en clearing. CBOE weigerde op de brief te reageren. Volgende week zal ook CME (Chicago Mercantile Exchange) bitcoincontracten gaan verhandelen.

(Peter de Waard)

Handelaren op de Chicago Board Options Exchange Beeld epa
Beeld epa

4 december 2017, 13:13

Voordelen smeltende pool

Het smelten van de poolkappen brengt ook voordelen met zich mee, signaleert The New York Times in een (Engelstalige) longread over Point Hope, een van de meest afgelegen plekken in het noordwesten van Alaska, en de Verenigde Staten. Eerste levensbehoeften als brood en melk moeten worden ingevlogen. Gas om te stoken wordt in de zomer met een vrachtschip aangevoerd.

Dit gehucht van zevenhonderd zielen heeft sinds kort een van de snelste internetverbindingen ter wereld, omdat het langs de route ligt van een nieuwe hogesnelheidslijn voor dataverkeer. Die kon worden aangelegd omdat de schepen die onderzeese kabels aanleggen niet meer worden gehinderd door een ondoordringbaar dikke laag ijs.

De kabel is onder meer door het bedrijf Quintillion gelegd; niet voor de inwoners van Point Hope, maar voor aandelenhandelaren voor wie elke nanoseconde telt. De effectenbeurzen vertrouwen grotendeels op computerprogramma’s die razendsnel aandelen kopen en verkopen. Een enkele hapering is het verschil tussen dikke winst of dik verlies.

Het bitterzoet neveneffect van de opwarming en dus de smeltende poolkappen is dat onderwijzers in Point Hope er geen uren meer over doen om lesmateriaal van het internet plukken. Niet iedereen is blij met de vooruitgang. ‘De Inupiat leren geduldig te zijn’, zegt walvisjager Steve Oomittuk tegen The New York Times. ‘We wachten tot dieren naar ons toe komen, zodat we eten hebben, medicijnen en kleren. Het internet maakt mensen ongeduldig, voor alles. Dat is niet onze manier van leven.’ (Peter van Ammelrooy)

Beeld ap

30 november 2017, 20:24

ABInBev belemmerde invoer goedkoop bier

De grootste bierbrouwer ter wereld, het Belgische Anheuser-Busch InBev, heeft zijn machtspositie op de Belgische markt misbruikt om invoer van het eigen bier uit goedkopere buurlanden te belemmeren. De Europese Commissie stelt dat in een voorlopig vonnis. AB InBev beperkt sinds 2009 de concurrentie door goedkopere invoer van zijn Jupiler- en Leffebier uit Nederland en Frankrijk naar België te belemmeren, aldus de Brusselse toezichthouder. Het bedrijf voert een ‘bewuste strategie’ om te beletten dat supermarkten en groothandelaren beide merken goedkoper inkopen in Nederland en Frankrijk en vervolgens invoeren in België. Zo is in Nederland de Franstalige tekst van de blikjes gehaald en in Frankrijk de Nederlandstalige tekst, om te vermijden dat ze worden verkocht in respectievelijk Franstalig en Nederlandstalig België. ‘Belgische consumenten hebben mogelijk meer moeten betalen voor hun favoriete bieren’, aldus EU-commissaris Margrethe Vestager (Mededinging).

InBev noemde het in een reactie ‘geen finaal besluit’.

Het bedrijf kwam in 2007 in opspraak door verboden prijsafspraken met Heineken, Grolsch en Bavaria.

Een medewerker bij de fabriek van ABInBev in Leuven. Beeld anp

30 november 2017, 15:06

Een scheepsschroef uit de 3D-printer

‘s Werelds eerste met een 3D-printer gebouwde scheepsschroef is donderdag in gebruik genomen op de werf van Damen in Gorinchem. De innovatie is gemonteerd op een Stan Tug 1060, een sleepboot van bijna 17 meter lang en – voor de liefhebbers – een paaltrek van maximum 16 ton (dat is de trekkracht die sleepboot stilliggend levert).

De innovatieve schroef hangt naast een conventioneel exemplaar onder het achtersteven van de boot. De schroef met drie bladen heeft een diameter van 1,35 meter, weegt 400 kilogram en heeft de naam WAAMpeller gekregen. Hij is ontworpen op basis van een bestaand Duits model en geprint bij RAMLAB, een experimentele werkplaats met 3D-metaalprinters op het RDM-terrein in de Rotterdamse haven.

Bij het procedé brengt een robot aan de hand van een 3D-ontwerp laagje voor laagje van een speciale legering aan – in het geval van de WAAMpeller een mengsel van nikkel, aluminium en brons. Doorgaans wordt een scheepsschroef gemaakt van staal dat in een mal wordt gegoten en daarna een dag of vijf moet harden.

Scheepsschroeven worden door onafhankelijke experts aan de hand van specifieke vereisten gekeurd. Door de andere fabricagemethode heeft het materiaal van een 3D-schroef andere eigenschappen. Daarom moest het RAMLAB-onderdeel speciale testen ondergaan om een certificatie te verkrijgen.

Voor de scheepsbouw lijkt de 3D-printer een uitkomst. Werven hebben geen onderdelen op voorraad. Met 3D-printers kan binnen enkele dagen een onderdeel worden geproduceerd. Sommige rederijen onderzoeken of het loont om een 3D-printer aan boord te hebben, zodat onderweg defecte onderdelen kunnen worden gemaakt. Dat zal in het geval van een complete schroef niet mogelijk zijn vanwege de omvang, maar voor kleinere onderdelen wel. (Peter van Ammelrooy)

Wereldprimeur? De eerste scheepsschroef met een 3D-printer vervaardigd. Beeld RAMLAB website
3D-printer bij RAMLAB aan het werk. Beeld RAMLAB website

28 november 2017, 9:46

Limburgse wijn is als champagne: BOB

De kogel - of liever gezegd: de kurk - is door de kerk. Wijnen uit Nederlands en Belgisch Limburg hebben voortaan een beschermde status. Dat houdt in dat Franse of Nieuw-Zeelandse wijnboeren de aanduidingen 'van het Mergelland' en 'uit de Maasvallei' niet op hun flessen mogen zetten. Dat predicaat is voortaan gereserveerd voor wijnen die ook daadwerkelijk in Limburg zijn geproduceerd.

Het is voor het eerst dat de Europese Unie Nederlandse wijn opneemt in de lijst met producten met zogeheten beschermde oorsprongsbenaming (BOB). Andere Nederlandse streekproducten die zo'n bijzondere status hebben gekregen zijn onder meer Kanterkaas, de aardappel Opperdoezer Ronde en Brabantse Wal Asperges.

Europarlementariër Esther de Lange (CDA) pleit al jaren voor deze erkenning en is 'blij en trots dat het nu zover is'. Het is volgens haar niet alleen een erkenning van het Limburgse culturele en gastronomische erfgoed, maar ook een bescherming tegen concurrentie uit de rest van de wereld. Of die concurrentie dreigde, is de vraag: niemand die tijdens de procedure bezwaar aantekende tegen de toekenning van de BOB voor de Limburgse wijnen. Dat kon tot 7 november.

'Het is een kwestie van reputatie- en productbescherming: in de wijnwereld is een oorsprongsbenaming heel belangrijk,' zei Harry Vorselen, eigenaar van wijngoed Thorn in de Maasvallei eind oktober tegen de Volkskrant. 'Het certificaat stelt ook strenge eisen aan het productieproces, bijvoorbeeld de opbrengst per wijnstok: hoe minder wijn je van een stok haalt, hoe beter de kwaliteit. Dus het is een kwaliteitslabel, net als het label 'champagne'.' (Peter van Ammelrooy)

Beeld anp

17 november 2017, 12:04

Lange loonlijst is geen lolletje

‘Ik wens je veel personeel toe’ is een bekende joodse verwensing. Dat een lange loonlijst geen lolletje is blijkt nu ook uit een enquête van onderzoeksbureau Ruigrok Netpanel onder ruim 600 ondernemers en directeur-grootaandeelhouders uit het midden- en kleinbedrijf. Daaruit blijkt dat ondernemers drie op de tien werknemers niet opnieuw zouden aannemen als ze de kans kregen. Een op de vijf zou zelfs van meer dan de helft van zijn personeel liever vandaag dan morgen al afscheid willen nemen.

Niet alle bazen zijn zo ontevreden. Twee op de vijf ondervraagde werkgevers zouden al hun huidige werknemers opnieuw aannemen, als ze voor de keuze stonden. Dat geldt overigens vooral voor de eigenaren van kleine bedrijven. Zodra ze meer dan vijf mensen in dienst hebben neemt het ongenoegen van de ondernemers over de kwaliteiten van hun personeel toe. In de groep van bedrijven met 5 tot 99 werknemers zou slechts een vijfde van de ondervraagden opnieuw in zee gaan met al zijn huidige medewerkers.

Een derde van de deelnemers aan de peiling zegt bij vacatures moeite te hebben bij het werven van de juiste kandidaten. Van de bedrijven met meer dan vijf man personeel zegt zelfs 46 procent dat ze het schaap met de vijf poten niet kunnen vinden.

Overigens lijkt al dat personeel het toch niet zo vreselijk slecht te doen: een derde van de ondernemers moet erkennen dat hun organisatie moeiteloos doordraait wanneer zij op vakantie gaan. (Peter van Ammelrooy)

De enquête onder werkgevers over hun personeel zegt niets over de waardering voor rijmende (of stakende) werknemers. Beeld anp

17 november 2017, 11:08

F1-auto helpt supermarkt stroom besparen

Supermarkten kunnen flink besparen op hun energierekening als ze een vinding kopiëren uit de auto-industrie: de spoiler (of nauwkeuriger omschreven: de airfoil). Hang zulke constructies in de open koelvitrines in de winkel en koude lucht stroomt niet langer de zaak in – en tegen shoppende klanten aan – maar blijft in de kast hangen.

De supermarktairfoil is volgens een bericht op de BBC-website afgekeken van de ‘vleugels’ die achterop Formule 1-racewagens zitten gemonteerd en die de lucht zodanig geleiden dat de wielen niet van de grond komen als de coureur met hoge snelheid door de bocht gaat. Het gaat om twee strips, een van plastic en een van aluminium waarin de koude luchtstroom wordt ‘gevangen’.

Het is een eenvoudige ingreep, maar eentje die de koelingskosten – goed voor de helft van de kosten die een supermarkt maakt – tot 15 procent kan verlagen, zo stelt de chef duurzaamheid van de Britse supermarktketen Sainsbury’s. Dat heeft besloten om de airfols aan te brengen in de vitrines in zoveel mogelijk van zijn 1400 filialen.

Die besparing zou ook zonder airfoil mogelijk zijn, werpt een onafhankelijke consultant tegen: rust de koelvakken uit met deuren. Dat willen de klanten niet, zegt Sainsbury’s. Dat wil de supermarkt niet, zegt de adviseur, omdat een deur of plastic flap – eigenlijk ieder obstakel – klanten zou afhouden van een aankoop. (Peter van Ammelrooy)

Beeld afp

17 november 2017, 9:43

Robot doet salto - achterwaarts

We zijn gedoemd.

De lijst van menselijke vaardigheden die een robot niet kan doen is weer een stukje korter geworden. Boston Dynamics, ooit een onderdeel van Google en sinds begin dit jaar in handen van het Japanse techbedrijf Softbank, heeft een robot ontwikkeld die een salto kan maken - achterwaarts.

Boston Dynamics heeft de afgelopen jaren zijn robots al geleerd een trap op te lopen en over stenen en takken. Hij kon al dozen optillen en deuren openen en bleef zelfs overeind als zijn makers hem probeerden omver te schoppen of een beentje te lichten.

Wie zich zorgen maakt over de opmars van robots: in hoeveel banen wordt je geacht een achterwaartse salto te kunnen maken? OK: bij het Cirque Soleil moeten de acrobaten maar eens naar ander werk gaan omkijken. (Peter van Ammelrooy)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.