Economie groeit, maar cijfers zijn minder positief dan rond Prinsjesdag

De Nederlandse economie groeit, maar allerlei factoren maken die groei kleiner of onzeker. Vanochtend kwam het Centraal Planbureau (CPB) met de laatste economische voorspellingen, maar die zijn een stuk minder positief dan de cijfers waar het CPB met Prinsjesdag in september mee kwam.

Beeld anp

Voor de schatkist en minister Dijsselbloem van Financiën is de lagere gasproductie in combinatie met een lagere gasprijs een tegenvaller. In september dacht hij het tekort op zijn begroting voor volgend jaar nog teruggebracht te hebben tot 1,4 procent van het bbp (de omvang van de Nederlandse economie). Dat blijkt nu 1,8 procent zijn - een verschil in euro's van ruim 2,5 miljard. Toen het kabinet in 2012 begon wilde het in 2016 een tekort van 1,9 procent hebben. Bij een tegenvaller komt die doelstelling al snel in gevaar. Prettig voor Dijsselbloem is wel de lage rente waardoor de dalende staatsschuld minder kost.

Door de mindere gasopbrengst voldoet Nederland ook niet aan de Europese eis om het zogenoemde structurele tekort naar beneden te brengen. Dat tekort drukt uit hoe het begrotingstekort eruit ziet als het geschoond is van incidenten en de conjuncturele op- en neergang. Het loopt op van 1,3 procent naar 1,9 procent. 'Vooral door afnemende gasbaten', stelt het CPB. De rekenmeester van het kabinet heeft een foto van een gasinstallatie op de cover van de vandaag gepresenteerde voorspellingen gezet.

De economische groei trekt volgend jaar aan tot 2,1 procent, voorspelt het CPB. In september hield het planbureau het nog op 2,4 procent. Het grootste deel van het verschil komt voor rekening van, alweer, het mindere Groningse gas. Het CPB gaat daarbij uit van een gasproductie van 27 miljard kubieke meter. Dat is de hoeveelheid die de Raad van State onlangs verordonneerde.

Beeld anp

Lees ook

De extra overheidsuitgaven aan de opvang van vluchtelingen, doen de economie een klein beetje extra groeien, stelde De Nederlandsche Bank eerder deze week. Daarna dragen ze daar zelf aan bij.

Meer te besteden

Grootste tegenvaller blijft de almaar hoge werkloosheid. Die stelde het CPB in september nog op 660 duizend mensen, nu voorspelt het 685 duizend in 2016. Daarmee daalt de werkloosheid nog wel lichtjes ten opzichte van dit jaar. Dat dit slechts bescheiden is, komt doordat steeds meer mensen zich alsnog op de arbeidsmarkt aanbieden en er tegelijk nauwelijks meer banen zijn in de collectieve sector - iets meer banen bij de overheid, iets minder in de zorg.

Waar de Nederlandse economie de voorbije jaren louter en alleen op de export draaide, waardoor de effecten van de financiële crisis enigszins werden gedempt, stelt het CPB nu vast dat meerdere motoren bijdragen aan de groei. Naast de uitvoer is dat ook de groeiende consumptie van huishoudens. Bovendien blijven bedrijven meer investeren. De voor Nederland zeer belangrijke wereldhandel neemt met 4,3 procent toe, maar, zegt het CPB, 'het internationale beeld is met grote onzekerheid omgeven'.

Daarbij doelt het planbureau vooral op economische factoren zoals wisselende olieprijzen, wisselkoersen en beurskoersen. Maar het CPB wijst ook op 'de toestroom van vluchtelingen en de dreiging van terrorisme'. Al zijn de economische effecten daarvan beperkt. Gunstig is dan weer dat de euro minder waard is, wat de Nederlandse export goedkoper maakt.

Ook positief is het CPB over de lastenverlichting van 5 miljard die het kabinet volgend jaar na veel soebatten in politiek Den Haag kan gaan uitdelen. 'Het 5¿miljard¿pakket draagt bij aan herstel van de koopkracht en stimuleren de consumptie', schrijft het CPB. Jammer is wel dat de zorgpremie stijgt, wat slecht is voor de koopkracht.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden