Nieuws Europese Centrale Bank

ECB-president Draghi zet domper op pensioenakkoord

De inkt van het pensioenakkoord is nog vers, maar de gehoopte verhoging van de pensioenuitkeringen loopt nu al gevaar. De reden is de rente. Volgens president Mario Draghi staat zijn Europese Centrale Bank (ECB) paraat om die verder te verlagen.

Mario Draghi dinsdagochtend tijdens het ECB-forum in Sintra. Beeld Getty

Draghi deed zijn aankondiging dinsdagochtend tijdens het jaarlijkse ECB-forum in het chique Portugese vakantieoord Sintra. ‘Extra stimulering zal nodig zijn’, stelde hij ferm. Daarbij wees hij op het groeiende protectionisme, tegenvallende economische groei en aanhoudend lage inflatie. De centrale bank gaat volgens Draghi de komende weken al bepalen welke stimuleringsmaatregelen nodig zijn om de Europese economie op stoom te houden. 

‘Verdere rentedalingen blijven deel van onze gereedschapskist’, benadrukte de ECB-president. Op dit moment is het belangrijkste rentetarief van de ECB al negatief: -0,4 procent. Dat betekent dat sparen geld kost. Omgekeerd wordt schulden maken beloond met extra euro’s.

Pensioenkortingen

Dat is een domper op het gloednieuwe pensioenakkoord. Het idee achter die hervorming, waarvoor de leden van de vakbonden dit weekeinde groen licht gaven, is juist dat de vanaf volgend jaar dreigende pensioenkortingen vermeden worden. De fondsen hoeven namelijk niet langer extra buffers aan te houden. Er is één belangrijke voorwaarde: de  dekkingsgraad (de hoeveelheid geld die een pensioenfonds in kas heeft, als percentage van de toekomstige verplichtingen) mag niet onder de 100 procent duiken. 

Verlaagt de ECB haar rentetarieven, dan dreigen meerdere fondsen door die nieuwe ondergrens te zakken.

Een nieuwe renteverlaging is goed nieuws voor Nederlandse huizenkopers, die profiteren van de gunstige hypotheekrente. Maar voor de toch al beroerde financiële gezondheid van de pensioenfondsen is het desastreus. Hoe lager de rente, hoe verder hun dekkingsgraad (de hoeveelheid geld die een pensioenfonds in kas heeft, als percentage van de toekomstige verplichtingen) verslechtert. Daarmee groeit het risico dat gepensioneerden gekort worden op hun uitkering. Verhoging van de pensioenen, om het jarenlange koopkrachtverlies door inflatie te compenseren, raakt daarentegen uit zicht.

Vorige week werd het feestje rond het pensioenakkoord al verstoord door de rekenrente. Op basis van die ‘risicovrije rente’ moeten de pensioenfondsen berekenen hoeveel geld zij achter de hand dienen te hebben om de pensioenen van volgende generaties te betalen. Een wetenschappelijke commissie onder leiding van oud-minister Jeroen Dijsselbloem kwam met het bindende advies om die rekenrente te verlagen. Hierdoor zal de dekkingsgraad van pensioenfondsen met gemiddeld 2,5 procent dalen. Ook dat vergroot de kans op kortingen.

Geldpers

De woorden van Draghi maken duidelijk dat de langverwachte rentestijging een sprookje blijft. Eerder deze maand kondigde de ECB, toen bijeen in Vilnius, al aan dat de rente nog zeker tot de zomer van 2020 op haar huidige, lage niveau blijft. Dat is een halfjaar langer dan eerder gemeld. Ook bij die gelegenheid sloot Draghi renteverlagingen niet uit. Maar dinsdag klonk de Italiaan, die later dit jaar afscheid neemt van de ECB, nog veel strijdbaarder.

Behalve negatieve rentes heeft Draghi’s ECB de eurocrisis het afgelopen decennium ook bestreden met een omvangrijk opkoopprogramma van schulden. Daarbij heeft de centrale bank in totaal voor ruim 2500 miljard euro aan staats- en bedrijfsobligaties opgekocht. Op die manier pompt zij extra euro’s in de financiële sector. Ook worden er gratis miljardenleningen verstrekt aan banken. Draghi hield dinsdag uitdrukkelijk de mogelijkheid open dat hij de geldpers de komende maanden nog wat harder laat draaien.

Trump is niet blij

De Amerikaanse president Donald Trump is niet blij met Draghi. Met zijn opmerkingen heeft Draghi in de ogen van Trump de waarde van de euro gemanipuleerd. Na de woorden van ECB-president daalde de waarde van de euro ten opzichte van de dollar. Trump wees er in een tweet op dat daarmee sprake is van oneerlijke concurrentie. De Amerikaanse president stelt dat de ECB, maar ook China en andere economische machtsblokken, al jaren de waarde van hun munten manipuleren en daar ook mee wegkomen. Trump bestempelt dat als ‘oneerlijk’.

Lees meer over de pensioenen en de problemen door de lage rente

Het nieuwe pensioenakkoord is een feit, maar door de verlaging van de rekenrente wordt het wel héél lastig om iedereen gelukkig te maken.

De banken lenen dankzij de ECB gratis. Waarom mogen wij gewone stervelingen dat dan niet? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden