E-mail slaat toe. STOP. Telegram ten einde

Rob van Hoof krijgt geregeld post van Koningin Beatrix. Niet dat hare majesteit deze Groningse ondernemer af en toe een kattebelletje stuurt....

Het telegram werd vijf jaar geleden als onrendabel afgeschreven door KPN en verkocht aan Unitel in Groningen. Deze week werd bekend dat het Amerikaanse bedrijf dat aan de wieg stond van het commerciële telegram, zijn service heeft gestaakt.

In 1851 gingen de eerste telegrammen de deur uit bij de New York & Mississippi Valley Printing Telegraph Company. Die mondvol werd na vijf jaar gewijzigd in Western Union, dat de gele boodschappen met spoedeisend nieuws over van alles tussen geboorte en dood meer dan 150 jaar de wereld rondbezorgde.

De berichten werden in morse-code (een taal in korte en lange pieptonen) over een kabel naar een andere locatie gestuurd. De telegraaf versloeg daarmee de Pony Express, die er per paard gemiddeld tien dagen over deed om een bericht te bezorgen. Tien jaar later verzond Western Union vanuit de VS zijn eerste telegram naar het Europese continent. De kabel werd weer iets later vervangen door morse per radiosignaal.

Het was eerst de telex die het telegram klanten kostte, daarna de telefoon. E-mail dreef de laatste nagel in de doodskist. Het telegram beleefde in de Verenigde Staten zijn piek in 1929, toen er wereldwijd 200 miljoen berichten werden verstuurd. Dat waren er vorig jaar net geen 22 duizend.

Het versturen van telegrammen is altijd een kostbare aangelegenheid geweest. Het karakteristieke woordje ‘STOP’ werd door klanten gebruikt omdat ze voor een punt net als alle lettertekens extra moesten betalen en vier-letter-woorden gratis waren. Het laatste telegram dat KPN op 31 augustus 2001 verstuurde, kostte 23,80 gulden (bijna elf euro). Van Hoof rekent voor een bericht 27 euro en een toeslag van 22,75 euro voor bezorging in de weekeinden.

Een van de beroemdste telegrammen is de boodschap die de rederij White Star Line in april 1912 ontving van het schip de SS Carpathia: ‘Met diepe spijt informeren wij dat uw Titanic deze ochtend is gezonken na botsing met ijsberg met een groot verlies aan mensenlevens tot gevolg nadere bijzonderheden volgen.’

Van Hoof van Unitel is verbaasd over de beslissing van Western Union. ‘We hebben aangeboden de dienst over te nemen, maar daar nooit een antwoord op gekregen.’ Volgens hem zit er nog steeds brood in het telegram. ‘Bedrijven gebruiken het telegram om klanten uit te nodigen voor beurzen, of consumenten voor een bijzondere felicitatie.’ Anders dan Beatrix hoeft president Bush van de VS niet ver te zoeken voor een andere boodschaper. Van Hoof: ‘In de VS zijn er zeker vier bedrijven actief op de markt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden