Analyse oVERNAME marqt

Duurzaam eten is populairder dan ooit – toch moet Ekoplaza in de bres springen voor Marqt

Duurzaam eten is populairder dan ooit. Toch heeft de supermarkt Marqt, die daarop inspeelt, moeite te overleven. De keten gaat fuseren met het moederbedrijf van de ecologische supermarktketen Ekoplaza. Marqt blijft bestaan, zeggen beide ketens, maar moet wel afslanken en zich specialiseren. Is er ruimte voor beide ketens?

Een vrouw doet boodschappen bij de Ekoplaza. Het moederconcern van de winkel neemt het noodlijdende Marqt over. Beeld ANP

De overlevingsstrijd die lang achter de schermen plaatsvond, werd afgelopen zomer plotseling op pijnlijke manier publiek. Marqt, de voorvechter van eerlijk, duurzaam, vers en gezond eten die ooit stedelijk Nederland zou veroveren, doet haar twee meest luisterrijke vestigingen – aan het Amsterdamse Rembrandtplein en de Haagse Hofweg – over aan concurrent en oudgediende Albert Heijn.

Het was een knieval die liet zien hoe onzeker het bestaan van de luxe supermarkt was geworden. Marqt, ooit populair bij vooral jonge stedelingen, kampt met een inefficiënte bedrijfsvoering, naast lege winkels en terugvallende resultaten. Oorzaak van die teloorgang is onder meer dat het concept van Marqt niet langer uniek is. Ook bij Albert Heijn hangen nu foto’s van boer ­Kwabena uit Ghana die trots de ananassen toont die in Nederland in de schappen liggen. 

Sinds het sluiten van de twee megavestigingen zocht Marqt naar nieuwe investeerders. Donderdag werd bekend dat Udea, moederbedrijf van ecologische supermarktketens Ekoplaza en Natuurwinkel, de luxe grootgrutter overneemt. Krijgt Marqt zo opnieuw bestaansrecht?

Een filiaal van Marqt in Amsterdam, de keten wordt overgenomen door het bedrijf achter concurrent Ekoplaza. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Andere winkelformule

Ekoplaza en Marqt hebben deels een overlappende doelgroep. Ekoplaza is de biologische Albert Heijn of Jumbo: een ecologische supermarktketen met veel aandacht voor biologisch eten en duurzaamheid, en veel vegetarische of veganistische klanten. Marqt richt zich wat nadrukkelijker op vers en luxe, en afficheert zich als een supermarkt die gelooft in een duurzame toeleveringsketen met aandacht voor zowel milieu als eerlijke prijzen voor leveranciers.

Maar beide ketens vissen in dezelfde vijver. Daarom gooit Marqt het over een andere boeg, meldt het persbericht over de fusie: ‘Marqt zal vanuit haar Amsterdamse basis focussen op kleinere eet- en drinkwinkels.’

In feite gaat Marqt daarmee verder op een reeds ingeslagen weg. De grote supermarktformules van Marqt zijn niet meer levensvatbaar, zoveel blijkt wel uit de verkoop aan Albert Heijn. Deze zomer opende de keten daarom al drie pilotwinkels met een nieuw concept: kleinschaligheid, luxe en service. Open, ruim ingerichte buurtwinkels waar bezoekers kunnen watertanden bij verse zalmmoot op ijs omringd door glanzende groenten waarover een koelende mist rolt. Smullen voor liefhebbers van luxe. De keten gaat zich daarnaast verder toeleggen op kant-en-klaarmaaltijden en online verkoop. 

Grote Ekoplaza-winkels

Ekoplaza blijft in huidige vorm voortbestaan en wordt de grote broer in de nieuwe formatie. Udea, het moederbedrijf van Ekoplaza en Natuurwinkel, runt een landelijk netwerk van ecologische supermarkten die al bijna veertig jaar bewijzen bestaansrecht te hebben naast reguliere supermarkten. Door zich onder deze paraplu te scharen, krijgt Marqt aansluiting op de operationele bedrijfsvoering van Udea. Dat zorgt voor schaal- en inkoopvoordelen die beide ketens toekomstbestendig maken, zeggen de bedrijven in een persbericht.

Marqt moet daartoe wel krimpen, van de huidige achttien winkels naar ‘een gezonde basis van circa tien tot twaalf rendabele winkels’. Van daaruit kan de keten weer groeien, is de hoop van de nieuwe formatie. 

‘Dit is goed nieuws voor Marqt’, zegt ook Laurens Sloot, hoogleraar retailmarketing aan de Rijksuniversiteit Groningen. ‘De problemen zitten niet zozeer aan de marketingkant, eerder aan de operationele kant: Marqt moet slimmer inkopen, efficiënter werken, de kosten van het hoofdkantoor terugdringen en derving (weggooien van producten, red.) tegengaan. Udea heeft bij uitstek ervaring in het efficiënt runnen van relatief kleine winkels met een kleine omzet.’

Fusie nog niet akkoord

Of beide formules op deze manier inderdaad toekomstbestendig zijn, is volgens Sloot nog niet te zeggen. ‘Het kan zijn dat ze op termijn meer in elkaar schuiven, maar misschien krijgen ze ook een eigen publiek. Ekoplaza als donkergroene en Marqt als lichtgroene supermarkt.’

De meerderheid van de aandeelhouders van Marqt is akkoord met de fusie, zegt het bedrijf. Alleen de Autoriteit Consument en Markt, waaronder de vroegere mededingingsautoriteit valt, moet haar fiat nog geven. ‘Daarnaast zal er via juridische weg nog een formele bekrachtiging van dit besluit worden gevraagd voor de aandeelhouders van Marqt die nog niet hebben getekend’, aldus het persbericht. Achter dat zinnetje gaat een langslepend conflict binnen de leiding van Marqt schuil: oprichter Quirijn Bolle verzet zich tegen de fusie. Die lijkt nu terzijde te zijn geschoven door de overige aandeelhouders, maar wie weet kan borrelende onenigheid een definitieve overeenkomst nog in de weg gaan staan.

Meer lezen over biologische eten

‘Verdienmodel’ was te lang een vies woord bij duurzame supermarktketen Marqt

De voorvechter van eerlijk en gezond eten verkeert in zwaar weer. Tegenvallende resultaten zorgen voor vertrekkende bestuurders, beeldbepalende filialen worden overgedaan aan concurrent Albert Heijn. ‘We krijgen deze winkel niet meer vol’, zegt een medewerker. Hoe kan het dat een winkelketen die prat gaat op ‘ambachtelijk en duurzaam’ wankelt terwijl de maatschappelijke behoefte daaraan groeit?

Jumbo mengt zich ook in de strijd om de biologische consument

Sterker nog: ‘wie per roltrap neerdaalt in prijsvechter Jumbo Foodmarkt Leidsche Rijn, heeft de neiging om even over zijn schouder te kijken of hij niet per ongeluk een filiaal van yuppengrootgrutter Marqt is binnengestapt’, schreef de Volkskrant na een bezoek in januari. De supermarktbranche toetert nu collectief termen rond als beleving, ambachtelijk, vers en duurzaam.

Hoe biologisch is biologisch?

Biologische levensmiddelen in de winkel voldoen geregeld niet aan alle eisen. De minister wil dat de toezichthouder strenger optreedt. Vijf vragen over bioproductiewaakhond Skal. ‘Misschien moeten we sneller rode kaarten gaan geven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden