Duurt gekte op woningmarkt ook na 2017 nog voort?

Het aantal woningverkopen neemt dit jaar nog toe, stellen economen van de Rabobank en ABN Amro eensgezind, maar na 2018 zal de gekte toch echt afnemen. Vier redenen waarom het voortduurt en vier redenen waarom het stopt.

null Beeld ANP
Beeld ANP

De prijzen stijgen in 2018 nog wel, stellen ABN-economen in de nieuwe woningmarktmonitor, maar minder dan in de jaren ervoor: 3 procent in plaats van 5 procent. Het aantal verkopen stijgt dit jaar nog met 5 procent, maar zal volgend jaar met eenzelfde percentage afnemen. Ook de Rabobank stelde eerder dat de verkopen in 2017 verder zullen stijgen tot 230 duizend stuks (2016: 210 duizend) en de prijzen nog met 5 procent zullen stijgen. Voor 2018 verwacht ook die een afvlakking van de markt.

Toch is de markt gecompliceerd, omdat ook veel nieuwe regelgeving een rol kan spelen.

Vier redenen waarom de gekte op de woningmarkt zal voortduren

1) Groei economie

De economische groei trekt aan, de werkloosheid daalt en de koopkracht stijgt, zoals gisteren bleek uit de cijfers van de loonstrookverwerkers. Dat geeft mensen meer vertrouwen om zich op de woningmarkt te begeven.

2) Toename hypotheekverstrekking

De hypotheekverstrekking groeit volgens de banken door. Het afgelopen jaar steeg die al flink doordat meer hypotheken werden verkocht tegen een gemiddeld hoger bedrag. De verdere groei van de hypotheekverstrekking hangt samen met de verbeterde doorstroming doordat minder woningen onder water staan. Ook de lage rente en de mogelijkheid om boeterente af te trekken, maken het steeds aantrekkelijker over te stappen naar een goedkopere verstrekker.

2016 was het jaar van de jubeleconomie. Vooral de consument gaf blijk van een stralend humeur. Met dank aan dezelfde motor die de economie eerder het ravijn in reed. De consument is blij, maar is hij ook zorgeloos?

3) Minder aanbod

Het aanbod van woningen vermindert, hetgeen volgens ABN Amro extra druk zet op de prijzen. Een van de redenen daarvoor is dat er te weinig is gebouwd de afgelopen jaren. Daarnaast zullen mensen gezien de huidige prijsstijgingen langer wachten om hun woning te koop te zetten. In november stonden nog maar 138 duizend te koop - 25 duizend minder dan één jaar eerder en 100 duizend minder dan drie jaar eerder. Deze afname van het aanbod geldt in het hele land, hoewel die het sterkst is in de Randstad. Bij maar liefst 1 op de 5 transacties wordt er overboden.

4) Regelgeving

Er wordt financieel weer meer mogelijk op de woningmarkt. Zo wordt de schenkingsvrijstelling, waarmee ouders hun kinderen kunnen helpen een woning te kopen, dit jaar weer verhoogd tot 100 duizend euro. Ook zullen de inkomensnormen worden verlaagd. En ten slotte zal de grens voor een overheidsgarantie op hypotheken worden verhoogd van 231 duizend naar 245 duizend euro. Daarnaast krijgen zzp'ers sneller de mogelijkheid om een woning met garantie te kopen. Ook telt het tweede inkomen meer mee bij het verkrijgen van een hypotheek.

(Tekst loopt door onder grafiek)

Vier redenen waarom de gekte niet zal voortduren

1) Rente begint weer te stijgen

De gemiddelde hypotheekrente is gedaald van 5,6 procent in 2008 naar 2,4 procent nu. Maar er zijn signalen dat de bodem is bereikt en de rente weer gaat stijgen. Sinds de verkiezing van Trump is de lage rente die maatgevend is voor de hypotheekrente, al met een half procentpunt opgelopen. Daarnaast trekt de inflatie aan. Paul de Vries, senior woningmarktonderzoeker van de Rabobank stelde eerder: 'Daardoor komt er een einde aan het opwaartse effect van rentedalingen op de woningprijs. Na 2017 zullen de prijsstijgingen afvlakken. Een nieuw normaal.' Als de rente stijgt, zien we dat de prijzen in 2018 minder hard zullen stijgen', aldus Philip Bokeloh, woningeconoom van ABN Amro.

2) Stijgende prijzen

De stijgende prijzen schrikken starters af. Nu al is het aantal starters al gedaald tot 40 procent van de woningkopers. Hierdoor kan de vraag dalen. Philip Bokeloh: 'Doordat het woningaanbod afneemt, komen transacties lastiger tot stand en zwakt de groei van het aantal verkopen af.'

3) Strengere hypotheeknormen

De normen om een hypotheek te krijgen worden scherper. In 2018 zal de hypotheek worden gemaximaliseerd tot 100 procent van de executiewaarde en er is grote druk dat verder terug te brengen tot 90 procent. Ook pleit onder meer De Nederlandsche Bank voor een snellere vermindering van de hypotheekrente-aftrek voor de inkomstenbelasting.

4) Banken

In het kader van de zogenoemde Basel-afspraken zullen banken hogere buffers moeten aanhouden, waardoor hun kosten oplopen. Daarnaast wil het Europese Parlement de securitisatie van leningen aan banden te leggen. Hierdoor zullen banken moeilijker hypotheekportefeuilles kunnen verhandelen. Meer regelgeving zal tot afname van concurrentie leiden en daarmee tot een hogere hypotheekrente.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden