Duur eten goed voor de boer

In arme landen braken rellen uit vanwege dure granen en rijst. Maar Nederland profiteert juist van die hoge prijzen...

Olav Velthuis

Wat merkt de Nederlandse consument van de hoge voedselprijzen?
Weinig. Volgens de laatste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek zijn melk, kaas en eieren nu 16,6 procent duurder dan een jaar geleden en brood en andere graanproducten 6,2 procent. Maar omdat Nederlandse huishoudens niet meer dan 11 procent van hun uitgaven besteden aan voedsel, loopt de inflatie daardoor nauwelijks op.

Zullen de prijzen nog verder omhoog gaan?
Waarschijnlijk wel. Nu kunnen voedselproducenten hun grondstoffen nog kopen tegen de oude, lagere prijzen. Maar als die contracten aflopen gaan de prijzen alsnog omhoog. Bovendien hebben de supermarkten er vooralsnog voor gekozen om veel prijsverhogingen niet door te berekenen aan de klant. In plaats daarvan nemen zij genoegen met een kleinere winstmarge. Op sommige producten maken supermarkten nu zelfs verlies omdat zij niet de eerste willen zijn die de prijzen verhogen. Maar dat kan niet tot in lengte der dagen zo doorgaan.

Is er kans op lege schappen in de supermarkten voor rijst of graanproducten?
Nederland is voor rijst en graan afhankelijk van het buitenland. En juist voor die landbouwproducten hebben veel landen de afgelopen weken de export met quota en tarieven aan banden gelegd, omdat zij eerst hun eigen monden willen voeden. ‘Maar voor lege schappen in de Nederlandse supermarkt zou ik niet bang zijn’, zegt Ghalid Taus van Imperial Taste, importeur van rijstproducten. ‘Thailand, de grootste rijstexporteur van de wereld, blijft wel leveren. Wie goede contacten heeft met zijn leveranciers heeft sowieso weinig te vrezen. Bovendien: wij consumeren in Nederland jaarlijks maar 6 kilo rijst per persoon. Dus honger zullen we hier echt niet gaan lijden.’

Voor graan is dat niet anders. ‘Het overgrote deel van ons graan halen we uit Frankrijk en Duitsland’, zegt Matthé Elema van het Productschap Granen, Zaden en Peulvruchten. ‘Wel kunnen de exportrestricties op graan van een land als Rusland leiden tot minder aanbod op de wereldmarkt, en dus tot nog hogere prijzen.’

Bieden de hoge prijzen ook voordelen voor Nederland?
Jazeker. Nederland importeert graan en rijst, maar is per saldo een exporteur van landbouwproducten. ‘Na twintig tot dertig jaar lage prijzen is het voor de boeren juist goed dat er een kentering is op de wereldmarkt’, zegt Elema van het productschap. Door de hogere prijzen zou de omzet van de landbouwexport bovendien hoger moeten uitvallen. Maar, relativeert Niels Visser, econoom bij de Rabobank: de toegevoegde waarde van de Nederlandse landbouwsector is 4,8 procent, dus het effect op de hele economie is beperkt. ‘De ramingen van de economische groei zullen niet om aangepast hoeven worden.’

Profiteren alle boeren?
Nee, de grote winnaars zijn de melkveehouders. In 2007 verdienden die door de hoge zuivelprijzen 84 duizend euro, een stijging van 32 duizend euro ten opzichte van het jaar ervoor. Maar de inkomens van varkensboeren duikelden. ‘Varkensvlees bracht minder op maar tegelijkertijd waren boeren door de hoge graanprijzen wel veel meer kwijt aan varkensvoer’, zegt Walter van Everdingen van het Landbouw Economisch Instituut. De prijzen voor aardappelen, een ander belangrijk Nederlands landbouwgewas, zijn dit jaar ‘niet geweldig’, zegt Elema van het productschap. ‘Maar dat kan volgend jaar veranderen als Frankrijk meer graan verbouwt en minder aardappelen. Dan kunnen de aardappelprijzen ook gaan stijgen.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden