Column De Kwestie

Durft iemand na de Stint ook de Boeing 737 te verbieden?

Nepnieuws is even oud als het nieuws zelf. In januari 1971 liet toenmalig Vara-ombudsman Marcel van Dam op de televisie in slow motion een fles met drank uit elkaar spatten, terwijl hij klachten voorlas van kijkers die zeiden ongelukken te hebben had met ontploffende flessen prik, vooral van het merk Exota. Aanleiding was een ongeluk in ­december waarbij een jongetje een oog had verloren door een ontploffende fles met de bekende limonadegazeuse.

Van Dam zei erbij dat het filmpje was gemaakt bij TNO, dat was gevraagd de gevolgen te tonen van een ontploffende fles. Later bleek dat daarbij geen fles Exota was gebruikt maar een sherryfles waarop een ­kogeltje was afgevuurd. Intussen kelderde de afzet van Exota in januari 1971 met bijna 60 procent.

Een jaar later was de fabrikant, Van Tuijns Limonadefabriek en Distilleerderijen in Dongen, failliet. Sindsdien drinken de Nederlanders vooral frisdranken uit de stal van Coca-Cola; behalve Coke ook merken als Fanta.

Pas na 25 jaar bekende de Vara schuld door een schadevergoeding van 2 miljoen gulden te betalen. De Exota-affaire zou Van Dam de rest van zijn leven blijven achtervolgen.

Minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur nam 1 oktober het drastische en toen algemeen toegejuichte besluit de Stint te verbieden na het hartverscheurende ongeval in Oss. Nog geen maand ­later is de fabrikant Stint Urban Mobility in Putten failliet, omdat er geen markt meer is. Of de Stint daadwerkelijk gevaarlijk is – zoals de Exota-fles uit 1970 – is niet duidelijk. Maar de minister wilde op grond van onderzoek van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) geen risico’s nemen.

De spoorwegtragedie is daardoor ook een bedrijfsdrama. Hoewel de dood van vier kinderen niet te vergelijken is met de ondergang van een bedrijf met een omzet van 8 miljoen en 21 werknemers, is het een vorm van willekeur.

Bij de veiligheid van e-bikes en vooral speed pedelecs kunnen ook vraagtekens worden gezet. Ook daar zijn doden gevallen. Als een auto door onbekende oorzaak het spoor op rijdt en vier mensen de dood vinden, zal geen minister het aandurven het merk ook meteen te verbieden, zelfs als de oorzaak een technisch mankement zou zijn.

Deze week stortte een Boeing 737 Max 8 van Lion Air bij Indonesië in zee. Er waren 189 doden te betreuren. De oorzaak is niet duidelijk. Maar niemand heeft geroepen dat wereldwijd alle Boeings van dat type zouden moeten worden ver­boden.

Misschien zijn in een tijd dat voor ieder ongeluk meteen een zondebok moet worden aangewezen kleinere bedrijven gemakkelijker aan te pakken dan de grote jongens. Maar juist de autoriteiten moeten daarbij de rust bewaren.

Nieuwenhuis moet hopen dat het ongeluk met de Stint geen menselijke fout is geweest. Anders is zij met nepnieuws op het verkeerde been gezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden