Duivesteijn gaf koopsubsidie niet meer uit handen

Drieënhalf jaar heeft Tweede-Kamerlid Adri Duivesteijn gewerkt aan zijn wetsvoorstel om huishoudens met een laag inkomen de mogelijkheid te geven ook een huis te kopen....

Wat begon als initiatief van het PvdA-duo Adri Duivesteijn en Rick van der Ploeg, mondde maandag uit in een Kamerbreed gesteund voorstel om huishoudens met een laag inkomen de mogelijkheid te geven met subsidie een huis te kopen.

VVD-staatssecretaris Remkes van Volkshuisvesting laat weten 'op het eerste gezicht geen problemen te zien'. Remkes kan niet anders. De Haagse oud-wethouder Duivesteijn heeft het initiatief ooit genomen en nooit meer uit handen gegeven.

'Apetrots' is hij naar eigen zeggen. Duivesteijn bleef Paars II een straatlengte voor. Het kabinet kondigde in het regeerakkoord een wetsvoorstel aan om eigenwoningbezit onder mensen met lage inkomens te bevorderen. Remkes kwam in februari niet verder dan een brief over een 'te ontwikkelen stimuleringsregeling.'

Op 16 april 1997 kwamen Duivesteijn en Van der Ploeg na anderhalf jaar werk met hun initiatiefwetsvoorstel Individuele Koopbijdrage: recht op dertig jaar koopsubsidie in plaats van huursubsidie.

Zij wilden zo de 'huurval' voorkomen. Mensen die huursubsidie ontvangen, kopen zelden een huis omdat het recht op huursubsidie vervalt. Dat scheelt soms honderden guldens per maand. Met een koopsubsidie wordt die drempel geslecht.

De toenmalige D66-staatssecretaris Tommel deed onmiddellijk een tegenzet en kwam met een eigen plan: omzetting van de huursubsidie in een koopbijdrage voor maximaal vijf jaar. Het kreeg nauwelijks steun.

Maar ook het plan van Duivesteijn ging de andere partijen te ver. Zij zagen niets in een verkoopplicht voor de woningcorporaties. In CDA'er Biesheuvel vond de PvdA'er wel een partner: 'De oergedachte bezitsvorming te stimuleren, sprak ons vanaf het begin aan.'

Duivesteijn hield druk op de ketel. Daags voor de presentatie van het regeerakkoord gaf het PvdA/

CDA-duo een persconferentie waar het de definitieve versie van het initiatief-wetsvoorstel toelichtte. De coalitiepartners bleven bij hun kritiek.

De VVD vond het plan financieel zwak onderbouwd en D66 meende dat het kopen ondanks de subsidie een te groot risico voor de lage inkomens met zich meebracht.

PvdA-fractievoorzitter Melkert gaf Duivesteijn tijdens het debat over de regeringsverklaring een steuntje in de rug. 'Waarom zouden we zo'n goed initiatief uit de Kamer niet overnemen', hield hij de andere fracties voor.

Eind januari trok Duivesteijn VVD en D66 over de streep. Daarvoor moest de naam veranderen. Individuele Koopbijdrage was te beladen. Het werd: Wet Bevordering Eigen Woningbezit.

Verder kreeg de regeling een groter bereik. Het maximaal belastbare inkomen voor een tweepersoonshuishouden werd opgetrokken naar 47.750 gulden. Een twist volgde over de looptijd van de subsidie. De VVD voelde niets voor een periode van dertig jaar.

VVD'er Hofstra en Duivesteijn vonden elkaar door de woonlastenbijdrage tot vijftien jaar te beperken. Als de koper dan nog niet in de inkomenspositie verkeert dat hij het huis zonder subsidie kan betalen, dan wordt de rest in één keer uitgekeerd.

Op de vraag waarom hij zich bij de initiatiefnemers schaart en niet op zijn eigen staatssecretaris wacht, zegt Hofstra: 'Als Kamerfracties konden we het sneller, we hebben tijdwinst geboekt.' Waarom haakte hij niet eerder aan? Hofstra: 'De koers van Duivesteijn was wel goed, maar zijn schip was gammel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden