Duitslands verkwanselde geloofwaardigheid

Schröders lovende woorden over Eichels verdiensten ten aanzien van het stabiliteitspact vinden in Duitsland nauwelijks weerklank.

Van onze correspondent Sander van Walsum

Maar uiteindelijk toonde Eichel zich gevoelig voor de opvatting van Schröder dat Duitsland zich onder de huidige omstandigheden helemaal geen drieprocentsnorm kan veroorloven. Demonstratief sprak de bondskanselier altijd over het 'stabiliteits- en groeipact'. Om er maar geen misverstand over te laten bestaan dat 'Maastricht' een tweeledig doel diende. En Eichel heeft het standpunt van Schröder loyaal vertolkt. Maandag gold hij in Brussel als de winnaar van game, set and match.

De bondsregering heeft het prijzengeld dankbaar geïncasseerd. Niets weerhoudt haar er nu nog van met geleend geld de werkloosheid te bestrijden. En straks gaat zij het verkiezingsjaar 2006 in zonder het odium van begrotingszondaar. Minister Eichel verklaarde weliswaar dat hij voor het lopende boekjaar uitgaat van een begrotingstekort van 2,9 procent (volgens de 'oude' Maastrichtse normen), maar daaraan wordt niet zoveel betekenis toegekend. De algemene verwachting is dat de Duitse staatsschuld verder zal stijgen.

De tevredenheid van Schröder heeft in Duitsland dan ook hoegenaamd geen weerklank gevonden. Een enkele verdwaalde econoom sprak er zijn vreugde over uit dat meer speelruimte is ontstaan voor een 'groeibevorderende politiek'. Volgens de econoom Peter Bofinger had de rigide begrotingsnorm 'als rem op de groei' gefungeerd. En de Financial Times Deutschland meent dat het stabiliteitspact tot een ernstige economische blikvernauwing heeft geleid.

Meer bijval heeft de bondsregering in eigen land niet kunnen oogsten. De Bundesbank en een aantal economische instituten vrezen dat Schröder zich vooral door politiek eigenbelang heeft laten leiden. Zij voorzien een substantiële toename van de toch al aanzienlijke schuldenlast, zonder dat daar tastbare winstpunten - zoals een aantrekkende werkgelegenheid - tegenover staan.

De commentatoren van de kranten voorzien op termijn slechts ellende. Met de gewonnen uitwedstrijd van Eichel is het fundament onder de euro komen te vervallen. De inflatie zal toenemen, de rente zal worden verhoogd, als gevolg waarvan het investeringsklimaat zal verschralen. Het enige voordeel van een goedkope euro - lagere prijzen van de exportproducten - zal van korte duur blijken te zijn. En uiteindelijk zal Europa toch niet ontkomen aan de straffe begrotingsdiscipline waaraan het zich nu heeft onttrokken. Alleen zullen toekomstige ingrepen nog pijnlijker en ontwrichtender zijn dan onder het huidige gesternte.

En in vrijwel alle commentaren klinkt schaamte door over de lichtvaardige verkwanseling van de Duitse geloofwaardigheid. Eerst doet Duitsland afstand van zijn harde D-mark - het enige onverdachte symbool van nationale trots - in ruil voor een ondubbelzinnige begrotingsnorm. 'Drie procent is drie procent', zei Eichels voorganger Theo Waigel bij die gelegenheid. Vervolgens gaat Duitsland voor in de demontage van het met bloed, zweet en tranen bevochten stabiliteitspact. Ten slotte staat Duitsland met lege handen: geen harde D-mark, geen harde euro, geen economische groei, en geen sluitende begroting.

En wat, volgens de Süddeutsche Zeitung, erger is: de hele Europese economie wordt door het kortetermijnbeleid van Schröder belast. 'De EU-partners weten niet meer welke koers de bondsregering voorstaat. Europa heeft zijn politiek-economische anker verloren.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden