Duitse spoorwegstaking escaleert: tot zondag personenvervoer ontregeld

Ondernemers schreeuwen moord en brand, reizigers klagen steen en been, maar de relatief kleine vakbond van Duitse treinmachinisten (GDL) houdt voet bij stuk. De leden leggen tot zondag het Duitse spoorwegnet plat tijdens wat weleens de 'langste spoorwegstaking uit de Duitse geschiedenis' kan worden. Inzet: minder werken, meer loon.

Het treinstation in Berlijn, vanochtend. Beeld epa

Gisteren zetten de machinisten van de goederentreinen hun locs stil, vanochtend volgden veel collega's van de passagierstreinen. In het westen van het land rijden sommige treinen nog wel, maar in het oosten ligt het spoor nagenoeg stil. Ook de S-Bahn in de grote steden rijdt minder.

Reizigers tonen nog maar weinig begrip voor de stakers. Het is al de achtste treinstaking binnen één jaar. De Gewerkschaft Deutscher Lokomotivführer (GDL) eist dat de lonen 5 procent stijgen en de arbeidsduur van 39 uur per week met een uur vermindert. Deutsche Bahn (DB) bood een loonstijging van 4,7 procent en een eenmalige vergoeding van duizend euro aan.

Het lijkt een verschil van niks, maar GDL-voorman Claus Weselsky wijst de voorstellen af, net als bemiddeling door een onafhankelijke partij. De voormalige machinist wordt in de Duitse media dezer dagen de 'meest gehate man van Duitsland' genoemd. Autoverhuurbedrijf Sixt, dat goede zaken doet in de vestigingen op de stations, noemt hem in een advertentie met gevoel voor humor 'onze medewerker van de maand'.

Bondskanselier Angela Merkel (CDU) en minister van Economische Zaken Sigmar Gabriel (SPD) riepen maandag beide partijen op tot een vergelijk te komen, maar Weselsky houdt zijn poot stijf. Sociaaldemocraat Gabriel is ontzet over de koppige houding van de vakbond. 'Het conflict is voor buitenstaanders amper nog te begrijpen.' Zelfs bij andere vakbonden klinkt kritiek op 'de halsstarrigheid' van Weselsky.

ICE-treinen staan stil bij Franfurt. Beeld epa

Machtsstrijd

Er woedt achter de coulissen bovendien een machtsstrijd tussen de kleine GDL (34 duizend leden) en de EVG, de Spoor- en Verkeersvakbond, die 200 duizend leden telt. Inzet: Welke bond vertegenwoordigt welke werknemers bij de spoorwegen? De GDL wil meer zeggenschap, ook over spoorwegpersoneel dat geen machinist is.

De treinen van Deutsche Bahn vervoeren per dag 5,5 miljoen reizigers en 600 duizend ton goederen. Gisteren stonden er al veel meer files dan gewoonlijk op de snelwegen. Vooral rond Stuttgart heerste chaos.

Voor de Duitse economie kunnen de kosten per dag, aldus het Institut der deutschen Wirtschaft, vanaf de vierde dag oplopen tot honderd miljoen euro per stakingsdag. De Duitse industrie is logistiek erg afhankelijk van de stipte voorraadaanlevering van grondstoffen en materiaal, in het jargon ook wel 'Just in sequence' genoemd.

Reizigers wachten op treinen in Keulen. Beeld ap

Veel onderdelen voor de grote chemie- en autoindustrie komen per trein uit Polen, Tsjechië of Nederland. Vanuit Rotterdam rijden wekelijks alleen al vijfhonderd goederentreinen naar het Duitse achterland. Meer dan de helft van de in Duitsland geproduceerde auto's wordt op normale dagen per trein naar de afzetmarkten vervoerd. Economen zien de staking als 'gif voor een hoog ontwikkeld industrieland als Duitsland'.

De NS verwacht dat zo'n tienduizend reizigers die deze week vanuit Nederland naar Duitsland willen reizen, getroffen worden. De bij veel Nederlanders geliefde Intercity Berlijn komt niet verder dan grensplaats Bad Bentheim. Reizigers die met ICE International naar Hannover of Hamburg willen, moeten er in Duisburg al uit, en op zoek naar andere treinen richting hun bestemming. Op de website van NS staat een link naar het 'Ersatzfahrplan' van Deutsche Bahn.

Beeld epa
Een oude seinpaal bij Hanau, Duitsland. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden