Duitse rechters keren zich tegen TTIP

De organisatie van Duitse rechters heeft zich gekeerd tegen het rechtsorgaan dat wordt opgetuigd voor het Amerikaans-Europese handelsverdrag TTIP. Volgens hen heeft de Europese Unie niet het recht zo'n investeringshof op te richten. Het is ook nergens voor nodig, vinden zij, want bij de gewone rechtbanken zijn de belangen van buitenlandse investeerders in veilige handen.

Protest tegen TTIP vorige maand in Berlijn onder de leus `Wij zijn TTIP zat'. De TTIP-tegenstanders krijgen nu steun van rechters.Beeld Björn Kietzmann / Demotix

Daarmee deelt de Deutscher Richterbund de opvattingen van ngo's zoals Milieudefensie en Oxfam Novib. De bond zette deze week een uitvoerige uiteenzetting van zijn standpunt op zijn website.

Amerika en Europa willen dat een speciaal investeringshof ICS de investeerders gaat beschermen tegen ingrepen van de overheden. Daarmee ontwikkelen ze een nieuwe versie van ISDS, een soort private rechtspraak die de afgelopen decennia in duizenden handels- en investeringsverdragen over de hele wereld is opgenomen. Op die vorm van rechtspraak komt steeds meer kritiek. Investeerders kunnen er makkelijk misbruik van maken, ze claimen absurde schadevergoedingen - die overigens lang niet altijd worden toegewezen - en de bescherming van de investeerder wordt zo ver opgerekt dat de vrijheid van de wetgever wordt ingeperkt.

Die nieuwe versie van ISDS houdt in dat er een staand hof komt, het International Court of Justice, en dat de rechtspraak niet meer wordt gedaan door advocaten die als arbiters worden ingehuurd, maar door rechters. Verder zal deze rechtspraak in de openbaarheid moeten plaatsvinden, terwijl van ISDS-zaken tot nu toe hooguit de uitspraak wordt gepubliceerd.

Geheel eigen rechtssysteem

De Europese Commissie meende met deze nieuwe vormgeving van de rechtspraak de kritiek op de investeringsbescherming te kunnen indammen, maar daar lijkt het tot nu toe niet op. Dat ook een eerbiedwaardige organisatie als de Duitse Rechtersbond de vernieuwingspoging naar de prullenbak verwijst, is een tegenvaller voor Europees Commissaris Cecilia Malmström. Malmström is juist bezig met een goodwill-campagne in Europa om de geesten rijp te maken voor TTIP.

Volgens de rechtersbond kunnen investeerders bij de gewone rechtbanken ruimschoots hun recht halen. Als dat in sommige Europese landen niet kan, moeten die landen hun rechtssysteem aanpassen. 'De oprichting van speciale rechtbanken voor speciale groepen rechtzoekenden is de verkeerde manier', stelt de bond. Verder vindt de bond dat door de opzet een geheel eigen rechtssysteem voor investeringsbescherming wordt opgebouwd, dat reikt van privaatrecht, bestuursrecht tot sociale wetgeving en belastingrecht.

De rechtersbond betwijfelt ook of de Europese Unie wel het recht heeft om zo'n rechtbank in te stellen. En bovendien stelt de bond dat de rechters zullen worden geselecteerd uit een kleine kring van juristen met ervaring in internationale investeringskwesties, en dat vinden de rechters 'een ernstige inperking'.

De Duitse Rechtersbond heeft over TTIP en het investeringshof niets te zeggen. Maar het standpunt van eerbiedwaardige juristen versterkt de positie van de tegenstanders van ISDS en TTIP.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden