'Duitse bezittingen Tennet risico voor belastingbetaler'

Zolang het Nederlandse staatsbedrijf Tennet een deel van het Duitse hoogspanningsnet bezit, loopt de belastingbetaler risico. De risico's zijn na 2011 groter geworden, omdat Tennet gedwongen is enorme investeringen te doen in Duitsland waarvan de opbrengsten - door lage energietarieven - onzeker zijn. De verantwoordelijke ministers hebben de Tweede Kamer te mager over deze risico's geïnformeerd. Dat blijkt vandaag uit twee rapporten van de Algemene Rekenkamer, de controleur van de besteding van overheidsgeld.

Ter illustratie: windmolens Beeld anp
Ter illustratie: windmolensBeeld anp

Uit de rapporten blijkt verder dat het toezicht op het staatsbedrijf onvoldoende is en investeringsplannen niet volgens voorschrift zijn getoetst. Daardoor is onduidelijk of Nederlandse huishoudens te veel of te weinig voor hun elektriciteit betalen.

In het ene rapport dat de Rekenkamer vandaag aan de Tweede Kamer presenteerde, onderzocht het de aankoop in 2009 voor 885 miljoen euro van Transpower waarmee het 40 procent van het Duitse hoogspanningsnet verwierf. Het andere rapport gaat over het toezicht op Tennet en het gebrek daaraan. Duitsland besloot na de kernramp in het Japanse Fukushima massaal over te gaan op windenergie. Daardoor moest Tennet windmoleneilanden versneld op het Duitse elektriciteitsnet aansluiten. Dat vergde een investering van 12 miljard euro tot en met 2022 in plaats van de geplande 5 miljard.

Financieel risico
Volgens de Rekenkamer levert dit de staat als enig aandeelhouder en daarmee de belastingbetaler een financieel risico op. 'De Staat heeft met de aankoop van Transpower het risico gelopen geld uit de schatkist aan te moeten wenden om investeringen in Duitsland mogelijk te maken - en loopt dat risico ook nu nog', is de hoofdconclusie van de Rekenkamer. 'Als Tennet er niet in slaagt voldoende eigen vermogen aan te trekken voor projecten die het als eigenaar en beheerder van Transpower verplicht is uit te voeren, is de kans aanwezig dat de staat financieel moet bijdragen om deze investeringen mogelijk te maken.'

De verantwoordelijke ministers van Economische Zaken en van Financiën hadden de Kamer bij de overname volgens de Rekenkamer 'meer inzicht kunnen geven' in die risico's. PvdA'er Wouter Bos was destijds minister van Financiën, zijn collega op Economische Zaken was Maria van der Hoeven van het CDA.

Onvoldoende toezicht
Toezicht van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) moet ervoor zorgen dat Nederlandse huishoudens de juiste prijs betalen voor elektriciteit. De ACM zou de investeringsplannen van Tennet eens in de twee jaar moeten toetsen, maar in de praktijk gebeurt dit onvoldoende. 'Hierdoor is niet duidelijk of de Nederlandse klanten te veel of te weinig voor het elektriciteitstransport betalen', stelt de Rekenkamer.

Volgens de baas van Tennet, Mel Kroon, blijkt uit de Rekenkamerrapporten dat de overname van Transpower vlekkeloos is verlopen. 'Er is geen enkele opmerking gemaakt of aanbeveling gedaan richting Tennet over het overnameproces', stelt Kroon in een verklaring. 'De Rekenkamer bevestigt hiermee dat het proces goed en gedegen is verlopen. Het is goed dat hier nogmaals duidelijkheid over wordt geschapen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden