Duisenberg zegt triomfantelijk: 'This is it'

Het is twee minuten over halfzeven als Wim Duisenberg voor het eerst als president van de Europese Centrale Bank een renteverlaging aankondigt....

Van onze verslaggever Ferry Haan

De zaal hangt aan zijn lippen, maar Duisenberg neuzelt eerst wat huishoudelijke mededelingen. De volgende persconferentie zal eerder gehouden worden en bla, bla, bla.

De onrust en spanning in de zaal stijgen. Duisenberg ziet het glimlachend aan. Dan leunt de grijze bankpresident langzaam voorover. Zijn gehoor leunt naar hem toe. Hij schraapt zijn keel en geniet van elk moment.

'De ECB-raad heeft vandaag beslist de belangrijkste rente met 0,5 procent te verlagen', verklaart de bankpresident dan eindelijk. Geroezemoes vult de zaal. Met een snelle blik incasseren enkele goede voorspellers de bewondering van collega's. De verlaging is namelijk dubbel zo groot als verwacht.

Met dit besluit draait Duisenberg de dolk in de rug van Oskar Lafontaine, de pas afgetreden Duitse minister van Financiën, nog een keer om. Van Duisenbergs gezicht valt af te lezen hoeveel voldoening de centrale bankiers beleefd hebben aan het vertrek van Lafontaine.

Duisenberg beargumenteert de renteverlaging met precies dezelfde argumenten als de Duitse ex-minister destijds. Ook deze wees op de teruglopende economische groei en de lage inflatie. Toen stelde de ECB echter dat 'monetair beleid niet het antwoord is op de structurele problemen van de Duitse economie'.

Nu verlaagt Duisenberg de rente dus toch, maar hij beweert andermaal dat 'monetair beleid niet de oorzaak en ook niet de oplossing is van de hoge Europese werkloosheid'. Lafontaine zal zich omdraaien in zijn politieke graf.

'This is it', zegt de bankpresident. Voortaan hoeven de financiële markten en politici niet meer naar Frankfurt te kijken voor snelle oplossingen. Met dit besluit zegt Duisenberg in feite: 'Hier hebben jullie je renteverlaging. Ga nu en los jullie werkloosheid op.'

Een Duitse journalist waagt te vragen wat Duisenberg zal doen als de Europese economie in een recessie raakt. Duisenberg antwoordt met een spreekwoord van zijn moeder: 'Als de lucht naar beneden valt, zijn alle vogels dood.'

De vele buitenlandse journalisten zijn niet bekend met dit gezegde uit huize-Duisenberg, maar de geboren Fries gaat onverdroten voort. Hij legt uit dat hij geen Europese recessie verwacht, maar dat 'we die brug pas oversteken als we hem bereiken'. Hiermee zegt hij dat de ECB klaar is om nog eens te handelen als dat nodig mocht zijn.

De spreekwoorden vergroten de verwarring die van begin af aan heerst. Duisenberg verscheen namelijk te vroeg op de persconferentie, waardoor de journalisten zich naar de zaal moesten reppen. Ervaren ECB-watchers wisten genoeg: 'De rente gaat omlaag.'

Tijdens onderhandelingen tussen werkgevers en werknemers brengen de partijen soms uren kaartend door om de achterban de indruk te geven dat er keihard wordt onderhandeld. Door op tijd te komen geeft Duisenberg precies het omgekeerde signaal: er is helemaal niet onderhandeld.

'Er is niet gestemd in de ECB-raad. Er was wel wat weerstand van sommige raadsleden, maar dat was slechts een minderheid', geeft de ECB-president toe.

Een ander signaal waar ECB-volgers uit opmaakten dat er iets bijzonders te gebeuren stond, was dat Duisenberg het begin van de vergadering van zijn ECB-raad liet filmen. De centrale bankiers wilden op de televisie verschijnen. Dat gebeurt slechts bij hoge uitzondering.

De financiële markten reageerden zoals verwacht. Ten opzichte van de dollar hield de munt stand. Aanvankelijk steeg de koers zelf nog iets - Duisenberg liet niet na dit te vermelden op de persconferentie - maar later moest de Europese munt toch terrein prijs geven. Een kleine opsteker, want de ECB liep wel degelijk het risico dat de euro er veel zwakker uit tevoorschijn zou komen, terwijl de munt sinds de invoering al zoveel terrein heeft verloren op de dollar.

Veel mooier kan het leven voor de bankpresident niet worden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden