Duisenberg kondigt zijn demarrage aan

Wim Duisenberg doet zijn uiterste best om te voorkomen dat hij de financiële markten verrast als hij komende donderdag de rente verhoogt....

Ferry Haan

IN DE wielersport heeft een renner die zijn demarrage 'telegrafeert' weinig kans om los te komen van het peleton. De concurrenten zien zijn poging van verre aankomen en gaan wat harder trappen. Een renner die alleen maar wil dat het peleton harder gaat fietsen, kondigt zijn demarrage dus lang van te voren aan.

Van Wim Duisenberg, de president van de Europese Centrale Bank (ECB), is niet bekend dat hij de wielersport een warm hart toedraagt, maar hij gebruikt precies dezelfde strategie. Hij kondigt lang van te voren een renteverhoging aan en de financiële markten reageren onmiddelijk. De euro won daardoor de afgelopen weken terrein ten opzichte van de dollar en ook de marktrente steeg lang voordat Duisenberg in actie komt.

De duidelijkste rente-uitlatingen bewaarde Wim Duisenberg, president van de Europese Centrale Bank (ECB), voor het laatste weekeinde voorafgaande aan de bijeenkomst van de ECB-raad komende donderdag. Zijn uitspraak in het Duitse Handelsblatt dat 'ECB-beleidsmakers meer geneigd zijn om de rente te verhogen vanwege de recente groei van de geldhoeveelheid', nam de laatste twijfel over het beleid weg.

Slechts zes analisten in een enquête onder 55 ECB-watchers van het persbureau Bloomberg hopen nog dat Duisenberg de rente ongemoeid zal laten. De rest steggelt nog slechts of het een verhoging van 0,25 of 0,5 procent zal zijn.

'Zo duidelijk is in continentaal Europa nog nooit een renteverhoging aangekondigd', stelt Paul van de Ven, chefeconoom van de Rabobank: 'Duisenberg breekt met het beleid van de Europese voorgangers zoals de Bundesbank.'

De Duitse centrale bank pleegde in het verleden financiële markten te overvallen met rentebesluiten. De bank gaf daar bovendien weinig toelichting op. Vlak voor belangrijke bankvergaderingen ontstond daardoor onzekerheid in de markt.

In het eerste jaar van haar bestaan verlaagde de ECB de rente twee maal: met 0,3 procent in december 1998 en met 0,5 procent in april. Tweemaal hanteerde de bank de strategie van de Bundesbank en stonden de financiële markten op het verkeerde been. De renteverlaging in december vond eerder plaats dan verwacht en de renteverlaging in april was groter dan verwacht.

Van dit soort verrassingen wil Duisenberg nu af. In een interview met de Volkskrant gaf de bankpresident onlangs aan dat hij 'zo voorspelbaar mogelijk wil zijn'.

Op deze wijze voorkomt de centrale bank onzekerheid in de financiële markten en jagen beleidsveranderingen geen grote schokgolven door de markt. Beleid is op deze wijze bovendien al effectief voordat de besluiten werkelijk genomen worden.

Duisenberg kopieert met zijn communicatiebeleid de werkwijze van Alan Greenspan, de president van de Fed, de Amerikaanse centrale bank. Greenspan heeft zijn met 'Greenspeak' de fundamenten voor de wetenschap 'Greenspan-ologie' gelegd. Greenspan-ologen of Fed-watchers weten daardoor vaak weken van tevoren welke kant het met het rentebeleid opgaat.

Zover is Duisenberg nog niet, maar blijkens zijn interview in het Handelsblatt begint hij het wel te leren. Het mooiste citaat waarmee het peloton Duisenberg-ologen aan de slag mocht: 'Ik weet niet welk besluit er donderdag zal vallen, maar ik kan me er wel iets bij voorstellen.'

Weinig kans dat 'de Duit' op deze manier de financiële markten zal weten los te fietsen. Maar dat is ook precies niet zijn bedoeling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden