Dubbel vangnet voor Griekenland

Hulp aan Athene..

Brussel/Den Haag Europese regeringsleiders verklaarden medio februari dat zij ‘vastberaden en gecoördineerd’ in actie zouden komen als de financiële stabiliteit van het eurogebied gevaar loopt. Aanleiding was een dreigend faillissement van Griekenland. Sindsdien ruziën de lidstaten hoe die daadkracht vorm moet krijgen.

Waarom heeft Griekenland mogelijk hulp nodig?

Griekenland heeft jarenlang op veel te grote voet geleefd. Voor de rest van de EU werd dat verdoezeld met vervalste statistieken. Geconfronteerd met een begrotingstekort van 12,7 procent (ruim vier keer de norm voor eurolanden) besloot de vorig jaar aangetreden premier Papandreou schoon schip te maken. Hij heeft een zwaar bezuinigingsprogramma opgesteld waarmee het tekort dit jaar met 4 procent daalt.

Ondertussen moet Athene zijn schulden aflossen. Daarvoor is het aangewezen op de internationale geldmarkt die het land inmiddels twee keer zoveel rente in rekening brengt als Duitsland. Een deel van de bezuinigingen gaat daardoor op aan rentebetalingen. Papandreou wil daarom volgende week van de regeringsleiders weten op welke noodhulp hij kan rekenen.

Waarom zijn Nederland en Duitsland tegen een Europees noodfonds voor de Grieken?

Den Haag en Berlijn willen het bedrog van Athene niet belonen. Als een land zich niet aan de euroregels houdt die verankerd zijn in het Stabiliteitspact, moet het op de blaren zitten. Verder vrezen Duitsland en Nederland voor boze reacties van hun burgers. Die voelen er, getuige opiniepeilingen, niets voor de Grieken geld toe te schuiven terwijl ze door de recessie zelf moeten inleveren. Den Haag en Berlijn voorzien ook een precedentwerking: straks kloppen Spanje en Portugal aan en stromen er nog meer miljarden weg.

De Tweede Kamer heeft liever dat het Internationaal Monetair Fonds (IMF) Griekenland uit de brand helpt, bondskanselier Merkel houdt die optie ook open. Ook via het IMF betalen Nederland en Duitsland mee aan steun voor Griekenland, maar minder dan via een Europees fonds. Het IMF heeft bovendien volop ervaring met saneren. Dat schept vertrouwen bij de financiële markt.

Is de rest van de EU wel solidair met Griekenland?

Frankrijk, Spanje, de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en eurogroepvoorzitter Juncker in ieder geval wel. Zij zien het als een nederlaag als Griekenland bij het IMF moet aankloppen. Dat zou de euro volgens hen pas echt ondermijnen. Ook voelen zij niets voor Amerikaanse bemoeienis, via het IMF, met de euro. De VS zijn de grootste contribuant in het Fonds, en hebben dus een stevige vinger in de pap. Frankrijk ziet een noodfonds als opmaat naar een lang gekoesterd ideaal: een Europese economische regering.

Duitsland uit steeds hardere taal richting Griekenland. Terecht?

Duitsland lijdt als grootste euro-economie het zwaarst als de munt in de problemen komt. Daarnaast zal dit land het meest moeten bijdragen als er een Europees noodfonds komt. Het waren overigens Duitsland en Frankrijk die in 2003 de aanzet gaven tot versoepeling van het Stabiliteitspact, een mogelijkheid die Griekenland extreem heeft uitgebuit.

Wat wordt de oplossing?

In Brussel wordt steeds meer gesproken over een twee-sporenaanpak: deels schiet het IMF te hulp, deels de eurolanden. Volgens betrokkenen is dit de enige optie: het IMF zou de 20 miljard euro die Griekenland mogelijk in mei nodig heeft, niet kunnen lenen. Een dubbel vangnet moet het vertrouwen van de financiële markten in Griekenland herstellen, waardoor de rente voor Athene daalt en het noodfonds mogelijk nooit wordt aangesproken. CDA, VVD en SP – tegenstanders van Europese bijstand aan Griekenland – lieten doorschemeren dat ze daarmee kunnen leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden