Dubai kan zich straks meten met New York

Dankzij de hoge olieprijs groeit Dubai in hoog tempo uit tot een wereldstad. ‘De stad is een magneet voor jong talent.’..

Halverwege de rondrit door Dubai draait Syb van Breda, architect bij Royal Haskoning, zich bijna verontwaardigd om. Hoe kan Dubai uitgroeien tot een wereldstad als er helemaal niets wordt geproduceerd, is de vraag. ‘Wat voor product maakte Amsterdam in de 17de eeuw? Het was handel, handel en nog eens handel.’

Van Breda werkt sinds een jaar in Dubai en knalt bijna uit elkaar van enthousiasme als hij vanuit zijn cabriolet naar de vele nieuwbouw projecten wijst. ‘Er zijn vijfhonderd wolkenkrabbers in aanbouw en er zijn er nog 1.800 gepland. Elke maand komen er 25 duizend nieuwe inwoners bij. Daarmee vullen ze weer een paar van die torens.’

Dubai is het meest tastbare resultaat van de gestegen olieprijs, die deze week voor het eerst de magische grens van 100 dollar aanraakte. De stad is sinds 2001, toen de olieprijs aan zijn groeispurt begon, in een moordend tempo gegroeid.

De aanslagen van 11 september 2001 waren een belangrijke katalysator. Vanaf dat moment keek de Amerikaanse overheid veel kritischer naar de Arabisch oliedollars die in de VS werden geïnvesteerd uit angst dat er terroristen mee werden gefinancierd. Veel Arabieren besloten daarop hun geld in de eigen regio te steken. Dubai bood daartoe een uitgelezen kans.

‘Het is een klassieke boomtown ’, zegt Van Breda. ‘Als je eenmaal een zekere kritische massa hebt bereikt komt het geld vanzelf naar je toe. Dubai staat klaar om het geld op te vangen en blijkt in staat waarde creëren. Wie hier heeft geïnvesteerd, boekt een prachtig rendement.’

Tot enkele jaren geleden was Dubai vooral een curiositeit. De sjeik die waterwoningen zodanig liet rangschikken dat vanuit de lucht een van zijn eigen gedichten te lezen was, werd vooral gezien als een sprookjesachtige figuur. Het idee dat je in de woestijn een stad van 10 miljoen inwoners kon neerzetten, werd door velen als een klassieke fata morgana afgedaan.

Maar het emiraat wordt serieuzer genomen. De voortvarendheid waarmee de sjeik een megapool uit de grond stampt, strekt tot voorbeeld. Kijk alleen maar naar de plannen om voor de Nederlandse kust een eiland in de vorm van een tulp aan te leggen. Afgekeken van Dubai, waar het eerste Palmeiland bijna af is. Kijk naar de bedrijven die zich in Dubai vestigen. Eerst waren het vooral baggeraars als Van Oord en Boskalis die geld verdienden aan het opspuiten van de eilanden voor de kust, toen kwamen de banken die het vermogen van de rijke Arabieren belegden en eind vorig jaar werd bekend dat ook het advocatenkantoor Loyens & Loeff een filiaal in Dubai gaat openen. Philip van Hilten is de grote gangmaker. ‘Het is ongelooflijk wat hier gebeurt.’ Hij is er heilig van overtuigd dat Dubai binnen enkele jaren zal uitgroeien tot een van de grootste drie financiële centra ter wereld. De stad is volgens hem een magneet voor jong talent uit de hele wereld. ‘In de generatie 25’ers is Dubai uitermate populair. That’s where it’s happening.’

Dubai ontwikkelt zich tot de economische hoofdstad van een Arabisch rijk dat zich uitstrekt van Marokko in het westen tot Iran in het oosten. Veel talentvolle Arabieren die in hun thuisland weinig mogelijkheden hebben omdat de economie door de politieke onrust en het wanbeleid op zijn gat ligt, nemen het vliegtuig naar Dubai. De stad zit vol Egyptenaren, Pakistani, Soedanezen, Eritreeërs, Iraki’s, Bengalen en Libanezen.

De groei wordt voor een groot deel gefinancierd met oliedollars uit Saoedi-Arabië, het land met de grootste olievoorraad ter wereld. ‘De Saoedi’s willen ook een financiële markt’, zegt Van Hilten. ‘Maar hun religie maakt het voor westerlingen problematisch er te werken. De positie van vrouwen is daar ook moeilijk.’ En dus vloeit het geld naar het emiraat van sjeik Mohammed die zichzelf bij voorkeur de ‘CEO van Dubai Inc.’ noemt. Het economisch model van Dubai is even simpel als doeltreffend. De stad wordt gebouwd door immigranten. Het management is afkomstig uit Europa, de VS en Australië. De 250 duizend bouwvakkers komen voor het grootste deel uit India en Pakistan. Daartussen zitten de 200 duizend autochtonen, die vooral bij de overheid werken.

De overheid verdient zijn geld als projectontwikkelaar. Sjeik Mohammed heeft 99,67 procent van de aandelen in Dubai Holding, de eigenaar van onder meer het pretpark Dubailand, Dubai Energy, Dubai Health Care City, Dubai Internet City en Dubai Outsource Zone. Mohammed bepaalt ook waar en hoeveel er mag worden gebouwd en heeft zo zijn eigen geldmachine gecreëerd. ‘De overheid investeert zijn volle vermogen in eigen land’, zegt Diederik van den Berg, die voor ING in Dubai werkt. ‘In andere landen zie je vaak dat het via duistere wegen verdwijnt.’

De groei van de stad begon met de aanleg van een haven, Jebel Ali. Inmiddels worden daar bijna evenveel containers verwerkt als in Rotterdam. Nu gaat de aandacht vooral uit naar de luchthaven. ‘Dubai wil in alle opzichten een hub zijn’, zegt Van Breda. ‘Over een paar jaar kun je de hele wereld met een rechtstreekse vlucht bereiken. Er is geen ander land waar dat kan.’

Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan een nieuwe vleugel, waar de lokale luchtvaartmaatschappij Emirates straks zijn A380’s kan parkeren. 40 kilometer zuidelijker wordt driftig gebouwd aan Dubai World Central International Airport. Deze luchthaven moet tien keer zo groot worden als de huidige luchthaven en moet uiteindelijk 50 procent meer passagiers verwerken dan Atlanta, nu de grootste luchthaven ter wereld.

De vraag is of Dubai in dit tempo kan blijven groeien. Van den Berg van ING ziet wel gevaren. Allereerst op de vastgoedmarkt. ‘De meningen over de vastgoedmarkt zijn verdeeld’, zegt hij. ‘Het is de vraag of er genoeg mensen naar Dubai blijven komen om al die wolkenkrabbers te vullen. Als dat niet zo is, zal de huizenprijs snel dalen.’

De val van de dollar vormt ook een bedreiging doordat de lokale munteenheid de dirham daaraan is gekoppeld. De honderdduizenden gastarbeiders uit India en Pakistan zien hun inkomsten, gerekend in valuta van hun thuisland, daardoor afnemen. ‘Ook de inflatie is veel te hoog’, zegt Van den Berg. ‘10 à 15 procent, dat is op den duur onhoudbaar. De kosten van levensonderhoud gaan daardoor omhoog. Straks willen de Indiërs niet meer komen. Vervelend, want om te blijven groeien heb je een flinke stroom goedkope arbeiders nodig.’

Van Breda relativeert de gevaren. ‘Wat er nu in Dubai gebeurt, is vergelijkbaar met Amsterdam in de 17de eeuw, Parijs in de 19de eeuw en New York in de 20ste eeuw. Al deze steden hebben een periode gehad dat het wat moeilijker ging. Maar als je eenmaal een grote hoeveelheid vastgoed hebt neergezet, is dat blijvend.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden