De ondernemingBetuws Wijndomein

Druiven plukken op een wijngaard in Gelderland: een beetje ‘Bordeaux in de Betuwe’

Diederik Beker en Arina van Leenen van Betuws Wijndomein.Beeld Eva Faché

De LingeRood en BetuwseBruis van wijnmakers Diederik Beker en Arina van Leenen leggen het qua prijs af tegen de internationale concurrentie. Daarvoor in de plaats komen sfeer, beleving en ambachtelijke kwaliteit. ‘Wijn is emotie.’

Met een schaar halen de plukkers blauwe druiventrossen van de wijnranken. Zij bekijken de druiven nauwkeurig en doen de geschikt bevonden druiven in grote bakken die op karretjes tussen de wijnranken staan.

Het is begin oktober en oogsttijd in de wijngaard van eigenaren Diederik Beker en Arina van Leenen. Tussen Geldermalsen en Tiel, vlakbij het dorp Erichem, ligt hun wijngaard van 7 hectare. Verderop stroomt het riviertje de Linge, iets naar het zuiden liggen de Waal en de Maas. Aan de horizon is een kerktoren te zien.

Met de groene laarzen in de drassige grond plukt Beker mee, verder zijn hier op een grijze herfstochtend vrijwilligers aan het werk. Zij plukken de druif Cabernet Cortis, waar hij en Van Leenen de wijn LingeRood Cuvée Signature van maken. Een stevige rode wijn, vertelt Beker. En hij wil meteen het misverstand de wereld uithelpen dat blauwe druiven per definitie rode wijn opleveren. Rode wijn ontstaat door het meegisten van de schil van de blauwe druif.

Betuws Wijndomein

Waar: Erichem

Sinds: 2004

Jaaromzet: 250.000 – 350.000 euro

Aantal werknemers: 2, vrijwilligers en ZZP’ers.

Op en rond de wijngaard vindt het volledige proces van wijn maken plaats. Na de oogst worden de druiven ontsteeld zodat het gisten kan beginnen. Het persen scheidt vervolgens het sap van de schillen. Het sap, beginnende wijn dus, gaat hierna voor twee tot drie weken in een roestvrijstalen tank. De rode wijn zit daarna ongeveer achttien maanden in een eikenhouten vat voor hij de flessen ingaat.

Met een vroeg voorjaar en een relatief warme septembermaand was het goed weer voor de druiven, zegt Beker. Maar de vele regen van begin oktober kwam erg ongelegen, juist rijpe druiven zijn daar gevoelig voor. Al is het ook de charme van het vak. ‘Je bent afhankelijk van de natuur, daardoor heb je elk jaar andere druiven.’

De familie van Diederik Beker begon de wijngaard in 2004, hij en Arina van Leenen bestieren het bedrijf nu vijf jaar. ‘Je kan het alleen samen doen en je moet een beetje gek zijn’, zegt Van Leenen. De twee leven van de wijngaard, al maken zij lange dagen. Soms staat Van Leenen voor dag en dauw op om e-mails te beantwoorden en de administratie te doen.

Behalve de plukvrijwilligers heeft de wijngaard vijf vaste vrijwilligers van ‘dik in de zeventig’ en zzp’ers. Zelf zegt Van Leenen ‘tien banen ineen te hebben’. Zo staat na de oogst het snoeien van de planten voor de deur. Voor de verkoop van wijn is de blik nu vooral gericht op de kerstpakketten. En tijdens de winter maken zij traditioneel investeringsplannen.

Ze koesteren de wens om uit te breiden met een nieuw gebouw voor de opslag van wijnvaten, nu liggen die nog in een bijgebouw van de buurman. Eerder kochten de wijnmakers al een extra stuk grond, daarop staat nu de Souvignier Gris. Dit jaar investeerden zij in de veranda en in een tentoverkapping om extra ruimte te creëren.

Vanwege de coronamaatregelen gingen op de wijngaard de afgelopen maanden veel evenementen zoals bruiloften of vergaderingen niet door. Als alternatief organiseerde Van Leenen picknicks tussen de wijnranken met lokale producten en een fles wijn. Ook was er een online wijnproeverij. Deelnemers dronken thuis de wijn en kregen een presentatie. ‘Maar het mist de sfeer en beleving van een proeverij op de wijngaard.’

Voor de evenementen verwacht Van Leenen dit jaar veel minder omzet en over de horeca waar zij aan leveren maakt zij zich grote zorgen. Aan de andere kant stijgt de populariteit van ‘weg in eigen land’ en staan lokale producten steeds meer in de belangstelling.

Ze denkt dat de wijnverkoop in de eigen winkel dit jaar de meeste inkomsten oplevert, voorheen was dat de verkoop aan bijvoorbeeld de horeca en speciaalzaken. Meer mensen naar de wijngaard halen en meer flessen in de eigen winkel verkopen, is het doel voor de toekomst. De Nederlandse wijnbouw draait volgens Beker voor een groot deel om sfeer en beleving. Misschien komen op de wijngaard bordjes met QR-codes waarmee bezoekers filmpjes over de wijnbouw kunnen bekijken.

De wijn, ongeveer 25 duizend flessen per jaar, ligt niet in de supermarkt, zeggen Beker en Van Leenen. ‘Daar hebben wij de productie niet voor.’ De Nederlandse wijnbouw produceert ongeveer 1,1 miljoen flessen per jaar en is ‘te kleinschalig en te duur om te concurreren met traditionele wijnlanden’.

De druivenpluk is in handen van vijf vaste vrijwilligers en een aantal zzp’ers. Beeld Eva Faché

Duurzaamheid

Maar het is volgens Beker ook een voordeel van de Nederlandse wijnbouw dat zij niet aan tradities gebonden is. De Nederlandse wijnbouw kan daarom kiezen voor nieuwe en onbekende druivenrassen met minder kans op schimmel. In vergelijking met traditionele wijngebieden als de Moezel is dan minder gewasbescherming tegen met name meeldauw nodig.

De veertien verschillende druivenrassen in het Betuws Wijndomein zijn duurzaam te telen. Een certificaat voor biologische wijnbouw hebben de wijnmakers niet, wel is er veel aandacht voor de natuur. Wilde bloemen staan verspreid over de wijngaard en bodemleven is zeer gewenst. ‘Duurzaamheid is dat ons dochtertje van anderhalf het in theorie later kan doen’, zegt Van Leenen.

Wijn maken ze het liefst met zo min mogelijk toevoegingen en handelingen. In de grote wijnlanden is het proces van druif naar wijn nogal eens omgeven met geheimzinnigheid. Dat komt, zegt Beker, omdat de oogst daar machinaal gaat. Minder geschikte druiven komen dan in de wijn terecht, waardoor het een hele toer kan zijn om een goede wijn te maken. Hier in het Hollandse rivierlandschap gaat het plukken met de bijbehorende selectie dus handmatig. Trossen die de wijn niet halen worden verwerkt voor andere dranken.

Voor het handmatig plukken is aan vrijwilligers geen gebrek. ‘Wijn is emotie.’ Het roept direct associaties op met vakantie, waardoor de sfeer anders is dan met appels plukken. Na het plukken krijgen de vrijwilligers een warme lunch met een glas wijn. Ook de zon breekt door. Terwijl hij staat te plukken vat Beker de sfeer samen: ‘Bordeaux in de Betuwe.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden