De kwestie IJslandse economie

Dreigt voor IJslandse economie een nieuwe ‘bust’?

Popster Justin Bieber zou een van de jongste toeristische attracties om zeep hebben geholpen. Het gaat om een twee kilometer lange kloof in IJsland met de onuitspreekbare naam Fjaorárgljúfur.

Nadat Bieber daar een clip opnam voor zijn nummer I’ll Show You is die overlopen door toeristen die soppend door de modder en wadend door het water het zeldzame mos vertrapten. Alleen al vorig jaar verdubbelde het aantal bezoekers. Omdat het zomerseizoen daar zo kort duurt, krijgt de platgetrapte vegetatie te weinig tijd om zich te herstellen en is besloten de kloof te sluiten.

Wie zoals Baudet denkt dat een natie met weinig mensen (330 duizend), veel grond en een eigen munt automatisch floreert, kan in de leer bij IJsland. Geen natie kent zo goed de weg van boom naar bust.

Ruim tien jaar geleden ging de IJslandse economie ten onder aan de megalomanie van de financiële sector. Een drietal banken had een bedrag uitgeleend dat 12 keer zo groot was als het bbp van het land. En toen in de financiële crisis een bankrun ontstond, vielen ze een voor een om. IJsland – een van de meest welvarende landen in de wereld – stond met Zuid-Amerikaanse bananenrepublieken in de rij voor het loket van het IMF. Er werd schoon schip gemaakt, de financiële sector werd gesaneerd en een nieuwe inkomstenbron werd uit de grond gestampt: toerisme.

Dankzij een slimme marketingcampagne met dansers bij gletsjers en naakte vrouwen in warmwaterbaden, de lage waarde van de IJslandse kroon en spotgoedkope vluchten van Iceland Air en de nieuw opgerichte budgetmaatschappij Wow Air kwamen massaal toeristen naar het land dat iedereen daarvoor links liet liggen. In 2016 was Reykjavik de meest gegoogelde stad ter wereld, niet alleen voor zomertoeristen maar ook voor naar noorderlicht snakkende winterreizigers.

Vorig jaar trok IJsland 2,3 miljoen toeristen tegen 450 duizend in 2008. Toerisme werd in tien jaar de belangrijkste pijler van de economie. Maar net als in 2008 met de financiële sector gebeurde, dreigt IJsland ook onder deze boom te bezwijken. De bevolking van 330 duizend zielen kan de menselijke sprinkhanenplaag niet meer aan.

Bij de spaarzame bezienswaardigheden staan lange rijen. En de incidenten stapelen zich op (Britten die met 4x4’s van bruggen kukelen, gletsjers die afbreken en kloven die moeten worden gesloten) terwijl de prijzen, net zoals voor de kredietcrisis, weer skyhigh gaan.

En ook vliegschaamte is een obstakel geworden. IJsland is alleen bereikbaar met vliegtuigen en cruiseboten, waardoor het met duurzame energiebronnen gezegende land de grootste ecologische voetafdruk in de wereld heeft – 16,9 ton per inwoner tegen 7,7 ton gemiddeld in de EU.

Er dreigt een nieuwe bust. Discounter Wow ging in maart failliet. De regering wil het aantal Airbnb-locaties beperken.

Misschien kan Björk iets opnemen met alleen trieste beelden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.