Draghi grijpt in, maar niet hard genoeg

Mario Draghi viel donderdagmiddag in de valkuil die hij zelf gegraven had. De president van de Europese Centrale Bank zinspeelde de afgelopen maanden zo vaak en zo nadrukkelijk op nieuwe, spectaculaire ingrepen dat beurshandelaren er gisteren eens goed voor gingen zitten. Maar Draghi kwam niet over de brug. Althans: hij bleef halverwege steken.

Yvonne Hofs
null Beeld ANP
Beeld ANP

Draghi was amper aan zijn persconferentie begonnen of de aandelenkoersen tuimelden naar beneden. De euro begon meteen in waarde te stijgen ten opzichte van de dollar. De ECB-president had de verwachtingen van tevoren zo hoog opgeschroefd dat de maatregelen die hij aankondigde daarbij verbleekten. Teleurstelling op de beurzen was het gevolg.

Toch zit de ECB bepaald niet op zijn handen. Draghi kwam zoals verwacht met een pakket maatregelen dat de inflatie en de Europese economie moet opjutten. De ECB verlaagt volgende week de depositorente van -0,2 naar -0,3 procent. Dat is het rentetarief dat banken betalen over het geld dat ze bij de ECB aanhouden. Door de 'strafrente' te verhogen wil de ECB banken aanmoedigen hun geld uit te lenen in plaats van het werkloos bij de ECB te laten staan. Deze renteverlaging werd verwacht, maar veel ECB-waarnemers hadden gerekend op een forsere verlaging naar -0,35 of -0,4 procent.

De ECB drukt ook het gaspedaal van zijn geldcreatieprogramma dieper in. Sinds maart dit jaar koopt de ECB elke maand voor 60 miljard euro aan waardepapieren op de financiële markten. Die waardepapieren zijn hoofdzakelijk staatsobligaties van eurolanden, maar ook een beperkt aantal verpakte leningen en bankobligaties. Begin dit jaar zei Draghi dat de ECB met die aankopen door zou gaan tot tenminste september 2016. Daarmee committeerde hij zich aan het in omloop brengen van 1140 miljard euro aan nieuwe euro's.

Lees ook

De ECB drukt de geldpers nog harder in. De rente wordt nog lager. Wat u te wachten staat na het ECB-besluit (+)

De analyse van Yvonne Hofs: Vandaag gaat Draghi met miljarden strooien (+)

Omstreden

Donderdag meldde Draghi dat de ECB dit opkoopprogramma op drie manieren zal uitbreiden. Het zal nu minstens lopen tot eind maart 2017 en wordt dus met een halfjaar verlengd. Dat houdt in dat de ECB nog eens 360 miljard euro extra 'uit het niets' zal scheppen en in Europese (staats)schulden zal investeren.

Daarnaast gaat de ECB nu ook schulden van lagere overheden kopen, zoals grote steden, gemeenten en provincies. Vooral in Duitsland en Spanje geven lagere overheden veel obligaties uit om investeringen mee te financieren. Tot slot kondigde Draghi nog aan dat de ECB de aflossingen op al die obligaties voortaan volledig zal gebruiken voor nieuwe obligatieaankopen. Daardoor blijft er ook op langere termijn veel meer geld circuleren dan als de ECB die aflossingen niet zou terugploegen in de economie.

(tekst loopt door na video)

ECB-president Mario Draghi. Beeld EPA
ECB-president Mario Draghi.Beeld EPA

Verwachtingen

Maar ook daarmee voldeed Draghi niet aan de hooggespannen verwachtingen van beleggers en handelaren. Die hadden gehoopt dat de ECB ook de omvang van het opkoopprogramma zou vergroten tot 75 tot 80 miljard euro per maand in plaats van de huidige 60 miljard euro.

Mogelijk heeft de ECB-president zijn plannen afgezwakt om de tegenstanders in het 25-koppige ECB-bestuur tegemoet te komen. Een stuk of zes ECB-bestuurders trokken voor de bestuursvergadering publiekelijk van leer tegen een verdere versoepeling van het monetaire beleid. Draghi gaf tijdens zijn persconferentie te kennen dat een 'grote meerderheid' van het bestuur de nieuwe maatregelen steunt. Het besluit werd dus niet unaniem genomen.

Financial Times plaatst verkeer bericht over besluit ECB

De toonaangevende zakenkrant Financial Times plaatste donderdagmiddag een verkeerd artikel over het rentebesluit van de Europese Centrale Bank op zijn site, enkele minuten voordat het werkelijke besluit wereldkundig werd gemaakt. De FT stelde in het artikel dat de ECB het besluit had genomen de rente in de eurozone niet te verlagen. Enkele minuten later maakte de bank echter bekend dat de depositorente in de eurozone verder omlaag gaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden